BM Ticaret ve Kalkฤฑnma Konferansฤฑ (UNCTAD), 2021 yฤฑlฤฑ iรงin kรผresel GSYH bรผyรผme beklentisini 0,6 puan yรผkselterek yรผzde 4,7โye รงฤฑkardฤฑ. Kuruluลun, โKฤฑzgฤฑn tavadan รงฤฑktฤฑ, yangฤฑna mฤฑ koลuyor?โ baลlฤฑฤฤฑyla risklere vurgu yaptฤฑฤฤฑ kรผresel ticaret ve kalkฤฑnma raporunda, beklenen yรผksek oranlฤฑ bรผyรผmeye raฤmen, dรผnya ekonomisinin bรผyรผklรผฤรผnรผn COVID-19 รถncesi seviyenin yรผzde 5 altฤฑnda kalacaฤฤฑ รถngรถrรผsรผne yer verildi. Bu da pandeminin 2020 ve 2021 yฤฑllarฤฑnda reel gelirde COVID-19 รถncesine gรถre toplam 10 trilyon dolarlฤฑk kayba yol aรงtฤฑฤฤฑ anlamฤฑna geliyor.
Rapor, kemer sฤฑkma ve finansal รงรถkรผลรผ, olasฤฑ risklerin baลฤฑnda gรถsterdi. UNCTAD, bugรผn yayฤฑnladฤฑฤฤฑ raporunda 2021 yฤฑlฤฑ iรงin kรผresel bรผyรผme รถngรถrรผsรผnรผ yรผzde 4,7โye yรผkseltti ancak iyimser bu senaryoda bile reel GSYHโlerde iki yฤฑllฤฑk kaybฤฑn 10 trilyon dolar olduฤunu vurguladฤฑ. รarpฤฑcฤฑ baลlฤฑฤฤฑyla risklere vurgu yapan raporda kemer sฤฑkma ve finansal รงรถkรผล olasฤฑ risklerin baลฤฑnda sayฤฑlฤฑyor.
Birleลmiล Milletler Ticaret ve Kalkฤฑnma Konferansฤฑ (UNCTAD), bugรผn yayฤฑnlanan kรผresel ticaret ve kalkฤฑnma raporunda 2021 yฤฑlฤฑ iรงin kรผresel GSYH bรผyรผme รถngรถrรผsรผnรผ 0,6 puan yรผkselterek yรผzde 4,7โlik bir bรผyรผme รถngรถrdรผ. โKฤฑzgฤฑn tavadan รงฤฑktฤฑ, yangฤฑna mฤฑ koลuyor?โ baลlฤฑฤฤฑyla risklere vurgu yapan rapora gรถre yรผzde 4,7โlik bir bรผyรผmeye raฤmen, dรผnya ekonomisi COVID-19 รถncesi bรผyรผklรผฤรผnรผn yรผzde 5 altฤฑnda olacak, bu da pandeminin 2020 ve 2021 yฤฑllarฤฑnda reel gelirde COVID-19 รถncesine gรถre toplam 10 trilyon dolarlฤฑk kayba yol aรงtฤฑฤฤฑ anlamฤฑna geliyor. Raporda UNCTADโฤฑn 2020 รถngรถrรผlerinin bรผyรผk รถlรงรผde doฤru รงฤฑktฤฑฤฤฑ belirtilirken, Brezilya, Tรผrkiye ve ABDโde gรถrรผlen toparlanmalar ise โpozitif sรผrprizlerโ olarak nitelendiriliyor. UNCTADโฤฑn pandemi yฤฑlฤฑnda dolar bazฤฑnda yรผzde 3 daralan Tรผrkiye iรงin 2021 bรผyรผme รถngรถrรผsรผ ise 2020 raporuna gรถre 1,6 puan yรผkseltilerek yรผzde 4 olarak revize edildi.
Ancak raporda bu โiyimserโ senaryonun gerรงekleลmesinin ลu รผรง varsayฤฑma baฤlฤฑ olduฤu belirtiliyor:
Geliลmiล ve orta gelirli รผlkelerde aลฤฑlamanฤฑn ve pandemiyi kontrol altฤฑna almanฤฑn mevcut durumdan daha iyi bir noktaya gelmesi.
Dรผnyanฤฑn en bรผyรผk ekonomilerinde ekonomik muafiyet/destek politikalarฤฑndan iyileลme politikalarฤฑna hฤฑzlฤฑ ลekilde geรงilmesi
Kรผresel รงapta etkili bir finansal รงรถkรผลรผn yaลanmamasฤฑ. UNCTADโa gรถre kamuya yapฤฑlan aรงฤฑklamalar politika yapฤฑcฤฑlarฤฑn bu รผรง koลulu yerine getireceฤi yรถnรผnde. Ancak ลimdiden bazฤฑ รผlkelerde enflasyonun dรถnรผลรผ ve kamu borcu (devlet tahvilleri) konusundaki endiลeler geniลlemeci mali politikalara karลฤฑ bir direnรง baลlamฤฑล durumda. Aลฤฑ konusunda da belirsizlikler ve eลitsizlikler devam ediyor. UNCTAD, geliลmiล รผlkelerin COVID-19 aลฤฑlarฤฑnda fikri mรผlkiyet haklarฤฑndan vazgeรงmeleri iรงin รงaฤrฤฑ yapฤฑlan Dรผnya Ticaret รrgรผtรผโne hala olumlu yanฤฑt vermediฤine dikkat รงekiyor.
Warren Buffetโun finansal piyasalardaki balon รถlรงรผtรผ (hisse fiyat/ kazanรง oranlarฤฑ) son 12 ayda รถzellikle de teลvik paketlerinin saฤladฤฑฤฤฑ likiditenin de etkisiyle tรผm zamanlarฤฑn en yรผksek seviyede olduฤu da raporda vurgulanarak โCOVID balonunun bรผyรผdรผฤรผ ve bรผyรผme gรถrรผnรผmรผ kaydadeฤer oranda dรผzelmediฤi takdirde finansal รงรถkรผล riski bulunduฤuโ ifadeleri yer aldฤฑ.
Raporun iyileลmenin eลit seyretmediฤi vurgulanan โ2020: Kฤฑrฤฑlganlar iรงin V tipi iyileลmeโ baลlฤฑklฤฑ bรถlรผmรผnde derin bir resesyonun ardฤฑndan kemer sฤฑkmaya dรถnรผลรผn kรผresel gรถrรผnรผm iรงin – รถzellikle de istihdam piyasalarฤฑ ve finansal piyasalarฤฑ aรงฤฑsฤฑndan – en bรผyรผk risk olduฤu belirtiliyor.
UNCTADโa gรถre COVID-19 sonrasฤฑ mevcut bรผyรผme trendlerinin de bazฤฑ endiลelere yol aรงtฤฑฤฤฑnฤฑ belirterek, bu bรผyรผme trendleri ve yaratabileceฤi sorunlarฤฑ ลรถyle sฤฑralฤฑyor:
Doฤu Asyaโdaki gรผรงlรผ bรผyรผme ve artan bรถlgesel ticaretin, bazฤฑ รผlkelerin ticaret fazlasฤฑnฤฑ daha da artฤฑracak ve bu ticaret gerilimlerine yol aรงabilir.
Avrupa Birliฤi de mali geniลlemeyle koordine ลekilde ihracat temelli bir iyileลme yaลฤฑyor. Avrupa Merkez Bankasฤฑโndan da destekleyici politikalar izlemesi bekleniyor. Bu politikalar COVID-19 รถncesi bรผyรผmede gรถrรผlen yavaลlamaya neden olan temel dengesizlikleri tekrar su yรผzรผne รงฤฑkartabilir. Temmuzda aรงฤฑklanan paket iyi yรถnde bir adฤฑm ancak gerรงekten fark yaratabilmek iรงin รถlรงeฤi รงok kรผรงรผk.
ABDโdeki yeni 1,9 trilyon dolarlฤฑk pakette doฤrudan nakit transferleri olsa da tรผketim ve yatฤฑrฤฑm harcamalarฤฑna รงok az kaynak ayrฤฑldฤฑ. Gevลek para politikalarฤฑ destekleyici olsa da, kamu harcamalarฤฑnda ciddi bir artฤฑล olmadan paketin รถzel yatฤฑrฤฑmlara nasฤฑl bir etkisi olacaฤฤฑ belirsiz.
Emtia gelirlerine baฤฤฑmlฤฑ birรงok Latin Amerika ve Afrika รผlkesinde sermaye giriลlerine ve dรผลรผk faize gรผvenilmesi, bรผyรผme patikasฤฑnฤฑ kฤฑrฤฑlganlaลtฤฑrฤฑyor. Bu ekonomilerde direncin artmasฤฑ iรงin gรผรงlรผ รถzel ve kamu yatฤฑrฤฑmlarฤฑ gerekiyor. Ancak bu bรถlgelerde kรผresel krizden bu yana artan borรง son dokuz ayda daha da daha da yรผkselmiล durumda.
