Myanmar’da iktidar partisi Ulusal Demokrasi Birliฤi (NLD) Partisi Sรถzcรผsรผ Myo Nyunt, Devlet Konseyi Baลkanฤฑ ve Dฤฑลiลleri Bakanฤฑ Aung San Suu รii ile partinin diฤer yรถneticilerinin gรถzaltฤฑna alฤฑnmasฤฑnฤฑn ardฤฑndan ordu, รผlke yรถnetimine el koyduฤunu ve 1 yฤฑl boyunca Myanmar’ฤฑ yรถneteceฤini aรงฤฑkladฤฑ.
Myanmar ordusunun yayฤฑn organฤฑndan yapฤฑlan aรงฤฑklamada, sabah saatlerinde gerรงekleลen gรถzaltlarฤฑn ardฤฑndan darbe iddialarฤฑ doฤrulanฤฑrken, รผlke idaresinin artฤฑk Genelkurmay Baลkanฤฑ Min Aung Hlaing’in elinde olduฤu duyuruldu.
Aรงฤฑklamada, darbenin 8 Kasฤฑm 2020 seรงimlerinde hile yapฤฑldฤฑฤฤฑ iddialarฤฑ รผzerine gerรงekleลtirildiฤi vurgulandฤฑ.
arbenin ardฤฑndan รผlkede olaฤanรผstรผ hal (OHAL) ilan edildiฤini aรงฤฑklayan ordu, Myanmar’ฤฑn bir seneliฤine askeri yรถnetimle idare edileceฤini belirtti.
Myanmar’da iktidar partisi Ulusal Demokrasi Birliฤi (NLD) Partisi Sรถzcรผsรผ Myo Nyunt, Reuters’a telefonla yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada, Devlet Baลkanฤฑ Win Myint, Suu รii ve partinin diฤer yรถneticilerinin sabahฤฑn erken saatlerinde ordunun yaptฤฑฤฤฑ baskฤฑn sonucu gรถzaltฤฑn alฤฑndฤฑฤฤฑnฤฑ aรงฤฑklamฤฑลtฤฑ.
“Halkฤฑmฤฑzdan dรผลรผnmeden karลฤฑlฤฑk vermemesini ve yasalara uygun ลekilde hareket etmesini istiyorum.” ifadesini kullanan Myo Nyunt, kendisinin de gรถzaltฤฑna alฤฑnmayฤฑ beklediฤini belirtmiลti.
รlkede, 8 Kasฤฑm 2020 seรงimlerinin sonuรงlarฤฑyla ilgili hile tartฤฑลmalarฤฑnฤฑn sรผrdรผฤรผ sฤฑrada Genelkurmay Baลkanฤฑ 27 Ocak’ta, kanunlarฤฑn dรผzgรผn ลekilde uygulanmamasฤฑ halinde Anayasa’nฤฑn feshedilebileceฤini aรงฤฑklamฤฑลtฤฑ.
PARLAMENTONUN BUGรN AรILMASI BEKLENฤฐYOR
Baลkent Nepido’daki Myanmar parlamentosunun “seรงimde hile” tartฤฑลmalarฤฑnฤฑn gรถlgesinde bugรผn aรงฤฑlmasฤฑ bekleniyordu.
Birleลmiล Milletler (BM) Genel Sekreter Sรถzcรผsรผ Stephane Dujarric, 29 Ocak’ta yaptฤฑฤฤฑ yazฤฑlฤฑ aรงฤฑklamada, Genel Sekreter Antonio Guterres’in Myanmar’daki “son geliลmeleri bรผyรผk endiลeyle takip ettiฤini” belirterek tรผm taraflarฤฑ “provokasyonun her tรผrlรผsรผnden kaรงฤฑnmaya, 8 Kasฤฑm genel seรงim sonuรงlarฤฑna saygฤฑ duymaya ve demokratik normlara baฤlฤฑ kalmaya” รงaฤฤฑrmฤฑลtฤฑ.
GENELKURMAY BAลKANI: ANAYASA FESHEDฤฐLEBฤฐLฤฐR
Myanmar’da Seรงim Komisyonu, 29 Ocak’ta iktidardaki Aung San Suu รii’nin partisinin zaferiyle sonuรงlanan seรงimde ordunun sonuรงlarฤฑn belirlenmesinde hile yapฤฑldฤฑฤฤฑ iddialarฤฑnฤฑ yalanlamฤฑลtฤฑ.
Myanmar Genelkurmay Baลkanฤฑ Hlaing, 27 Ocak’ta kanunlarฤฑn dรผzgรผn ลekilde uygulanmamasฤฑ halinde Anayasa’nฤฑn feshedilebileceฤini sรถylemiลti. Ancak Myanmar ordusundan (Tatmadaw) 30 Ocak’ta yapฤฑlan aรงฤฑklamada, Hlaing’in “Anayasa’nฤฑn feshedilebileceฤine” dair aรงฤฑklamalarฤฑnฤฑn “darbe” tehdidi olmadฤฑฤฤฑ savunulmuลtu.
Ordunun desteklediฤi ana muhalefetteki Birlik ฤฐรงin Dayanฤฑลma ve Kalkฤฑnma Partisi (USDP), 26 Kasฤฑm 2020’de, Myanmarโda 8 Kasฤฑm 2020’de dรผzenlenen ve iktidardaki Demokrasi ฤฐรงin Ulusal Birlik Partisinin (NLD) kazandฤฑฤฤฑ seรงimde “oylarฤฑn yeniden sayฤฑlmasฤฑ” รงaฤrฤฑsฤฑnda bulunmuลtu.
Devlet Konseyi Baลkanฤฑ ve Dฤฑลiลleri Bakanฤฑ Ang San Suu รii’nin liderliฤindeki NLD, seรงimde 642 sandalyeli ulusal meclisteki 346 sandalyeyi kazanarak hรผkรผmet kurabilecek รงoฤunluฤa ulaลmฤฑลtฤฑ.
Ordunun desteklediฤi ana muhalefetteki USDP, 25 sandalye ile ikinci sฤฑrada yer alฤฑrken ลan eyaletindeki etnik gruplarฤฑ temsil eden Demokrasi ฤฐรงin ลan Milletleri Partisi (SNLD), 15 sandalyeyle รผรงรผncรผ olmuลtu.
Myanmar’da ordunun 2008’de hazฤฑrladฤฑฤฤฑ Anayasa, iktidar partisinin Meclisin kontrolรผnรผ saฤlamasฤฑna engel oluyor. Ordu, Anayasa’nฤฑn deฤiลtirilmesini รถnleyebilmek iรงin Meclis รผyelerinin yรผzde 25’ini seรงim olmadan atฤฑyor, bazฤฑ kilit bakanlฤฑklar da askerlerin elinde bulunduฤundan hรผkรผmet รผzerinde doฤrudan kontrol uyguluyor.
ฤฐki meclisli parlamenter sistemle yรถnetilen Myanmar’ฤฑn Senatosu 224, Temsilciler Meclisi 440 รผyeden oluลuyor.
Ordu tarafฤฑndan 56 senatรถr ve 110 milletvekilinin atandฤฑฤฤฑ รผlkede her iki meclisten toplam 322 sandalye elde eden parti, hรผkรผmet kuracak รงoฤunluฤu saฤlฤฑyor.
ฤฐngiltere’nin Asya’dan Sorumlu Devlet Bakanฤฑ Nigel Adams, Myanmar’daki seรงimlerde azฤฑnlฤฑklarฤฑn bulunduฤu bรถlgelerde seรงime katฤฑlฤฑmฤฑn engellendiฤini, Myanmarlฤฑ yetkililerin ilk fฤฑrsatta buralarda “รถzgรผr ve adil seรงimleri” yapmasฤฑ gerektiฤini ifade etmiลti.
Avrupa Birliฤi (AB) de Myanmar hรผkรผmetine รงaฤrฤฑ yaparak รผlkedeki demokratik sรผrece Arakanlฤฑ Mรผslรผmanlarฤฑn da olduฤu tรผm etnik, dini ve azฤฑnlฤฑklarฤฑn dahil edilmesini istemiลti.
รlkede 8 Kasฤฑm 2020 seรงimlerinde 5 milyonu ilk kez olmak รผzere 37 milyon seรงmen oy kullanmฤฑล, yaklaลฤฑk 7 bin aday, toplam 1171 ulusal ve yerel meclislerdeki sandalyeler iรงin yarฤฑลmฤฑลtฤฑ.
