OECD, uluslararasฤฑ dev internet ลirketlerine “yรผzde 12-13 kรผresel vergi uygulanmasฤฑnฤฑ” iรงeren bir plan hazฤฑrladฤฑ. รneri, yarฤฑn toplanacak olan G-20 Maliye Bakanlarฤฑ’na sunulacak
Ekonomik ฤฐลbirliฤi ve Kalkฤฑnma รrgรผtรผ (OECD), Amerika ile Avrupa arasฤฑnda vergi savaลฤฑna dรถnรผลen ve GAFA olarak adlandฤฑrฤฑlan Google, Amazon, Facebook, Apple gibi bรผyรผk internet devlerinin vergilendirilmesi krizini รงรถzmek iรงin baลlattฤฑฤฤฑ รงalฤฑลmasฤฑnฤฑ tamamladฤฑ. OECD, uluslararasฤฑ dev internet ลirketlerine “yรผzde 12-13 kรผresel vergi uygulanmasฤฑnฤฑ” iรงeren bir plan hazฤฑrladฤฑ. รneri, รarลamba gรผnรผ toplanacak olan G-20 Maliye Bakanlarฤฑ’na sunulacak.
Uluslararasฤฑ toplum, ABD ile baลta Fransa olmak รผzere pek รงok Avrupa รผlkesi arasฤฑnda, kรผreselleลme ve dijital teknoloji รงaฤฤฑnda krize dรถnรผลen bรผyรผk internet devi ลirketlerin vergilendirilmesi konusunda ilk kez ortak bir รงรถzรผme yaklaลtฤฑ. OECD, uluslararasฤฑ internet devi ลirketlere, tรผm dรผnya genelinde bir vergi uygulanmasฤฑnฤฑ รถngรถren รงalฤฑลmasฤฑnฤฑ tamamladฤฑ. Ancak proje รผzerinde, politik kararlar alฤฑnmasฤฑ gereken bazฤฑ รถnemli soru iลaretleri devam ediyor. Proje teknik olarak daha net hale geldikรงe, birรงok engelin de politikacฤฑlar tarafฤฑndan kaldฤฑrฤฑlmasฤฑ gereฤi daha net ortaya รงฤฑkฤฑyor.
รzellikle verginin kapsamฤฑ รผzerinde bir uzlaลma saฤlanmasฤฑ, bu yasanฤฑn yalnฤฑzca GAFA ลirketlerini mi, yoksa internet รผzerinden satฤฑล yapan tรผm รงok uluslu ลirketleri mi kapsayacaฤฤฑ sorusu, รผye devletlerin รถnรผne gelecek. Bir baลka sorun ise, mesafe konusu; yani verginin kesin daฤฤฑtฤฑm anahtarlarฤฑnda, ลirketlerin kurulduฤu รผlkeler ile mรผลterilerinin bulunduฤu “pazar” รผlkeleri arasฤฑndaki mesafe nasฤฑl kayda alฤฑnacak? Bรผtรผn bu konular, vergi cenneti bรถlgeler, ABD seรงimleri ve Corona virรผsรผyle mรผcadele gibi son derece aฤฤฑr dosyalarla birlikte ele alฤฑnmasฤฑ gereken konular.
G20 Maliye bakanlarฤฑna sunulacak
OECD yรถnetimi, bรผtรผn bu soru iลaretlerinin ฤฑลฤฑฤฤฑnda hazฤฑrladฤฑฤฤฑ yeni vergilendirme projesini 14 Ekim รarลamba gรผnรผ, 19 en zengin รผlke ve AB’den oluลan G20 Maliye Bakanlarฤฑ toplantฤฑsฤฑna sunacak. Fransฤฑz Le Monde gazetesi, OECD’nin, bu planla, รงok uluslu ลirketler iรงin, yaklaลฤฑk yรผzde 12,5’lik bir “minimum dรผnya vergisi” oranฤฑyla, yeni bir vergi sistemine sahip olmayฤฑ planladฤฑฤฤฑnฤฑ yazdฤฑ. Planla aynฤฑ zamanda, vergiden kaรงan ลirketlerin de sisteme geri dรถnmesi hedefleniyor. Bรผyรผk ลirketlerin vergilendirilmesi iรงin geรงtiฤimiz yฤฑl hayata geรงirilmesi planlanan uzlaลmanฤฑn, bir yฤฑl gecikmeli olarak, G20 nezdinde 2021 ortasฤฑnda saฤlanmasฤฑ umut ediliyor.
“37 รผlkeden 31’i destekliyor”
OECD’nin kararฤฑnฤฑ beklemeyen Alman Maliye Bakanฤฑ Olaf Scholz, 9 Ekim tarihinde yapฤฑlan bir hazฤฑrlฤฑk toplantฤฑsฤฑnฤฑn ardฤฑndan, OECD รผyesi 37 รผlkeden 31’inin bu yeni planฤฑ desteklediฤini aรงฤฑkladฤฑ. Scholz, “Bu olumlu bir iลaret ve eminim ki, yaz aylarฤฑndan evvel nihai bir anlaลmaya varabileceฤiz” dedi.
Uzmanlar, yolun yarฤฑsฤฑnฤฑn kat edildiฤini, bardaฤฤฑn yarฤฑsฤฑnฤฑn artฤฑk dolu olduฤunu, gelecekte uygulanacak yeni kรผresel verginin artฤฑk “ayrฤฑntฤฑlฤฑ bir mimariye sahip olduฤunu” dile getiriyorlar. Ancak bardaฤฤฑn boล kฤฑsmฤฑnda, bu รถneriye, baลta ABD olmak รผzere, hangi รผlkelerin destek vereceฤi sorusu var. Teknik mimari alt yapฤฑyฤฑ hazฤฑrlayan OECD, ลimdi bu projeye politik destek aranmasฤฑnฤฑ bekliyor.
Yeni kriterler ve iki temel ayak
Somut olarak, OECD tarafฤฑndan hazฤฑrlanan planฤฑn mimarisi iki temel ayak รผzerine kuruluyor. Birincisi, GAFA ลirketlerinin, belirli bir รผlkedeki fiziksel varlฤฑฤฤฑ dฤฑลฤฑnda, “uzaktan satฤฑล veya bir bรถlgedeki sฤฑnฤฑrlฤฑ sayฤฑda varlฤฑk” gรถz รถnรผnde bulundurularak, yeni ekonomik modellere uyum saฤlamasฤฑ, bรถylece daha adil bir vergi daฤฤฑlฤฑmฤฑnฤฑn getirilmesi. Bir baลka deyiลle, bu ลirketlerin en fazla mรผลterilerinin olduฤu รผlkelerin vergi haklarฤฑnฤฑ geniลletmek.
Bazฤฑ รผlkeler yalnฤฑzca dijital ลirketleri (GAFA) hedeflemek istiyor, diฤerleri buna tรผm รงok uluslu ลirketleri eklemek istiyor. G20 รผlkelerinin almasฤฑ gereken en รถnemli politik karar da bu sฤฑnฤฑrlarฤฑ belirlemek olacak. Planฤฑn bu ayaฤฤฑyla, รงok uluslu ลirketlerin, vergi cennetlerinden ve agresif รถlรงekli vergi planlama politikalarฤฑndan รงฤฑkmasฤฑ saฤlanacak.
Asgari vergi ayaฤฤฑ
OECD planฤฑnฤฑn ikinci ayaฤฤฑ ise, รงok uluslu ลirketler iรงin kรผresel olarak geรงerli olacak ลekilde, “Asgari bir vergi oranฤฑ” oluลturmak ve bu oranฤฑ yรผzde 12 ile yรผzde 13 arasฤฑnda belirlemek. Bu oranฤฑn hangi seviyede belirleneceฤine รผye รผlkeler karar verecek. Ancak, prensipte, bir devlet, kendi topraklarฤฑnda ki bir firmalarฤฑn, yurt dฤฑลฤฑna รถdediฤi vergiler ile kendi topraklarฤฑnda รถdemesi gereken vergiler arasฤฑndaki farkฤฑ isteyecek.
Gerรงekleลme ลansฤฑ nedir?
OECD tarafฤฑndan รถnerilen bu yeni sistemin baลarฤฑsฤฑ, Amerika’da Demokrat baลkan adayฤฑ Joe Biden ve Baลkan Donald Trump arasฤฑnda yaลanan seรงim yarฤฑลฤฑnฤฑn ardฤฑndan, sonuรง ne olursa olsun, ABD’yi yeniden mรผzakere masasฤฑna geri getirmeye baฤlฤฑ olacak. Mรผzakereler, ABD’de yeni hรผkรผmet gรถreve baลladฤฑktan sonra, 2021 yฤฑlฤฑnฤฑn Ocak ayฤฑnda yeniden hฤฑzlanacak.
ABD Maliye Bakanฤฑ Steven Mnuchin GAFA vergisini isteฤe baฤlฤฑ hale getirerek, ลirketlere buna tabi olup olmayacaฤฤฑnฤฑ seรงme hakkฤฑnฤฑn verilmesi iรงin bastฤฑrฤฑyor. OECD ise, verginin kรผresel รงapta etkili olmasฤฑ iรงin Mnuchin’i, ฤฑsrarla savunduฤu konumun รถtesine geรงmeye ikna etmeyi umuyor. Bunun iรงin de, รถnerisini yapฤฑcฤฑ bir ลekilde basitleลtirerek, ABD’nin de kabul edebileceฤi bir formรผlle uyumlu hale getirmek istiyor.
Paris-Berlin farkฤฑ
Ancak OECD’nin รถnerisinin hayata geรงirilebilmesi iรงin, Almanya ve Fransa arasฤฑnda da bir uyum saฤlanmasฤฑ gerekiyor. Paris, eฤer OECD karar almakta gecikirse, AB’nin ortak bir karar รงฤฑkarmasฤฑnฤฑ istiyor. Kendiliฤinden GAFA ลirketlerine vergi getiren Paris, Aralฤฑk ayฤฑnda karar รงerรงevesinde, bu ลirketlerden vergi tahsil etmeye hazฤฑrlanฤฑyor. Ama Amerika’nฤฑn karลฤฑlฤฑฤฤฑnda Fransฤฑz รผrรผnlerine yรผksek vergiler getirmesinden endiลe duyuyor ve vergi kararฤฑnฤฑn AB iรงinde alฤฑnmasฤฑnฤฑ istiyor. Almanya ise, ABD’nin รถfkesini รงekmek istemiyor ve OECD dรผzeyinde kapsamlฤฑ bir anlaลmadan yana tavฤฑr koyuyor.
OECD’nin hesaplamalarฤฑna gรถre, reformun birinci ayaฤฤฑ, vergi cennetleri ve vergi dampingi konusunda usta olan ฤฐrlanda, Hollanda ve Singapur gibi รผlkeler aleyhine iลleyecek ve 100 milyar dolarlฤฑk (84,6 milyar Euro) karฤฑn yeniden devletler arasฤฑnda daฤฤฑtฤฑlmasฤฑyla sonuรงlanacak. Bรถyle bir daฤฤฑtฤฑmdan pek รงok รผlke kazanรงlฤฑ รงฤฑkacak. Planฤฑn ikinci ayaฤฤฑ ise, yฤฑllฤฑk en az 80 milyar dolarlฤฑk ek net vergi gelirini temsil ediyor. Ekonomik kriz ve Corona virรผsรผ kriziyle mรผcadele eden hรผkรผmetler iรงin, รถnรผmรผzdeki aylarda bu yasanฤฑn geรงmesi รถnemli bir rahatlฤฑk saฤlayacak. (amerikaninsesi.com)
