Sesmir Baลkanฤฑ Orhan รkmen, aรงฤฑklanacaฤฤฑ bildirilen orta vadeli hedeflerin kalitesi ve inandฤฑrฤฑcฤฑlฤฑฤฤฑnฤฑn, yรผksek finansman ihtiyaรงlarฤฑ olan Tรผrkiye ekonomisinin iรงerisine dรผลtรผฤรผ bรผyรผk politika belirsizliฤini yok etmeye yรถnelik olmasฤฑ gerektiฤini dile getirdi. รkmen, ลu yorumlarda bulundu:
Aรงฤฑklanacaฤฤฑ bildirilen orta vadeli hedeflerin kalitesi ve inandฤฑrฤฑcฤฑlฤฑฤฤฑ, yรผksek finansman ihtiyaรงlarฤฑ olan Tรผrkiye ekonomisinin iรงerisine dรผลtรผฤรผ bรผyรผk politika belirsizliฤini yok etmeye yรถnelik olmalฤฑdฤฑr. Tรผrkiye ekonomisi son birkaรง yฤฑlฤฑnฤฑ her vade boyutunda hedefsiz, programsฤฑz, geรงirmektedir.
Baลlayan iรง talep yavaลlamasฤฑ eล zamanlฤฑ olarak dฤฑล taleple dengelenecek, turizmdeki toparlanma sรผreci ise gecikecektir: Yฤฑlฤฑn geri kalan bรถlรผmรผnde beklenen ฤฐรง talep yavaลlamasฤฑnฤฑn, eลzamanlฤฑ olarak ihracat kanalฤฑndaki ivmelenmeyle dengelenebileceฤi, ancak, turizm sektรถrรผndeki toparlanmanฤฑn biraz daha gecikeceฤi รถngรถrรผlmektedir.
Dรผลรผk dฤฑล likidite ve yรผksek enflasyon sarmalฤฑna, faiz aracฤฑnฤฑn serbestรงe kullanฤฑlamayacaฤฤฑ inancฤฑnฤฑn entegre edilmesi, ekonominin en bรผyรผk istikrar bozucu faktรถrรผ haline gelmiลtir. Zira, Merkez Bankasฤฑโnฤฑn yรผrรผttรผฤรผ para politikasฤฑnฤฑn faiz belirleme ve deฤiลtirme รถz gรผcรผnรผn bulunmadฤฑฤฤฑ algฤฑsฤฑ genel bir kanฤฑdฤฑr.
Altฤฑn ithalatฤฑnฤฑn dรผลรผลรผne dayalฤฑ cari aรงฤฑkta oluลan azalma, iลgรผcรผne katฤฑlฤฑmdaki dรผลรผล gibi tam bir illรผzyondur: Altฤฑn ithalatฤฑnฤฑn dรผลmesine dayalฤฑ olarak cari aรงฤฑk hesaplarฤฑnda ortaya รงฤฑkan azalmalar, รถdemeler dengesinin dรผzeldiฤi anlamฤฑna gelmemektedir.
Son dรถnemlerde dรผลรผk hacimli de olsa devam eden dรถviz giriลlerinin sebebi politika faizinin mevcut seviyesini koruma taahhรผdรผ ve para politikasฤฑnda sadeliฤin seรงilmesidir. Yapฤฑsal deฤiลim saฤlanmadan, olasฤฑ faiz indirimleri dรถviz giriลlerini tekrar durduracaktฤฑr. TLโnin dฤฑล deฤerinde son haftalarda yaลanan istikrarฤฑn nedeni de dรถviz giriลlerine baฤlฤฑ olarak oluลan dรถviz arz kanallarฤฑnฤฑn, hafifte olsa dรถviz talebinin รผzerinde seyretmesidir.
Net rezerv miktarlarฤฑnฤฑ negatif alandan รงekip รงฤฑkaracak รถlรงekte ihracat ve turizm geliri henรผz oluลmamฤฑลtฤฑr: Katar, รin ve Gรผney Kore gibi รผlkelerle yapฤฑlan swap anlaลmalarฤฑnฤฑn TCMBโnin brรผt rezervleri รผzerinde yarattฤฑฤฤฑ olumlu katkฤฑsฤฑna raฤmen, net rezerv miktarlarฤฑnฤฑ negatif alandan รงekip รงฤฑkaracak รถlรงekte ihracat ve turizm geliri henรผz oluลmamฤฑลtฤฑr.
Merkez Bankasฤฑโnฤฑn kฤฑsa vadeli borรง istatistiklerinde gerรงekleลtirdiฤi revizyon รงalฤฑลmalarฤฑnฤฑn sonucunda ortaya รงฤฑkan borรง tablosunun uluslararasฤฑ karลฤฑlaลtฤฑrฤฑlabilirliฤi ve kalitesi artmฤฑลtฤฑr.
Konut gibi รผretken olmayan alanlara yรถnelen doฤrudan sermaye giriลlerinin ekonomiye saฤladฤฑฤฤฑ pozitif dฤฑลsallฤฑklarฤฑn รงarpan etkisi yok denecek kadar azadฤฑr. Konut alฤฑmฤฑna yรถnelen direkt yatฤฑrฤฑmlarฤฑn รผretim ve istihdam artฤฑลฤฑna katkฤฑsฤฑ bulunmamaktadฤฑr.
Global ekonomik sisteme likidite desteฤi saฤlayan SDR borรง limiti daฤฤฑtฤฑmฤฑndan Tรผrkiyeโnin aldฤฑฤฤฑ pay, dฤฑล borรง รถdeme risk algฤฑsฤฑnฤฑ yumuลatmฤฑล, Tรผrkiyeโnin batฤฑlฤฑ ve uluslararasฤฑ ekonomilerle hala entegre olduฤu realitesini yatฤฑrฤฑmcฤฑlara tekrar hatฤฑrlatmฤฑลtฤฑr.
Matrah artฤฑrฤฑmฤฑna dayalฤฑ tahsilatlarla รถnemli miktarda oluลacak bir likit kaynak sayesinde bรผtรงe aรงฤฑklarฤฑnฤฑn riski azalacaktฤฑr: Artan kamu harcamalarฤฑnฤฑn ve faiz giderlerinin gรถreceli yรผksekliฤine baฤlฤฑ olarak aratan bรผtรงe aรงฤฑklarฤฑnฤฑn รผreteceฤi riskler, ilk tahsilatฤฑ 2021/Eylรผl ayฤฑnda baลlayacak olan matrah artฤฑrฤฑmฤฑna iliลkin tahsilatlarla azaltฤฑlacaktฤฑr.
Enerji fiyatlarฤฑnฤฑn kรผresel seviyesinde beklenen gerilemenin ana eฤilim haline gelmemesi halinde, FED โin varlฤฑk alฤฑm miktarlarฤฑna iliลkin planladฤฑฤฤฑ azaltฤฑcฤฑ politikalar en kฤฑsa sรผre iรงerinde devreye girecektir. Ancak, Tรผrkiyeโnin FED โin politika deฤiลikliฤine karลฤฑ uygulayacaฤฤฑ koruyucu politikalarฤฑ henรผz oluลturulmamฤฑลtฤฑr.
