Avrupa Komisyonu Baลkanฤฑ Ursula von der Leyen ve ฤฐsveรง Baลbakanฤฑ Ulf Kristersson tarafฤฑndan aรงฤฑlan konferansa, Cumhurbaลkanฤฑ Recep Tayyip Erdoฤan video mesajla katฤฑldฤฑ.
6 ลubatโta yaลanan depremlerin yarattฤฑฤฤฑ yฤฑkฤฑm ve toparlanma ile yeniden inลa sรผreรงlerine iliลkin รถncรผl deฤerlendirmeler, ilkeler ve รถnceliklerin ele alฤฑndฤฑฤฤฑ konferansta kurumlar ve รผlkeler, Tรผrkiye ve Suriyeโye ayrฤฑ ayrฤฑ baฤฤฑลlarฤฑnฤฑ aรงฤฑkladฤฑlar.
Leyenโin konferansฤฑn kapanฤฑลฤฑnda yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamaya gรถre, iki รผlke iรงin toplanan para 7 milyar euro oldu.
Bu paranฤฑn 6 milyar 50 milyonu Tรผrkiyeโye, 950 milyonu ise Suriyeโye aktarฤฑlacak.
รavuลoฤlu da yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada, Tรผrkiyeโye aktarฤฑlacak paranฤฑn 4.3 milyar eurosu uygun kredi olarak uluslararasฤฑ finansal kuruluลlar ve yatฤฑrฤฑm bankalarฤฑ tarafฤฑndan saฤlanacak.
Hibe olarak ise 1.75 milyar euro verilecek.
Bu kapsamda Dรผnya Bankasฤฑ 1.78 milyar euro, EBRD 1.5milyar euro, Avrupa Konseyi Kalkฤฑnma Bankasฤฑ 500 milyon euro ile en รงok yardฤฑm ilan eden kuruluลlar oldu.
Avrupa Komisyonuโnun 1 milyar euro verdiฤi konferansta AB, hem รผye รผlkeler hem de kuruluลlarla birlikte toplam 3.3 milyar eurolukbir baฤฤฑล verdi.
Almanya, รถnceki yardฤฑmlarฤฑyla birlikte toplamda 240 milyon Euro baฤฤฑลta bulunurken Hollanda, ฤฐsveรง ve Fransa gibi รถnde gelen รผlkeler de ortalama 50 milyon Euro civarฤฑnda yardฤฑm aรงฤฑkladฤฑ.
AB yetkilileri, bu konferansta aรงฤฑklanan baฤฤฑลlarฤฑn รถtesinde de deprem sonrasฤฑ yaralarฤฑn sarฤฑlmasฤฑ sรผrecinde yardฤฑmlarฤฑn devam edeceฤini, baลta รผyelik รถncesi fonlar (IPA) ve Suriyeli mรผltecilere iรงin yapฤฑlan mali yardฤฑmlarฤฑn da yeniden dรผzenleneceฤini ve yeniden inลa sรผrecinde kullanฤฑlabileceฤini kaydettiler.
Tรผrkiyeโnin harekete geรงirebileceฤi bir baลka olanak da Avrupa Dayanฤฑลma Fonu.
Okyanusta bir damla mฤฑ?
Konferans รถncesi yapฤฑlan deฤerlendirmelerde Tรผrkiyeโde yaklaลฤฑk 14 milyonu insanฤฑ etkileyen, 11 kentte รงok bรผyรผk oranda yฤฑkฤฑma neden olan afet iรงin saฤlanmasฤฑ gereken baฤฤฑล oranฤฑn 10 milyar Euroโya yakฤฑn olmasฤฑ รถngรถrรผlรผyordu.
Dฤฑลiลleri Bakanฤฑ รavuลoฤlu, baลta AB olmak รผzere uluslararasฤฑ toplum tarafฤฑndan saฤlanan yardฤฑmdan memnun olduฤunu ancak bu sรผrecin sรผrdรผrรผlebilir bir anlayฤฑลta devam etmesini beklediklerini kaydetti.
UNDP ve Dรผnya Bankasฤฑโnฤฑn hazฤฑrladฤฑฤฤฑ rapora gรถre, ilk deฤerlendirmelerin Tรผrkiyeโnin uฤradฤฑฤฤฑ yฤฑkฤฑmฤฑn 103.6 milyar euroluk bir yatฤฑrฤฑm gerektirdiฤini kaydeden รavuลoฤlu, bรถyle bir sorunun sadece uluslararasฤฑ dayanฤฑลma ve destekle รงรถzรผmlenebileceฤi mesajฤฑnฤฑ verdi.
ABโnin geniลlemeden sorumlu รผyesi Oliver Verhalyi de bรถyle bรผyรผk bir yatฤฑrฤฑm gerektiren yฤฑkฤฑm karลฤฑsฤฑnda 6 milyar euroluk baฤฤฑลฤฑn โokyanusta bir damlaโ gibi gรถrรผnebileceฤini kaydederken, โAma รถyle deฤil. Burada saฤlanan desteฤin bundan sonraki sรผreรงte รงok รถnemli bir katkฤฑsฤฑ olacakโ ifadelerini kullandฤฑ.
Ankara: Hibeler hฤฑzlฤฑca aktarฤฑlmalฤฑ
Konferansta saฤlanan baฤฤฑลฤฑn hangi sรผreรงte Tรผrkiyeโye aktarฤฑlacaฤฤฑ ve nasฤฑl kullanฤฑlacaฤฤฑ da ele alฤฑnan konular arasฤฑnda oldu.
รavuลoฤlu basฤฑn toplantฤฑsฤฑnda, depremzedelerin barฤฑnma baลta olmak รผzere insani gereksinimlerinin karลฤฑlanmasฤฑ gerektiฤini, bunun Avrupalฤฑ muhataplarฤฑ tarafฤฑndan da bilindiฤini belirtirken, โDolayฤฑsฤฑyla hibe edilen miktarlarฤฑn bir an รถnce gรถnderilmesinde yarar varโ dedi.
Hibe olarak aรงฤฑklansa da รผlkelerin bu paralarฤฑ doฤrudan Tรผrk hรผkรผmetine aktarmak yerine Mรผlteciler Yรผksek Komiserliฤi, Dรผnya Gฤฑda Programฤฑ gibi farklฤฑ BM kurumlarฤฑ รผzerinden aktarmalarฤฑ bekleniyor.
Uygun kredi ile saฤlanacak 4.3 milyar euronun ise Tรผrkiyeโdeki kurumlarla yatฤฑrฤฑm yapacak uluslararasฤฑ kurumlarla, tek tek anlaลmalara gรถre proje bazlฤฑ olacaฤฤฑnฤฑ anlatan รavuลoฤlu, โBu paralar -bizim de yaptฤฑฤฤฑmฤฑz gibi- projeler hayata geรงtikรงe aktarฤฑlacak.
Bakan รavuลoฤlu, bu paralarฤฑn hรผkรผmetin teklifiyle geรงen hafta Meclisโte yasalaลan yeni afet fonu รผzerinden aktarฤฑlacaฤฤฑnฤฑ ve hepsinin denetime aรงฤฑk, ลeffaf ลekilde sadece depremle ilgili olarak kullanฤฑlacaฤฤฑnฤฑ sรถyledi.
Brรผkselโdeki diplomatik kaynaklar ise Meclisโten รงฤฑkan yeni yasayฤฑ incelediklerini ancak AB dรผzenlemelerine uymasฤฑ iรงin ikincil yasalara ve regรผlasyonlara gereksinim duyulabileceฤini kaydetti.
Yetkililer, bu konuda Tรผrk hรผkรผmeti ile gรถrรผลmelere devam edeceklerini belirtti.
รncelik ve ilkeler
Konferansta deprem sonrasฤฑ toparlanma ve yeniden inลa sรผrecine iliลkin ilkeler ve รถncelikler de deฤerlendirildi.
Yerleลim alanlarฤฑnฤฑn โyenisini daha iyi inลa etโ ilkesine gรถre yapฤฑlacaฤฤฑnฤฑ, bรถylece evlerin hastanelerin ve diฤer yapฤฑlarฤฑn daha saฤlam olacaฤฤฑnฤฑ belirleyen ilkeler arasฤฑnda afet riskinin azaltฤฑlmasฤฑ, yeniden inลa sรผrecinde depremden etkilenen birey ve kuruluลlarฤฑn da katฤฑlฤฑmcฤฑ olarak yer almasฤฑ gibi unsurlar bulunuyor.
Yeลil ve doฤa dostu ลehirlerin kurulmasฤฑ ve sรผrdรผrรผlebilir bir geleceฤin kurulmasฤฑ da altฤฑ รงizilen ilkeler arasฤฑnda.
Leyen, kapanฤฑล toplantฤฑsฤฑnda, โBugรผn iyi bir gรผn oldu, Tรผrkiye ve Suriye haklarฤฑna karลฤฑ dayanฤฑลmamฤฑzฤฑ gรถsterdi. รnรผmรผzde yapmamฤฑz gereken daha รงok iล var. Bu sadece bir baลlangฤฑรงโ ifadelerini kullandฤฑ.
