Amerika birleลik Devletleri ve Avrupa Birliฤi, 27 Temmuz’da vardฤฑklarฤฑ ticaret anlaลmasฤฑ iรงin yazฤฑlฤฑ bir ABD ve AB ticaret anlaลmasฤฑ รงerรงevesi oluลturdu. Anlaลma kapsamฤฑnda, ลarap ve alkollรผ iรงecekler hariรง olmak รผzere, รงoฤu AB ithalatฤฑna %15’lik gรผmrรผk vergisi uygulanmasฤฑ kararlaลtฤฑrฤฑldฤฑ. Bu รผrรผnler arasฤฑnda otomobiller, ilaรงlar, yarฤฑ iletkenler ve kereste gibi kritik kalemler yer aldฤฑ.
Ortak adฤฑmlar ve karลฤฑlฤฑklฤฑ tavizler
Anlaลma รงerรงevesinde iki taraf, karลฤฑlฤฑklฤฑ olarak tavizler vermeyi de kabul etti. AB, ABD sanayi รผrรผnlerine uyguladฤฑฤฤฑ gรผmrรผk vergilerini kaldฤฑrma taahhรผdรผ verirken, ABD de Avrupa deniz รผrรผnleri ve tarฤฑm รผrรผnlerine daha kolay eriลim saฤlama sรถzรผ verdi. Aรงฤฑklamada, “ABD ve Avrupa Birliฤi, bu รerรงeve Anlaลmasฤฑnฤฑ kendi iรง prosedรผrlerine uygun ลekilde uygulamak iรงin Karลฤฑlฤฑklฤฑ, Adil ve Dengeli Ticaret Anlaลmasฤฑnฤฑ hฤฑzla belgeleyecektir” denildi. Bu geliลme, taraflarฤฑn ticaret iliลkilerini normalleลtirme ve karลฤฑlฤฑklฤฑ yarar saฤlama yolunda รถnemli bir adฤฑm attฤฑฤฤฑnฤฑ gรถsterdi.
Gรผmrรผk vergileri ve ekonomik istikrar
ABD Hazine Bakanฤฑ Scott Bessent, รin ile mevcut gรผmrรผk vergisi dรผzenlemesi ile saฤlanan ticaret anlaลmasฤฑndan memnun olduฤunu belirtti. Bessent, Trump yรถnetiminin Kasฤฑm ayฤฑndaki ticaret ateลkesi son tarihinden รถnce istikrar aradฤฑฤฤฑnฤฑ vurguladฤฑ. Fox News’e verdiฤi rรถportajda, รin’in en bรผyรผk gรผmrรผk vergisi geliri kaynaฤฤฑ olduฤunu ve mevcut durumun oldukรงa iyi iลlediฤini sรถyledi. CNBC’ye verdiฤi baลka bir rรถportajda ise, Baลkan Trump’ฤฑn gรผmrรผk vergisi gelirlerinin daha รถnceki 300 milyar dolarlฤฑk tahminini aลmasฤฑnฤฑ beklediฤini ifade etti. Bu gelirin Amerikalฤฑlara doฤrudan รถdeme yerine federal borcun รถdenmesinde kullanฤฑlacaฤฤฑnฤฑ belirtti.
Ekonomik notlar ve gelecek gรถrรผลmeleri
S&P Global Ratings, bu hafta baลฤฑnda ABD’nin AA+ uzun vadeli kredi notunu istikrarlฤฑ gรถrรผnรผmle onayladฤฑ. Ajans, artan gรผmrรผk vergisi gelirlerinin Baลkan Trump’ฤฑn vergi ve harcama yasa tasarฤฑsฤฑnฤฑn mali etkisini dengelemeye yardฤฑmcฤฑ olacaฤฤฑnฤฑ belirtti. Bu gรถrรผล, Trump’ฤฑn ticaret iliลkilerini geren kapsamlฤฑ gรผmrรผk vergilerine raฤmen geldi. Baลkan Trump, bu ayฤฑn baลlarฤฑnda dรผzinelerce ABD ticaret ortaฤฤฑna karลฤฑlฤฑklฤฑ gรผmrรผk vergileri uygulayacaฤฤฑnฤฑ aรงฤฑklamฤฑลtฤฑ. รnรผmรผzdeki aylarda izlenecek en รถnemli mรผzakerelerin Kanada, Meksika ve รin ile olacaฤฤฑ belirtildi. Bu gรถrรผลmeler, kรผresel ticaretin geleceฤi iรงin kritik bir รถneme sahip.
ABD-AB รงerรงeve anlaลmasฤฑ hakkฤฑnda bilinmesi gerekenler:
ฤฐlk olarak, anlaลma, ABD’nin en bรผyรผk ilaรง ithalat kaynaฤฤฑ olan AB’den gelen ilaรงlara yรผzde 15’lik bir gรผmrรผk vergisi oranฤฑ getiriyor. Jenerik ilaรงlar yeni anlaลmadan muaf olacak, yani bu tรผr ilaรงlar Trump yรถnetimi รถncesinde uygulanan yaklaลฤฑk yรผzde 2,5’lik gรผmrรผk vergisi oranฤฑna tabi olacak.
Bu adฤฑm, Trump’ฤฑn daha รถnce yรผzde 250’ye varan vergilerle tehdit ettiฤi ilaรงlara daha yรผksek gรผmrรผk vergisi uygulanmasฤฑ olasฤฑlฤฑฤฤฑnฤฑ ortadan kaldฤฑrdฤฑ. Ortak รงerรงeve anlaลmasฤฑna gรถre, yeni gรผmrรผk vergileri 1 Eylรผl’de yรผrรผrlรผฤe girecek.
Yine de, Michigan State รniversitesi tedarik zinciri yรถnetimi profesรถrรผ Jason Miller, ABC News’e verdiฤi demeรงte, fiyat artฤฑลlarฤฑnฤฑn ilaรงlarฤฑ vuracaฤฤฑnฤฑ sรถyledi. Miller, ilaรงlarฤฑn toplam deฤer olarak ABD’nin AB’den ithalatฤฑnฤฑn yaklaลฤฑk dรถrtte birini oluลturduฤunu sรถyledi.
Yarฤฑ iletkenler de ticari anlaลma ลartlarฤฑna gรถre yรผzde 15’lik bir ABD gรผmrรผk vergisine tabi olacak ve bu oran Trump’ฤฑn daha รถnce tehdit ettiฤi yรผzde 300’รผn รงok altฤฑnda kalacak. Yeni รงerรงevede bahsedilmeyen alkollรผ รผrรผnler de yรผzde 15’lik bir gรผmrรผk vergisine tabi olacak gibi gรถrรผnรผyor.
Yeni ticari anlaลma, Avrupalฤฑ otomobil รผreticilerinin karลฤฑ karลฤฑya olduฤu otomobil tarifelerini azaltacak bir mekanizma da iรงeriyor. Plana gรถre, AB endรผstriyel tarifelerini dรผลรผrecek bir yasa รงฤฑkarmasฤฑ ลartฤฑyla, ABD araรง ve otomobil parรงalarฤฑna uyguladฤฑฤฤฑ tarifeleri yรผzde 27,5’ten yรผzde 15’e indirecek.
Bu hรผkรผm, Brรผksel iรงin รถnemli bir รถncelikti. Avrupa Otomobil รreticileri Birliฤi Mart ayฤฑnda, Avrupa’nฤฑn otomobil ihracatฤฑnฤฑn beลte birinden fazlasฤฑnฤฑn ABD’ye yapฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ aรงฤฑklamฤฑลtฤฑ. Otomobil gรผmrรผk vergilerinin dรผลรผrรผlmesi, ABD’de otomobil fiyatlarฤฑ รผzerindeki yukarฤฑ yรถnlรผ baskฤฑyฤฑ hafifletebilir.
Gรผmrรผk vergilerinin hafifletilmesi karลฤฑlฤฑฤฤฑnda AB, ABD’den ithal edilen รผrรผnlere uygulanan gรผmrรผk vergilerini kaldฤฑracaฤฤฑnฤฑ ve ลirketleri yรผz milyarlarca dolarlฤฑk ABD malฤฑ satฤฑn almaya teลvik edeceฤini aรงฤฑkladฤฑ.
Gรผmrรผk vergileri nedeniyle fiyat artฤฑลlarฤฑ tรผketicileri ne zaman etkileyecek? Uzmanlar aรงฤฑklฤฑyor
ABD-AB ortak aรงฤฑklamasฤฑnda, AB’nin tรผm ABD sanayi รผrรผnlerine uyguladฤฑฤฤฑ gรผmrรผk vergilerini kaldฤฑracaฤฤฑ ve ABD’li deniz รผrรผnleri ve tarฤฑm รผrรผnleri รผreticilerine tercihli pazar eriลimi saฤlayacaฤฤฑ belirtildi.
Avrupalฤฑ ลirketler, รผรง yฤฑl iรงinde 750 milyar dolar deฤerinde ABD menลeli enerji ile ilgili รผrรผnleri โtedarik etmeyi planlฤฑyorโ. Ayrฤฑca, AB, bilgisayar merkezleri iรงin โen azโ 40 milyar dolar deฤerinde ABD menลeli yapay zeka รงipleri satฤฑn almayฤฑ planlฤฑyor.
Aรงฤฑklamada, Avrupa ลirketlerinin รผรง yฤฑl iรงinde ABD’nin โstratejik sektรถrlerineโ 600 milyar dolarlฤฑk ek yatฤฑrฤฑm yapmayฤฑ planladฤฑklarฤฑ belirtildi.
Yeni รงerรงeve, iki taraf arasฤฑndaki ticaret konusunda son sรถz olmayabilir. Ortak aรงฤฑklamaya gรถre, anlaลma โzamanla geniลletilebilecek bir sรผrecin ilk adฤฑmฤฑโ niteliฤinde.
