ABD hizmet sektörü, pandemiden bu yana ilk kez iş aktivitesinin daralması ve siparişlerin neredeyse hiç artmaması nedeniyle Eylül ayında durgunluk yaşadı.
Tedarik Yönetimi Enstitüsü (ISM) tarafından Cuma günü yapılan açıklamada, ABD hizmet sektörü için kritik önem taşıyan hizmetler endeksinin 2 puanlık bir düşüşle 50 seviyesine gerilediği belirtildi. Durgunluğa işaret eden bu seviye, Bloomberg anketine katılan ekonomistlerin beklentilerinin tamamının altında kaldı.
ISM’nin fabrika üretim göstergesine benzer olan iş aktivitesi endeksi, 5 puandan fazla düşerek Mayıs 2020’den bu yana ilk kez daralma bölgesine girdi.
Yeni siparişlerde gerileme
Yeni siparişler ölçütü 5,6 puan düşüşle 50,4’e geriledi ve önceki ayın kazanımlarının neredeyse tamamını sildi. İhracat siparişleri de düştü.
ISM Hizmet Sektörü İş Anketi Komitesi Başkanı Steve Miller yaptığı açıklamada, “Sektördeki genel yorumlar, tedarikçilerin teslimat sorunlarına ilişkin daha izole gözlemlerle birlikte, ılımlı veya zayıf bir büyümeye işaret ediyor” dedi. “İstihdam, geciken işe alım çabaları ve nitelikli personel bulma zorluğu nedeniyle daralma bölgesinde olmaya devam ediyor.
Ekonominin en büyük parçasını oluşturan ABD hizmet sektörü’ndeki bu olumsuz tablo, hafta başında açıklanan ve imalat sektörünün yedinci ayda da daraldığını teyit eden raporun ardından geldi.
Eylül ayında, konaklama ve yemek hizmetleri ile sağlık ve sosyal yardım hizmetleri başta olmak üzere on hizmet sektörü büyüme kaydetti. Yedi sektör ise daraldı.
ABD hizmet sektöründe istihdam
ABD hizmet sektörü genelinde siparişlerde ve ticari faaliyetlerde gözlenen zayıflama, istihdam piyasasını da doğrudan etkiledi. Eylül ayında istihdam, yavaşlayan bir hızda da olsa art arda dördüncü ayda daralma gösterdi. Verilere göre altı sektör istihdam artışı rapor ederken, sekiz sektörde ise çalışan sayısında düşüş yaşandı.
Şirketleri işe alımları artırmaya teşvik etmek için daha güçlü siparişler ve satışlar gerekli görünüyor. Ekonomistler ve politika yapıcılar, ABD hükümetinin kapanması nedeniyle resmi verilerin bulunmaması durumunda, iş piyasası ve genel ekonomiye ilişkin içgörüler için ISM anketi gibi özel raporlara daha fazla güvenecekler.
Siparişlerin bir önceki ayki artışının ardından, Eylül ayında teslimat süreleri de uzadı. ISM tedarikçi teslimat endeksi 2,3 puan artarak Şubat ayından bu yana en yüksek seviyesine ulaştı. Geçen ay 16 yılın en düşük seviyesine gerileyen sipariş birikimi ölçütü toparlandı, ancak daralma bölgesinde kaldı.
Grubun ödenen fiyat endeksi 69,4’e yükselerek son üç yılın en yüksek seviyelerinden birine ulaştı.
Seçilmiş ISM sektör yorumları
Konaklama ve Yemek Hizmetleri sektörü temsilcisi, “Gümrük vergilerinin faaliyetlerimiz üzerindeki etkilerini görmeye başladık; özellikle Hindistan, Çin ve Güneydoğu Asya’dan gelen gıda ürünleri, Güney Amerika’dan gelen kahve ve Asya’dan gelen giyim ile elektronik ürünlerde maliyet artışlarımız giderek artıyor,” dedi.
İnşaat sektöründen bir yetkili ise, “Yaz inşaat sezonu sona ererken, konut inşaatlarının hızı durgunlaştı ve hafif bir düşüşe geçti,” yorumunu yaptı.
Profesyonel, Bilimsel ve Teknik Hizmetler sektöründen gelen yorumda, “Müşteri talebi sabit kalsa da ekonomik belirsizlik ve faiz oranlarına ilişkin endişeler nedeniyle karar verme süreleri uzuyor,” denildi.
Toptan Ticaret sektöründen gelen yorumda ise “Tarihsel olarak daha dayanıklı pazarlarda bile iş koşulları zayıflamaya devam ediyor. Talep açıkça zayıf,” denildi.
Bu arada, ABD hizmet sektörü genelindeki stokları ölçen bir endeks, bu yılın başından bu yana en düşük seviyesine geriledi.
