ABD’de baลkanlฤฑk iรงin yarฤฑลacak Hillary Clinton’ฤฑn ekonomi politikalarฤฑ genel olarak Obama yรถnetiminin devamฤฑ niteliฤini taลฤฑrken, Donald Trump ise popรผlist ve รงeliลkili sรถylemleriyle dikkat รงekiyor.
ABD’de hฤฑzla yaklaลan baลkanlฤฑk seรงimlerinde yarฤฑลacak adaylarฤฑn bรผyรผk รถlรงรผde kesinleลmesi, gรถzlerin seรงim taahhรผtlerine รงevrilmesine neden oldu.
Hemen her รผlkede olduฤu gibi Amerikalฤฑ seรงmenlerin de รถnem verdiฤi konularฤฑn baลฤฑnda ekonomi geliyor. Bu nedenle hem Trump hem de Clinton, kararsฤฑz seรงmenleri kendi saflarฤฑna รงekmek adฤฑna son dรถnemde zayฤฑflayan รผlke ekonomisini iyileลtireceฤini taahhรผt ediyor.
Clinton, orta sฤฑnฤฑfa hitap ediyor
Amerikalฤฑlara orta sฤฑnฤฑfฤฑ gรผรงlendirecek, kapsayฤฑcฤฑ ve eลit daฤฤฑlฤฑmlฤฑ bir bรผyรผme sรถzรผ veren eski Dฤฑลiลleri Bakanฤฑ Clinton’ฤฑn, “Asgari รผcreti artฤฑrmalฤฑyฤฑz, iyi maaลlฤฑ istihdam olanaklarฤฑ yaratmalฤฑyฤฑz ve sadece zenginler deฤil, herkes iรงin รงalฤฑลan bir ekonomi inลa etmeliyiz. Orta sฤฑnฤฑfฤฑn vergilerini azaltacaฤฤฑm, varlฤฑklฤฑ Amerikalฤฑlarฤฑn kendi paylarฤฑnฤฑ adilce รถdemesini saฤlayacaฤฤฑm, altyapฤฑya ve eฤitime yatฤฑrฤฑm yapacaฤฤฑm.” ลeklindeki sรถzleri ekonomik duruลunu รถzetliyor.
Beyaz Saray’a ABD Baลkanฤฑ olarak geri dรถnmek isteyen eski “First Lady”, ayrฤฑca, รผlkede giderek artan gelir eลitsizliฤini รงรถzmek iรงin รถzellikle kadฤฑnlarฤฑn ve azฤฑnlฤฑklarฤฑn iล gรผcรผ piyasasฤฑna katฤฑlฤฑmฤฑnฤฑ artฤฑracak politikalar uygulayacaฤฤฑnฤฑ savunuyor.
Buna karลฤฑn, Wall Street ile yakฤฑn iliลkileri olan Clinton, geรงen hafta gelir eลitliฤine odaklandฤฑฤฤฑ seรงim konuลmasฤฑnda, yaklaลฤฑk 12 bin 500 dolarlฤฑk Giorgio Armani marka ceket giydiฤi iรงin samimiyetsizlikle suรงlanmฤฑล ve eleลtiri oklarฤฑnฤฑn hedefi olmuลtu.
Trump’ฤฑn รงeliลkileri
Emlak milyarderi Trump ise birรงok konuda olduฤu gibi, ekonomi alanฤฑnda da birbiriyle รงeliลen aรงฤฑklamalarda bulunuyor. Kasฤฑm ayฤฑnda katฤฑldฤฑฤฤฑ bir tartฤฑลma programฤฑnda ABD’de รผcretlerin รงok yรผksek olduฤundan yakฤฑnan Trump, mayฤฑsta Amerikan televizyonlarฤฑndan NBC’ye verdiฤi mรผlakatta ise “ฤฐnsanlar nasฤฑl saat baลฤฑna 7,50 dolarla geรงiniyor bilmiyorum. Bu aรงฤฑdan, รผcretlerde belirli bir รถlรงรผde artฤฑล gรถrmek isterim. Ama bu kararฤฑ eyalet yรถnetimlerine bฤฑrakmayฤฑ tercih ederim.” ลeklinde konuลmuลtu.
Clinton, asgari รผcretin artฤฑrฤฑlmasฤฑnฤฑ desteklerken, Trump’ฤฑn bu konudaki muฤlak aรงฤฑklamalarฤฑ, herhangi bir adฤฑm atmayacaฤฤฑ ลeklinde yorumlanฤฑyor.
En fazla istihdam รผreten baลkan
Trump, buna karลฤฑn, “Tanrฤฑnฤฑn yarattฤฑฤฤฑ en fazla istihdam รผreten baลkan” olma gibi iddialฤฑ taahhรผtlerde bulunmaktan da kaรงฤฑnmฤฑyor.
Baลta รin olmak รผzere Asya รผlkeleri ve Meksika’ya kayan iล olanaklarฤฑnฤฑ, yeniden ABD’de getireceฤini sรถyleyen Trump, bunun asgari รผcreti kendiliฤinden 15 dolarฤฑn รผzerine รงฤฑkaracaฤฤฑnฤฑ da รถne sรผrรผyor.
Trump, ayrฤฑca Apple gibi รin’de รผretim yapan Amerikan firmalarฤฑna ateล pรผskรผrรผyor. Bloomberg’e verdiฤi bir mรผlakatta, โBaลkan seรงilirsem, Apple’a, bilgisayarlarฤฑnฤฑ ve diฤer รผrรผnlerini diฤer รผlkeler yerine bu รผlkede รผrettireceฤim.โ diyen Trump, bunu nasฤฑl yapacaฤฤฑ sorusuna ise, โTim Cook’un รผzerine รถyle bir รงรถkerim ki Silikon Vadisi’ne gidene kadar kendine gelemez.โ yanฤฑtฤฑnฤฑ vermiลti.
Trump’tan รin mallarฤฑna yรผzde 45 tarife รถnerisi
Clinton ve Trump’ฤฑn birbirinden ayrฤฑldฤฑฤฤฑ bir baลka ekonomi alanฤฑ ticaret anlaลmalarฤฑ ve bariyerleri.
Trans-Pasifik Ortaklฤฑฤฤฑ (TPP), Kuzey Amerika Serbest Ticaret Anlaลmasฤฑ (NAFTA) ve Orta Amerika Serbest Ticaret Anlaลmasฤฑ (CAFTA) gibi ticaret mutabakatlarฤฑna ลiddetle karลฤฑ รงฤฑkan Trump, ABD’yi kayฤฑracak “akฤฑllฤฑ ticaret” anlaลmalarฤฑndan yana olduฤunu sรถylรผyor ancak bu anlaลmalarฤฑn hangi รผlkelerle ve ne koลullarda imzalanacaฤฤฑna dair herhangi bir detay vermiyor.
Trump, ayrฤฑca baลkanlฤฑฤฤฑ kazanmasฤฑ halinde Amerikan sanayi sektรถrรผnรผn “altฤฑnฤฑ oymakla” suรงladฤฑฤฤฑ รin’den ithal edilen mallara yรผzde 45 tarife uygulayacaฤฤฑnฤฑ da sฤฑk sฤฑk dile getiriyor.
รte yandan, Clinton, serbest ticareti, bazฤฑ dezavantajlarฤฑ beraberinde getirmesine raฤmen net etkisi pozitif olduฤu iรงin destekliyor. “Biz dรผnya nรผfusunun yรผzde 5’ini oluลturuyoruz ve geri kalan yรผzde 95’le ticaret yapmak zorundayฤฑz.” diyen Clinton, Amerikalฤฑlar iรงin yeni istihdam yaratacak, รผcretleri artฤฑracak ve ulusal gรผvenliฤi gรผรงlendirecek ticaret anlaลmalarฤฑna “evet” diyeceฤini belirtiyor.
Buna karลฤฑn, mevcut yรถnetimin bรผyรผk baลarฤฑsฤฑ olarak nitelendirilen TPP’ye karลฤฑ รงฤฑkan Clinton’ฤฑn bu duruลu, kendisini destekleyeceฤini aรงฤฑklayan Barack Obama’dan ayฤฑran en bรผyรผk farklฤฑlฤฑk olarak gรถze รงarpฤฑyor.
Zenginlere yรถnelik vergi adaylarฤฑ ayฤฑrฤฑyor
Vergi indirimleri de her iki adayฤฑn politika gรผndeminde รถnemli yer kaplฤฑyor.
Clinton’ฤฑn politikalarฤฑ, mevcut yรถnetim gibi, vergi sisteminin orta sฤฑnฤฑf lehine deฤiลtirilmesini ve zenginlere yรถnelik vergi oranฤฑnฤฑn artฤฑrฤฑlmasฤฑnฤฑ รถngรถrรผyor. “En varlฤฑklฤฑ kesim รงok az vergi รถdรผyor ve orta sฤฑnฤฑfฤฑn daha fazla indirime ihtiyacฤฑ var. Ben bu sorunu รงรถzeceฤim.” sรถzรผnรผ veren Clinton, ayrฤฑca ลirketlerin suistimal ettikleri yasal boลluklarฤฑ kapatacaฤฤฑnฤฑ da taahhรผt ediyor.
Diฤer taraftan, vergi konularฤฑ, 1976’dan bu yana vergi beyannamesini aรงฤฑklamayan tek aday adayฤฑ olmasฤฑ nedeniyle emlak milyarderi Trump’ฤฑn canฤฑnฤฑ sฤฑkan konularฤฑn baลฤฑnda geliyor.Buna raฤmen, “Mรผmkรผn olduฤunca az vergi vermeye รงabalฤฑyorum. รรผnkรผ รถdediฤimiz vergilerin harcanma biรงimini beฤenmiyorum.” demekten kaรงฤฑnmayan Trump, genel bir vergi indirimine gitmek istiyor.
Bill Clinton faktรถrรผ
Hillary Clinton, Demokratlar arasฤฑnda popรผlerliฤini koruyan eลi Bill Clinton’ฤฑn ekonomi alanฤฑndaki baลarฤฑlarฤฑnฤฑ da avantaja รงevirmeye รงalฤฑลฤฑyor.
Bill Clinton’ฤฑn 1993-2001 yฤฑllarฤฑnฤฑ kapsayan baลkanlฤฑk dรถneminde 22 milyon Amerikalฤฑya istihdam yaratฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ ve federal hรผkรผmetin bรผtรงe fazlasฤฑ vermesini saฤladฤฑฤฤฑnฤฑ vurgulayan Hillary Clinton, ekonomiyi canlandฤฑrma sorumluluฤunu eลine vereceฤini aรงฤฑklamฤฑลtฤฑ.
