ABD ordusu, ABD Başkanı Donald Trump’ın emir vermesi durumunda İran’a karşı haftalarca sürebilecek kesintisiz askeri operasyonlar yürütmek üzere hazırlıklarını hızlandırdı.
Reuters’a konuşan iki üst düzey yetkili, planlanan harekatın iki ülke arasında daha önce görülen tüm çatışmalardan çok daha ciddi bir boyuta ulaşabileceğini belirtti. Washington ve Tahran arasında diplomatik temaslar devam ederken ortaya çıkan bu hazırlıklar, bölgedeki askeri ve siyasi riskleri en üst seviyeye taşıyor.
Salı günü Cenevre’de Steve Witkoff ve Jared Kushner liderliğindeki ABD heyeti, Ummanlı arabulucular eşliğinde İranlı temsilcilerle bir araya gelecek.
Dışişleri Bakanı Marco Rubio Cumartesi günü yaptığı açıklamada, Trump’ın bir anlaşmaya varma niyetinde olduğunu ancak bunun “oldukça zor” bir hedef olduğunu vurguladı.
ABD ve İran arasındaki diplomatik gerilimde askeri seçenekler
Diplomasi masadaki yerini korurken, Pentagon bölgeye ek bir uçak gemisi, savaş uçakları ve güdümlü füze destroyerleri göndererek askeri baskıyı artırdı.
Trump, Cuma günü Kuzey Carolina’daki bir askeri üste askerlere hitaben yaptığı konuşmada, İran’da bir “rejim değişikliği” ihtimalini açıkça dile getirdi. Trump, “Bunun olabilecek en iyi şey olacağı görülüyor,” ifadelerini kullanırken, yerine kimin geçmesini istediği sorusuna ise sadece “insanlar var” cevabını verdi. Beyaz Saray Sözcüsü Anna Kelly, Trump’ın elinde tüm seçeneklerin masada olduğunu ve ulusal güvenlik çıkarları doğrultusunda karar vereceğini belirtti.
- Hava ve Deniz Gücü: Mevcut yığınak, operasyonun öncelikle hava saldırıları ve deniz kuvvetleri üzerinden yürütüleceğini gösteriyor.
- Özel Kuvvetler Faktörü: Trump’ın geçen ay Venezüella Devlet Başkanı Nicolas Maduro’yu ele geçirmek için özel operasyon kuvvetlerini kullanması, benzer bir taktiğin İran için de değerlendirilebileceği yorumlarına yol açtı.
- Operasyonel Kapsam: Yetkililer, saldırıların sadece nükleer tesislerle sınırlı kalmayıp devlet ve güvenlik tesislerini de kapsayacak genişlikte planlandığını ifade ediyor.
Operasyonel riskler ve misilleme ihtimali
Askeri planlama, geçen yıl gerçekleşen ve tek seferlik bir saldırı olan “Midnight Hammer” operasyonuna kıyasla çok daha karmaşık bir yapıya sahip.
Uzmanlar, İran’ın geniş füze cephaneliğinin ABD güçleri için ciddi bir tehdit oluşturduğunu ve bölgesel bir savaşı tetikleme riskinin yüksek olduğunu savunuyor. İran Devrim Muhafızları, topraklarına yönelik bir saldırı durumunda bölgedeki tüm Amerikan üslerini hedef alacakları konusunda uyarıda bulundu.
| Parametre | Midnight Hammer (Haziran 2025) | Yeni Planlama (2026) |
| Süre | Tek seferlik / Gece yarısı baskını | Haftalar sürecek kesintisiz harekat |
| Hedef Kapsamı | Sadece nükleer tesisler | Nükleer, devlet ve güvenlik tesisleri |
| Kuvvet Yapısı | Stealth bombardıman uçakları | Uçak gemileri, destroyerler ve ek birlikler |
| Misilleme Beklentisi | Sınırlı (Katar’daki üsse düşük yoğunluklu) | Karşılıklı ve uzun süreli saldırılar silsilesi |
İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu da geçtiğimiz Çarşamba günü Trump ile Washington’da bir araya gelerek, İran ile yapılacak herhangi bir anlaşmanın İsrail için hayati unsurları içermesi gerektiğini vurguladı. Tahran ise yaptırımların kaldırılması karşılığında nükleer programını müzakere etmeye hazır olduğunu ancak füze programının tartışmaya kapalı olduğunu yineledi.
