Avrupa Dฤฑล ฤฐliลkiler Konseyi araลtฤฑrmacฤฑsฤฑ Dullien, “Askeri aรงฤฑdan ฤฐngiltere, AB iรงinde Fransa’yla en รถnemli iki gรผรงten biri. ฤฐngiltere’siz bir AB รงok daha zayฤฑflayacak ve kรผresel gรผvenlik sorunlarฤฑnda eskisinden de daha az rol oynayabilecek” dedi.
ฤฐngiltere’nin AB รผyeliฤinin oylanacaฤฤฑ referanduma gรผnler kala anketlerde ibre รถnemli bir farkla birlikten ayrฤฑlma yรถnรผne dรถnmรผล durumda. Uzmanlar, ฤฐngiltere’nin AB’den รงฤฑkmasฤฑyla Avrupa’nฤฑn ve kรผresel siyasi dengelerin deฤiลebileceฤi deฤerlendirmesini yapฤฑyor.
ฤฐngiliz dฤฑล istihbarat teลkilatฤฑ MI6’nฤฑn eski Baลkanฤฑ Sir Richard Dearlove, geรงen gรผnlerde katฤฑldฤฑฤฤฑ bir canlฤฑ yayฤฑnda, AB referandumuyla ilgili en รงarpฤฑcฤฑ deฤerlendirmelerden birini yaptฤฑ. Avrupa’nฤฑn, sorunlar karลฤฑsฤฑnda birlikte hareket edememesi halinde popรผlist ayaklanmalara sahne olacaฤฤฑnฤฑ ifade eden Dearlove, “ฤฐngiltere’deki referandum รงok daha bรผyรผk bir jeopolitik oyunda zarlarฤฑn ilk atฤฑlฤฑลฤฑdฤฑr.” dedi.
ฤฐngiltere’de referandum tarihinin ilan edildiฤi ลubat ayฤฑndan bu yana ilk defa geรงen hafta AB’den ayrฤฑlma yanlฤฑlarฤฑ anketlerde 7 puanlฤฑk bir farkฤฑ yakaladฤฑ. Times gazetesinin “YouGov” adlฤฑ araลtฤฑrma ลirketine yaptฤฑrdฤฑฤฤฑ ankette, katฤฑlฤฑmcฤฑlarฤฑn yรผzde 46’sฤฑ “Birlikten รงฤฑkalฤฑm”, yรผzde 39’u ise “Kalalฤฑm” dedi.
“AB askeri aรงฤฑdan zayฤฑflar”
Dรผลรผnce kuruluลu Avrupa Dฤฑล ฤฐliลkiler Konseyi’nin kฤฑdemli araลtฤฑrmacฤฑsฤฑ Prof. Sebastian Dullien, yaptฤฑฤฤฑ deฤerlendirmede, “ฤฐngiltere AB’den ayrฤฑlฤฑrsa birlik kesinlikle kรผรงรผlecek ve kรผresel รถlรงekte รถnemi azalacak.” dedi.
ฤฐngiltere’siz bir AB’nin รถncelikle askeri aรงฤฑdan zayฤฑflayacaฤฤฑnฤฑ belirten Dullien, “Askeri aรงฤฑdan ฤฐngiltere, AB iรงinde Fransa’yla en รถnemli iki gรผรงten biri. ฤฐngiltere’siz bir AB รงok daha zayฤฑflayacak ve kรผresel gรผvenlik sorunlarฤฑnda eskisinden de daha az rol oynayabilecek.” gรถrรผลรผnรผ dile getirdi.
AB’nin parรงalara ayrฤฑlmasฤฑnฤฑn genel olarak Batฤฑ blokunu da zayฤฑflatacaฤฤฑnฤฑ ifade eden Dullien, “ฤฐngiltere’nin ayrฤฑlmasฤฑ belli savunma altyapฤฑlarฤฑnฤฑn fazladan kurulmasฤฑnฤฑ gerektireceฤi iรงin, genel askeri kapasite doฤru dรผrรผst bir AB savunma รงerรงevesinin ve iลbirliฤinin iรงinde olacaฤฤฑndan daha az olacaktฤฑr.” diye konuลtu.
Dullien, ฤฐngiltere’nin ayrฤฑlmasฤฑnฤฑn AB’nin bรผtรผnรผyle daฤฤฑlmasฤฑna yol aรงacaฤฤฑnฤฑ ise dรผลรผnmediฤini sรถyleyerek sรถzlerini ลรถyle sรผrdรผrdรผ:
“Birรงok รผlke AB’ye son derece baฤlฤฑ. Bazฤฑ รผlkelerde referandumlar gรผndeme gelebilir ve AB’nin kฤฑyฤฑsฤฑnda duran bazฤฑ รผlkelerde ayrฤฑlma kararlarฤฑ da รงฤฑkabilir. รzellikle Orta ve Doฤu Avrupa’da bazฤฑ รผlkelerin referanduma gitmesi beklenebilir. Baลka รผlkelerin de AB’den รงฤฑkฤฑp รงฤฑkmamasฤฑ, ฤฐngiltere’nin AB’den ayrฤฑldฤฑktan sonra nasฤฑl bir performans gรถstereceฤine baฤlฤฑ olacaktฤฑr. ฤฐngiltere’nin derin bir krize dรผลmesi halinde, baลka รผlkeler de ฤฐngiltere’nin izinden gitmeye daha az eฤilimli olacaktฤฑr.”
Dullien, Brexit’le zayฤฑflayacak ve bir geรงiล dรถneminin sorunlarฤฑyla uฤraลmak zorunda kalacak olan Batฤฑ blokunun karลฤฑsฤฑnda Rusya’nฤฑn elinin gรผรงleneceฤini kaydetti.
“AB kendisine gelebilir”
Merkezi Glasgow’da bulunan dรผลรผnce kuruluลu ฤฐskoรง Kรผresel Forumu’nun Direktรถrรผ John MacDonald, AB’nin ekonomik kriz ve sฤฑฤฤฑnmacฤฑ sorunuyla baล etmede baลarฤฑsฤฑz kaldฤฑฤฤฑnฤฑ ancak birliฤin bu sorunlara tutarlฤฑ ve gรผรงlรผ bir karลฤฑlฤฑk vermesine ฤฐngiltere’nin da katkฤฑda bulunduฤunun sรถylenemeyeceฤini ifade etti.
MacDonald, ฤฐngiltere’nin AB’den ayrฤฑlmasฤฑnฤฑn ardฤฑndan Washington’a yรถnelebileceฤini belirterek ลรถyle devam etti:
“Brexit AB’nin daha da รงรถzรผlmesine yol aรงabileceฤi gibi, bazฤฑ konularda kendisine gelmesini ve baลka รผlkelerin de ayrฤฑlmasฤฑnฤฑ engellemeye dรถnรผk olarak kendisini yenilemesini de beraberinde getirebilir. Brexit, vatandaลlarฤฑnฤฑ daha fazla mutlu edecek bir AB’nin ลekillenmesine yol aรงabilir.
Sorun, AB’nin bir bรผtรผn olarak anlamlฤฑ bir deฤiลim รผzerinde anlaลma kabiliyetinde olup olmamasฤฑ ve bรถyle bir deฤiลimi gรถrece kฤฑsa bir sรผre iรงinde gerรงekleลtirip gerรงekleลtiremeyeceฤi sorunudur.”
MacDonald, AB projesinin ฤฐngiltere’ye dayandฤฑฤฤฑnฤฑ dรผลรผnmenin yanlฤฑล olduฤunu belirterek Brexit sonrasฤฑ AB’nin ortadan kalkacaฤฤฑnฤฑ varsaymak iรงin neden bulunmadฤฑฤฤฑnฤฑ ifade etti.
Rusya sesini yรผkseltecek
Merkezi Londra’da bulunan dรผลรผnce kuruluลu Chatham House’un Rusya Direktรถrรผ James Nixey de ฤฐngiltere’nin AB’den ayrฤฑlmasฤฑnฤฑn jeopolitik sonuรงlarฤฑ olacaฤฤฑna dikkat รงekti.
Nixey, Rusya’nฤฑn ฤฐngiltere’nin AB referandumuyla ilgili olarak suskun kalmayฤฑ tercih ettiฤini ancak bu konuda bir tercihinin bulunduฤundan ลรผphe edilemeyeceฤini sรถyledi.
Nixey ลunlarฤฑ kaydetti:
“Kremlin’in bir gรถrรผลรผ var ve bu ฤฐngiltere’nin AB’den ayrฤฑlmasฤฑnฤฑn daha tercihe ลayan olduฤu yรถnรผnde. Ancak ฤฐngiltere’yi etkileme gรผcรผnรผn az olduฤunu biliyor ve bu konuda bir giriลimde bulunmuyor. Rus perspektifinden bakฤฑldฤฑฤฤฑnda ฤฐngiltere’nin AB’den ayrฤฑlmasฤฑ NATO’yu da zayฤฑflatacaktฤฑr. Bu da Rusya’ya Avrupa’yฤฑ ilgilendiren meselelerde daha yรผksek sesle konuลma olanaฤฤฑ verecektir.”
AB’de yaลanacak bir ayrฤฑlฤฑฤฤฑn, birlik iรงinde halihazฤฑrda mevcut parรงalanma sรผrecini gรผรงlendireceฤini ayrฤฑca Rusya’nฤฑn da bir Avrupa gรผcรผ olduฤu, yabancฤฑ olanฤฑn ABD olduฤu fikrine geรงerlilik kazandฤฑracaฤฤฑnฤฑ belirten Nixey, “Referandumun sonucu ne olursa olsun ฤฐngiltere, Putin Rusyasฤฑna karลฤฑ etkin bir karลฤฑlฤฑk verilmesi konusunda Avrupalฤฑ mรผttefikleriyle iลbirliฤi yapmalฤฑ.” diye konuลtu.
“Gerek referandumun taraflarฤฑ gerek genel olarak Avrupa’da pek az kimse Rusya’nฤฑn Batฤฑ’ya zarar vermek iรงin finansal araรงlardan propagandaya ve siber saldฤฑrฤฑlara kadar bir dizi yรถntemle aktif รงaba iรงinde olduฤunun farkฤฑnda.” diyen Nixey, Batฤฑ’nฤฑn รถnรผnde sonunda, yaptฤฑrฤฑmlardan diฤer baskฤฑ noktalarฤฑna kadar รงeลitli yollarla Rus ekonomisini geriletmekten baลka รงaresinin olmadฤฑฤฤฑnฤฑ savundu.
“ฤฐngiltere’siz AB daha gรผรงlรผ olacak”
Moskova Devlet รniversitesi Siyasi Bilimler Enstitรผsรผ Direktรถrรผ Sergey Markov ise AB referandumunun Rusya’yฤฑ deฤil, ฤฐngiliz vatandaลlarฤฑnฤฑ ilgilendiren bir konu olduฤu gรถrรผลรผnde.
Rusya’nฤฑn AB’ye bakฤฑลฤฑnฤฑn genel olarak olumlu olduฤunu belirten Markov, “Rusya AB’yi istikrar, refah ve kalkฤฑnma faktรถrรผ olarak gรถrรผyor. ฤฐnsanlarฤฑn AB iรงinde olmayฤฑ istemesini anlฤฑyor.” dedi.
“Bence AB, ฤฐngiltere ile รงok daha zayฤฑf, ฤฐngiltere’siz bir AB รงok daha gรผรงlรผ olacaktฤฑr.” ifadesini kullanan Markov, “ฤฐngiltere, Washington’ฤฑn AB iรงindeki elidir. ฤฐngiltere’nin dahil olduฤu bir AB uluslararasฤฑ siyasette bรผyรผk bir rol oynayamaz.” gรถrรผลรผnรผ dile getirdi.
Markov, ฤฐngiltere’siz bir AB’nin ekonomik olarak daha zayฤฑf olsa da siyasi olarak daha gรผรงlรผ olacaฤฤฑnฤฑ sรถzlerine ekledi.







