Sputnik’in haberine gรถre ABD รถncรผlรผฤรผndeki yabancฤฑ gรผรงlerin รงekilmesine koลut, Taliban, Afganistan’ฤฑn รถnemli bรถlรผmรผnรผ ele geรงirirken, yabancฤฑ gรผรงlerle iลbirliฤi yapan Afganlarฤฑn akฤฑbeti bรผyรผk soru iลareti oluลturuyor. Washington, ABD iรงin รงalฤฑลan Afganlar iรงin รงeลitli mรผlteci programlarฤฑnฤฑ devreye sokarken, gรถzler diฤer รผlkelere รงevrildi.
‘Kimseyi muallakta bฤฑrakmayacaฤฤฑz’
Kopenhag, ABD’nin izinden giderek, Danimarka ordusu iรงin รงalฤฑลmฤฑล Afganlarฤฑ tahliye edeceฤini aรงฤฑkladฤฑ.
Berlingske gazetesine konuลan Dฤฑลiลleri Bakanฤฑ Jeppe Kofod “Afganistan’da รถzelikle tehdit edilen รงalฤฑลanlarฤฑ kฤฑsa sรผre iรงinde tahliye etmeye ve sฤฑฤฤฑnma iลlemlerini Afganistan’dan Danimarka’ya taลฤฑmaya hazฤฑrฤฑz” dedi. Tahliyenin nasฤฑl gerรงekleลeceฤine deฤinmeyen Kofod, ‘Danimarka’nฤฑn kimseyi muallakta bฤฑrakmayacaฤฤฑnฤฑ’ sรถyledi.
ฤฐsveรง’in 15 civarฤฑnda Afgan รงevirmene รถdรผlรผ
Danimarka’nฤฑn komลusu ฤฐsveรง’ten ise gรถรงmen kurulunun ret kararฤฑnฤฑn ardฤฑndan 15 civarฤฑnda Afgan รงevirmeni kaderlerine terk etme beyanฤฑ geldi.
ฤฐsveรง Radyosu’na konuลan Afgan รงevirmenlerden biri “ฤฐsveรง ordusuna hizmet ettik, askerlerle cephede birlikte รงalฤฑลtฤฑk. Gece gรผndรผz omuz omuzaydฤฑk. รdรผlรผ de iลte bu oldu” dedi.
Hรผkรผmetin savฤฑ anayasanฤฑn ihlali
Saฤcฤฑ parti Ilฤฑmlฤฑ Birlik, ‘sฤฑฤฤฑnmacฤฑ kotasฤฑ sisteminde ฤฐsveรง ordusu iลe iลbirliฤi yapmฤฑล Afgan รงevirmenlerle รงalฤฑลanlara รถncelik verilmesi’ iรงin gรถรงmen kuruluna รงaฤrฤฑ yaptฤฑ. Sosyal Demokrat Partili Adalet ve Gรถรง Bakanฤฑ Morgan Johansson ise ‘hรผkรผmetin bireysel dosyalara mรผdahalesinin anayasanฤฑn ihlali anlamฤฑna gelebileceฤini’ sรถylerken, Savunma Bakanฤฑ Peter Hultqvist de kendisine destek รงฤฑktฤฑ. Bunun รผzerine kamuoyundan daha รถnce 9 bin Afgan’a gรถรงmen kurulunun reddetmesine raฤmen oturma izni verildiฤini hatฤฑrlatan sesler yรผkseldi.
‘Elbette koruma sunulmasฤฑ lazฤฑm’
Birleลmiล Milletler’e baฤlฤฑ Eski Yugoslavya Uluslararasฤฑ Ceza Mahkemesi’nde yargฤฑรงlฤฑk yapmฤฑล olan avukat Krister Thelin “Afganistan’da ฤฐsveรง birliklerine yardฤฑm etmiล รงevirmenlere elbette koruma sunulmasฤฑ gerekmektedir. รฤฑkarฤฑlan engeller bunu saฤlamaktaki isteksizliฤi gรถzler รถnรผne seriyor” dedi.
‘Bugรผne dek ฤฐsveรง gรถรง kurallarฤฑna 40 takla attฤฑrmฤฑลtฤฑnฤฑz’
Gazeteci Fredrik Johansson, ฤฐsveรง gรถรง politikalarฤฑnฤฑn tutarlฤฑlฤฑฤฤฑ ve itibarฤฑyla ilgili sรถyleme “ฤฐsveรง geรงmiลte sฤฑฤฤฑnma hakkฤฑ tanฤฑnmayan 9 bin Afgan’ฤฑn ฤฐsveรง’te kalmalarฤฑ iรงin birรงok kez kurallarฤฑ deฤiลtirdi ya da esnetti. Burada uluslararasฤฑ gรถrevdeki ฤฐsveรง ordusunun รงabalarฤฑna รถnemli katkฤฑda bulunmuล 10’dan fazla kiลiden sรถz ediyoruz” diye itiraz etti.
ABD’den Afganlara Tรผrkiye iลareti
Afganistan’da ABD hรผkรผmeti veya ABD ordusuyla iลbirliฤi yapanlarฤฑ baลta รงevirmenlerle aileleri olmak รผzere รzel Gรถรงmen Vizesi (SIV) ile ABD’ye yerleลtirme operasyonu yรผrรผten Washington, ayrฤฑca ABD’nin finanse ettiฤi projeler, ABD merkezli STK’ler ve medya kuruluลlarฤฑ iรงin รงalฤฑลan Afganlar iรงin รผรงรผncรผ รผlkelere gidip oradan sฤฑฤฤฑnma baลvurusu yapmalarฤฑnฤฑ iรงeren ‘รncelik ฤฐki’ isimli yeni bir program baลlattฤฑ. Program, Tรผrkiye’yi de Afganlarฤฑn sฤฑฤฤฑnma baลvurularฤฑ tamamlanana dek 12-14 ay bekleyecekleri รผรงรผncรผ รผlke olarak gรถsteriyor.
Afganistan Taliban’ฤฑn eline dรผลtรผ dรผลecek
Afganistan’da ABD’nin รงekilmesiyle hรผkรผmet gรผรงleri bรผyรผk รงรถkรผล yaลฤฑyor. Dรผn kuzeyde birkaรง saat arayla รผรง vilayet merkezini ele geรงirerek kontrolรผne aldฤฑฤฤฑ vilayet merkezi sayฤฑsฤฑnฤฑ 5โe รงฤฑkaran Taliban, รผlkenin yรผzde 80’inden fazlasฤฑnฤฑ kontrol ettiฤi iddiasฤฑnda.
