AK Parti’nin kurucularฤฑndan, eski ekonomiden sorumlu Baลbakan Yardฤฑmcฤฑsฤฑ Abdรผllatif ลener, 2017’nin ekonomik olarak zor bir yฤฑl olacaฤฤฑnฤฑ belirterek “ฤฐktidarฤฑn รผlkeyi yรถnetme biรงimi ekonomiyi รงรถkertecek niteliktedir” dedi.
ลener, yeni anayasa paketinde ‘demokrasi’ kavramฤฑndan sรถz etmenin zor olduฤunun altฤฑnฤฑ รงizerek “Bรผtรผn bunlar paketle ลu demektir; yรผrรผtme dediฤiniz tek bir kiลidir, yasama dediฤiniz tek bir kiลidir, yargฤฑ dediฤiniz tek bir kiลidir. Bu gelen rejimin ne olacaฤฤฑyla ilgili genel kabul gรถrmรผล bir kavramlaลtฤฑrmaya gidilmedi. ลu kesin, bunun adฤฑ demokrasi deฤil” deฤerlendirmesinde bulundu. Sรถzcรผ gazetesinden Veli Toprak’a konuลan ลener’in aรงฤฑklamalarฤฑ ลรถyle:
Anayasa paketi hayata geรงtiฤinde nasฤฑl bir Tรผrkiye olacak?
12 Eylรผl 1980’den bugรผne kadar Tรผrkiye’de hem kamuoyunun hem de siyasetin temel talebi daha fazla demokratikleลmeye olan ihtiyaรงtฤฑ. Bu son 35 yฤฑlฤฑn en temel รงizgisidir. Fakat Tรผrkiye’nin daha demokratik bir รผlke inลa etme projesinin tamamen tersyรผz edildiฤi bir sรผrece girmiล olduk. Mevcut anayasaya raฤmen son yฤฑllarda รถzellikle Sayฤฑn Erdoฤan’dan kaynaklฤฑ olarak daha da otoriterleลen bir rejim gรถrmeye baลlamฤฑลtฤฑk.
โTรRKฤฐYE’NฤฐN 90 YILLIK BฤฐRฤฐKฤฐMLERฤฐNฤฐN GERฤฐSฤฐNE DรลรYORUZ, ASLINDA ฤฐRTฤฐCA DEDฤฐฤฤฐNฤฐZ ลEY BUDUR’
Bรผtรผn bunlar paketle ลu demektir; yรผrรผtme dediฤiniz tek bir kiลidir, yasama dediฤiniz tek bir kiลidir, yargฤฑ dediฤiniz tek bir kiลidir. Bu gelen rejimin ne olacaฤฤฑyla ilgili genel kabul gรถrmรผล bir kavramlaลtฤฑrmaya gidilmedi. ลu kesin, bunun adฤฑ demokrasi deฤil. Geldiฤimiz nokta, Tรผrkiye’nin 90 yฤฑllฤฑk birikimlerinin gerisine dรผลรผyoruz. Aslฤฑnda irtica dediฤiniz ลey budur.
Paket TBMM’den geรงer mi?
Buna en fazla dikkat etmesi gereken TBMM’dir. Bunu Erdoฤan’ฤฑn isteyip istememesi de รถnemli deฤil. Sorumluluk Meclis’e, milletvekillerine aittir.
Bรถyle bir Tรผrkiye nasฤฑl oldu?
Bรถyle bir Tรผrkiye’ye girilmesinde iktidar ile Gรผlen Cemaati iลbirliฤinin de รถnemli payฤฑ vardฤฑ. Bu iลbirliฤi 2010 ve sonrasฤฑnda รงok koyu bir ลekilde iลlemiล yargฤฑda, Emniyet’te, istihbarat birimlerinde, TฤฐB’de iktidarฤฑn yerleลtirmesi sonucunda Gรผlen’in hakim konumuna gelmiล olmasฤฑ Tรผrkiye’de hukuk devleti, insan haklarฤฑ ihlallerinin yaลanmaya baลladฤฑฤฤฑ bir dรถnem olmuลtur. 15 Temmuz’la birlikte dรผzenli ve sistematik bir ลekilde FETร’nรผn รผzerine gidilmeye baลlandฤฑ. Ama iลbirliฤi dรถnemindeki ana รงizginin kaybolmadฤฑฤฤฑnฤฑ gรถrรผyoruz. Nedir o? Devletten FETร temizleniyor ama hukuk devleti รงok daha fazla ihlal ediliyor. Yargฤฑ baฤฤฑmsฤฑzlฤฑฤฤฑ daha fazla ortadan kaldฤฑrฤฑlฤฑyor.
โAK PARTฤฐ’NฤฐN EN รST ฤฐSTฤฐลARE TOPLANTILARI, BANK ASYA’NIN KIZILCAHAMAM TESฤฐSLERฤฐNDE YAPILDI’
AK Parti’nin iรงindeki FETร’cรผler temizlenmek istenmiyor mu?
Sen kendi iรงini temizlemediฤin sรผrece FETร ile mรผcadele etmiล olamazsฤฑn. Bank Asya’da hesabฤฑ var, okuluna รงocuฤunu gรถndermiล diye hesap soruyor. Sen 10 yฤฑl boyunca partinin en รผst istiลare toplantฤฑlarฤฑnฤฑ Bank Asya’nฤฑn Kฤฑzฤฑlcahamam tesislerinde yaptฤฑn, bunu sorgulamayacaksฤฑn. Aynฤฑ bankaya para yatฤฑrmฤฑล insanฤฑ sorgulayacaksฤฑn. Bunda adalet ve eลitlik yok. Sayฤฑn Erdoฤan’ฤฑn etrafฤฑnda ve kendi teลkilatฤฑ iรงindeki FETร’cรผleri temizlemesi ลart. Yoksa gizli dรผลmanlarla kuลatฤฑlmฤฑล olur.
AK Parti’de โErdoฤan sonrasฤฑ ne olacak’ tartฤฑลmasฤฑ varโฆ
Bu yetkiyi kime verirseniz verin รงok gรผzel bir ลekilde kullanฤฑr. รรผnkรผ her ลeye mรผdahale hakkฤฑ var. Ne getiriyor? Cumhurbaลkanฤฑ baลbakanlฤฑฤฤฑ da รผstleniyor. Hรผkรผmeti kendisi kuruyor. Hรผkรผmet ve tรผm idare bir kiลiye baฤlฤฑ. Yasama organฤฑ ortadan kaldฤฑrฤฑlmฤฑล vaziyette. ฤฐktidar milletvekillerini belirleyecek olan Cumhurbaลkanฤฑ. Bu milletvekilleri hรผkรผmetin kuruluลunda gรผvenoyu vermeyecekler. Meclis’in iรงinden ve dฤฑลฤฑndan isimler hรผkรผmeti kuracak Cumhurbaลkanฤฑ. Hรผkรผmet yanlฤฑล iลler yapฤฑyor, รผlkeyi felakete gรถtรผrรผyorsa Meclis’in hรผkรผmeti dรผลรผrme hakkฤฑ da yoktur.
Anayasa deฤiลikliฤi ile gelen rejimin dรผnyada รถrnekleri var mฤฑ?
Aklฤฑma Arap baharฤฑnฤฑn uฤradฤฑฤฤฑ รผlkeler geliyor. Kuzey Afrika’dan Ortadoฤu’ya kadar bunun etkisini yaลayan รผlkeler. Libya, Tunus, Yemen, Suriye, Irak ve Mฤฑsฤฑr. Bu รผlkelerde ne vardฤฑ? Bu รผlkelerde tek adam liderliฤi vardฤฑ. 2004 yฤฑlฤฑnda ABD’de G-8 toplantฤฑsฤฑ yapฤฑldฤฑ. Tรผrkiye รผye deฤildi ama gรถzlemci olarak katฤฑldฤฑ. ฤฐlk kez bu toplantฤฑda Bรผyรผk Ortadoฤu Projesi’ni (BOP) aรงฤฑkladฤฑlar. Kuzey Afrika ve Ortadoฤu’daki รผlkelerde โtek adamdan demokrasiye geรงileceฤini’ aรงฤฑkladฤฑlar. Batฤฑnฤฑn dฤฑล dinamiklerle etkilemesi sonucunda insan haklarฤฑ ve demokrasi standardฤฑ yรผkselecek dendi. Sayฤฑn Erdoฤan, BOP’un eล baลkanฤฑ ilan edildi. Siz bรถlgenize demokrasi getirmek iรงin eล baลkanlฤฑฤฤฑ รผstleniyorsunuz, kฤฑzdฤฑฤฤฑnฤฑz zaman o รผlke liderlerine โhadi bakalฤฑm Esad demokrasiye geรง’ diyorsunuz. Sonra da o deฤiลtirmek istediฤiniz รผlkelerin modeline uygun bir modeli Tรผrkiye’de inลa etmeye รงalฤฑลฤฑyorsunuz.
Ortadoฤu’yu kasฤฑp kavuran ลiddet hareketleri bรถylesine rejimin ortaya รงฤฑktฤฑฤฤฑ รผlkelerde gerรงekleลtirilmiลken Tรผrkiye de mi Arap baharฤฑ sฤฑnฤฑrฤฑnฤฑn iรงine รงekilmeye รงalฤฑลฤฑlฤฑyor? Bunun รงok ciddi sonuรงlarฤฑ olabilir. Bu konuda en fazla dรผลรผnecek olan da yasama organฤฑdฤฑr.
2016’yฤฑ ekonomik olarak kรถtรผ geรงirdik. 2017’de nasฤฑl bir tablo รถngรถrรผnรผz var?
2002-2007 arasฤฑnda Baลbakan Yardฤฑmcฤฑsฤฑ olarak ekonomiden sorumluydum. Ekonomiye yol haritasฤฑ รงizerdik. Bฤฑrakฤฑrken geldiฤimiz nokta ลu idi; Tรผrkiye 800 milyar dolarlฤฑk bir milli gelire, kiลi baลฤฑna 10 bin dolara yakฤฑn bir gelire ulaลmฤฑลtฤฑ. Aradan geรงti 9 sene. Bir ay รถnce yapฤฑlan hesap deฤiลtirme yรถntemini saymazsanฤฑz, Tรผrkiye’nin milli geliri bฤฑraktฤฑฤฤฑm 9 yฤฑl รถncenin gerisine dรผลmรผลtรผr. Kiลi baลฤฑna gelir de 9 yฤฑlฤฑn gerisinde. Gรถrev yaptฤฑฤฤฑm 5 yฤฑlda, yฤฑllฤฑk ekonomin bรผyรผme oranฤฑ yรผzde 6.9’dur. Benden sonraki 9 yฤฑlฤฑn ortalamasฤฑ yรผzde 3 civarฤฑndadฤฑr. รnce bu รผlkeye ne hale getirmiลler bunun hesabฤฑnฤฑ versinler. Ben bฤฑrakฤฑrken dolar 1.1 lira idi. ลimdi dolar 3.5 lirayฤฑ geรงti. Paranฤฑn deฤeri 10 para olmuล. Ekonominin rekabet gรผcรผ bitmiล. 2017 ekonomik olarak zor geรงecek bir yฤฑl olacak.
โSรREKLฤฐ MALA EL KONMASI SADECE CEZALANDIRMA ANLAMINA GELMฤฐYOR’
Bu sฤฑkฤฑntฤฑlar nasฤฑl atlatฤฑlabilir?
รlkenin demokratik niteliฤini artฤฑrarak yakalarsฤฑnฤฑz. Tek bir kiลinin aklฤฑ รผlkeyi kรผresel rekabette en iyi olmaya taลฤฑyamaz. Mรผmkรผn olduฤu kadar รงok aklฤฑn, hatta muhalif ve aykฤฑrฤฑ gรถrรผลlerin รถzgรผrce haykฤฑrdฤฑฤฤฑ รถneriler geliลtirip, iktidar sahiplerini zorladฤฑฤฤฑ bir ortamฤฑ oluลturamadฤฑฤฤฑnฤฑz sรผrece bu รผlke ekonomik olarak da รงรถker. ลu anda iktidarฤฑn รผlkeyi yรถnetme biรงimi ekonomiyi รงรถkertecek niteliktedir. รretim tฤฑkandฤฑ, รผreten ekonomimiz yok. Mรผlkiyet haklarฤฑ son derece รถnemlidir. Sรผrekli mala el konmasฤฑ sadece cezalandฤฑrma anlamฤฑna gelmiyor.
โ177 YIL รNCE ฤฐLAN EDฤฐLMฤฐล OLAN TAZMฤฐNAT FERMANI’NDA BฤฐLE MรSADERE YASAKLANMIลTIR’
Bir insan 40 yฤฑl emekli keseneฤi รถdemiล; memur, kamu gรถrevlisi. Siz bunu iรงeri atฤฑyorsunuz. Suรงun ลahsiliฤi ilkesi var. Bรผtรผn malฤฑna el koyduฤunuz gibi emekli maaลฤฑnฤฑ da kesiyorsunuz. Onun evindeki masum รงocuฤa yaลama hakkฤฑ vermiyorsunuz. Bu tรผr mรผsadereler iyi deฤil. 177 yฤฑl รถnce ilan edilmiล olan Tazminat Fermanฤฑ’nda bile mรผsadere yasaklanmฤฑลtฤฑr. Bu รผlkede askeri darbeler oldu, baลbakanlar, bakanlar idam edildi ama mรผlkiyete dokunmadฤฑlar.
