รnlรผ ekonomist Prof. Dr. Emre Alkin, Merkez Bankasฤฑ Baลkanlฤฑฤฤฑโna geรงmiลte baลarฤฑyla kriz yรถnetmiล, รงocuklarฤฑnฤฑ kendi ayaklarฤฑ รผzerinde duracak yaลa getirmiล, 55 yaล ve รผzeri isimlerden birinin atanmasฤฑ gerektiฤini sรถyledi.
Altฤฑnbaล รniversitesi Rektรถr Yardฤฑmcฤฑsฤฑ Prof. Dr. Emre Alkin, Merkez Bankasฤฑ Baลkanฤฑ Murat รetinkayaโnฤฑn, Cumhurbaลkanฤฑ Recep Tayyip Erdoฤan tarafฤฑndan gรถrevden alฤฑnmasฤฑnฤฑ deฤerlendirdi. Tรผrkiyeโde bir Merkez Bankasฤฑ Baลkanฤฑโnฤฑn gรถrevden alฤฑnmasฤฑnฤฑn ilk kez 12 Eylรผl 1980โdeki Askeri Darbesiโnde yaลandฤฑฤฤฑnฤฑ hatฤฑrlatan Alkin, โฤฐstifa haricinde gรถrevinden el รงektirilen bir Baลkan tanฤฑmฤฑyorum. Olayฤฑn hukuki tarafฤฑ tartฤฑลmalฤฑ da olsa bu gerรงekleลtiโ dedi.
Gรถrevden alฤฑnan Baลkan ile ekonomi yรถnetimi arasฤฑnda baลgรถsteren gรถrรผล ayrฤฑlฤฑklarฤฑnฤฑn yeni olmadฤฑฤฤฑnฤฑ ifade eden Alkin, โHatta Murat รetinkayaโnฤฑn birkaรง defa istifasฤฑnฤฑn istendiฤi, kendisinin de birkaรง kez istifa edecekken vazgeรงtiฤi bizim de kulaฤฤฑmฤฑza kadar gelmiลtiโ diye konuลtu.
55 YAล รSTร YETKฤฐN ฤฐSฤฐMLER ATANMALI
Genรงlerin รถnemli gรถrevlere gelmesini desteklediฤini ifade eden Prof. Dr. Emre Alkin, ancak Tรผrkiye Cumhuriyet Merkez Bankasฤฑ Baลkanlฤฑฤฤฑ gibi bir gรถrev iรงin en az 55 yaลฤฑndaki bir kiลinin atanmasฤฑnฤฑn daha doฤru olacaฤฤฑnฤฑ savundu. Alkin bu gรถrรผลรผnรผ ลรถyle gerekรงelendirdi:
โBu tรผr gรถrevlerde, birkaรง ciddi krizde gรถrev almฤฑล, รงรถzรผm yolu bulmuล, yurt dฤฑลฤฑnda tecrรผbe kazanmฤฑล, teorik ve pratik bilgisi zirve yapmฤฑล, รงocuklarฤฑ en azฤฑndan kendi ayaklarฤฑ รผzerinde durabilecek yaลa gelmiล, birรงok heves ve hฤฑrsฤฑ geride bฤฑrakmฤฑล soฤukkanlฤฑ kiลilerin daha baลarฤฑlฤฑ olduฤu gรถrรผlรผyor. Ayrฤฑca hatฤฑrฤฑ sayฤฑlฤฑr tecrรผbeye sahip olan bu kiลiler siyaset kurumunun taleplerine hayฤฑr deme รผslubunu da iyi bilirler. Sรผrtรผลme yaratmadan ikna edecek bir ifade tarzฤฑna sahip olmak รถnemlidir.โ
Son atanan baลkanlarฤฑn kฤฑymetli ve eฤitimli kiลiler olmalarฤฑna raฤmen, gerekli รถzelliklerin tรผmรผne yaลlarฤฑ gereฤi sahip olmadฤฑklarฤฑnฤฑ belirten Alkin โDarฤฑlmaca gรผcenmece olmasฤฑn. Bilgilerine ve deฤerlerine asla sรถz sรถylemem ama dediฤim gibi, bu gรถrevlerde baลka รถzelliklere sahip olmak gerekiyor. Piyasa Tecrรผbesi ve Kurumsal Tecrรผbe arasฤฑnda bรผyรผk fark varโ ifadelerini kullandฤฑ.
DURDUK YERE NERDEN รIKTI BU KARAR?
Gรถrevden alma ya da alฤฑnma iลlemini “รงok beklemiล bir karardฤฑโ diye deฤerlendiren Emre Alkin โรรผnkรผ ekonomi yรถnetimi faiz indirimlerinin geciktiฤini dรผลรผnรผyordu. Ayrฤฑca Murat รetinkayaโnฤฑn da son bir yฤฑldฤฑr iletiลime kapalฤฑ olduฤunu yayan bir dedikodu รงemberi oluลturulmuลtu. รzetle, Murat รetinkayaโnฤฑn gรถrevden alฤฑnฤฑลฤฑ politika faizlerinden yedek akรงelere kadar uzanan tartฤฑลmalarฤฑn kaรงฤฑnฤฑlmaz sonucu olduโ diye konuลtu.
TรRKฤฐYE’YE YAKIลMADI
Merkez Bankasฤฑ Baลkanฤฑ atamasฤฑ kararฤฑnฤฑn aciliyet gรถsteren teknik bir tarafฤฑ da bulunduฤunu ifade eden Alkin ลu deฤerlendirmelerde bulundu:
โBir sรผredir finans kesimine ait bazฤฑ parametrelerde akฤฑllarda soru iลareti yaratan geliลmeler yaลanฤฑyordu. Mesela, BDDK verilerine gรถre takipteki alacaklarฤฑn toplam kredilerin iรงindeki payฤฑ artarken, sermaye yeterlilik rasyolarฤฑnda gerileme gรถrรผlรผyor. Aslฤฑna bakฤฑlฤฑrsa takipteki kredilerin oranฤฑnฤฑn artmasฤฑ nispeten kabul edilebilir bir durum. Ancak, Tรผrk bankacฤฑlฤฑk sisteminin sermaye yeterlilik rasyosunun giderek yรผzde 12โlik risk seviyesine yaklaลmasฤฑ dikkat รงekici bir geliลme. Normal zamanlarda rasyonun bu hali (bankalar kredi verme yarฤฑลฤฑna girdi) ลeklinde adlandฤฑrฤฑlabilirdi. Fakat ลu anki durum bazฤฑ bankalarฤฑn kritik seviyenin epeyce altฤฑnda yola devam ettiklerini bize gรถsteriyor.
Tam bu esnada, Temmuz ayฤฑndaki toplantฤฑda Merkez Bankasฤฑโnฤฑn faiz indirmesi en azฤฑndan fonlama maliyeti aรงฤฑsฤฑndan bankalara bir rahatlama getirebilir. ลunu net olarak sรถyleyebilirim ki, geliลen รผlkeler arasฤฑnda (beklenti enflasyonu-politika faizi) arasฤฑndaki en yรผksek farklardan birine sahibiz. Merkez Bankasฤฑโnฤฑn bu ay piyasayฤฑ rahatlatacak bir adฤฑm atmasฤฑnฤฑ bekleyenlerin sayฤฑsฤฑ giderek artฤฑyor. Buna uluslararasฤฑ kuruluลlar da katฤฑldฤฑ diyebilirim. Cumhurbaลkanฤฑ Erdoฤan’ฤฑn yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamaya gรถre, รetinkayaโnฤฑn gรถrevden alฤฑnmasฤฑ sebebi faiz indirimindeki gecikme. Her ne kadar politika faizlerinde yapฤฑlacak bir indirimin bankalara bir nefes aldฤฑracaฤฤฑna inansam da, meselenin ele alฤฑnฤฑล biรงimi bize hiรง yakฤฑลmadฤฑ diyebilirim. Uluslararasฤฑ Sermayenin Tรผrkiyeโden beklediฤi hikayenin bu olmadฤฑฤฤฑ ortada. Ancak ลu anda hayฤฑrlฤฑsฤฑ olsun demekten baลka bir ลey elden gelmiyor.โ
