ABD’de yayฤฑnlanan Wall Street Journal gazetesi, Tรผrkiye’nin yaลadฤฑฤฤฑ ekonomik sฤฑkฤฑntฤฑlar ve Tรผrk Lirasฤฑ’ndaki deฤer kaybฤฑ karลฤฑsฤฑnda Almanya’nฤฑn yardฤฑm seรงeneklerini deฤerlendirdiฤini yazdฤฑ. Ancak Reuters’a konuลan Alman hรผkรผmet kaynaklarฤฑ gรผndemlerinde bรถyle bir planฤฑn olmadฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyledi.
Wall Street Journal’ฤฑn Almanya muhabiri Bojan Pancevski’nin kaleme aldฤฑฤฤฑ haberde gazeteye konuลan Avrupalฤฑ yetkililerin birkaรง seรงenek รผzerinde durduฤu ifade ediliyor ve “Her ne kadar Tรผrkiye’ye finansal yardฤฑm dรผลรผncesi henรผz sadece fikir aลamasฤฑnda olsa da, Euro Bรถlgesi krizi dรถneminde uygulanan koordineli bir kurtarma paketi dile getirilen seรงenekler arasฤฑnda” deniyor.
Habere gรถre gรผndeme gelen diฤer yardฤฑm seรงenekleri ise kamu bankalarฤฑ tarafฤฑndan proje yeni bazlฤฑ kredilerin aรงฤฑlmasฤฑ veya doฤrudan ikili yardฤฑm anlaลmalarฤฑyla kaynak aktarฤฑlmasฤฑ olarak sฤฑralanฤฑyor.
“Belin Tรผrkiye’de ekonomik bir รงรถkรผลรผn Avrupa’ya da sฤฑรงramasฤฑndan, Orta Doฤu’da yeni bir istikrarsฤฑzlฤฑk unsuru haline gelmesinden ve Kuzey’e doฤru yeni bir gรถรง dalgasฤฑnฤฑ tetiklemesinden endiลe ediyor” denen haberde, ismini aรงฤฑklamayan Alman yetkililerin yorumlarฤฑ da yer alฤฑyor.
Tรผrkiye de yardฤฑm paketi gรถrรผลmeleri iddialarฤฑnฤฑ yalanlฤฑyor
Wall Street journal’a konuลan bir Alman yetkili “Tรผrkiye’yi istikrarlฤฑ hale getirebilmek iรงin ciddi รงaba gรถsteririz. Baลka bir seรงeneฤimiz yok” diyor.
Ancak yine gazeteye konuลan Tรผrkiye Hazine ve Maliye Bakanlฤฑฤฤฑ yetkilisi, bir kurtarma paketi iรงin gรถrรผลmelerin yรผrรผtรผldรผฤรผne dair iddialarฤฑ yalanlฤฑyor.
Hazine ve Maliye Bakanฤฑ Berat Albayrak’ฤฑn dรผn gerรงekleลtirdiฤi Fransa ziyaretinin de anฤฑmsatฤฑldฤฑฤฤฑ haberde diฤer Avrupa รผlkelerinin de Almanya’nฤฑn kaygฤฑlarฤฑnฤฑ paylaลtฤฑฤฤฑ ifade ediliyor.
Fransa Maliye Bakanฤฑ dรผn yรผrรผtรผlen temaslarฤฑn ardฤฑndan Tรผrkiye’nin ekonomisini onarma รงabalarฤฑnฤฑ desteklemenin Avrupa aรงฤฑsฤฑndan รถnemli olduฤunu sรถylemiลti.
Almanya: Pozisyonumuzda bir deฤiลiklik yok
Yayฤฑmlanmasฤฑnฤฑn ardฤฑndan, ismini vermeyen bir Alman hรผkรผmet yetkilisi haberle ilgili Reuters’a bir aรงฤฑklama yaptฤฑ. Yetkili, “Tรผrk lirasฤฑnฤฑn hฤฑzlฤฑ deฤer kaybฤฑyla kriz yaลayan Tรผrkiye’ye mali yardฤฑm paketi saฤlamayฤฑ dรผลรผnmรผyoruz. Bu konudaki posizyonumuzda bir deฤiลiklik yok” dedi.
Wall Street Journal haberinde Tรผrkiye’nin ekonomik sฤฑkฤฑntฤฑlarฤฑnฤฑn aลฤฑlabilmesi iรงin ne kadar kaynaฤฤฑn gerekeceฤinin ise belirsiz olduฤu ifade ediliyor:
“Tรผrkiye’nin ne kadar paraya ihtiyacฤฑ olacaฤฤฑnฤฑ kestirmek zor รงรผnkรผ sรถz konusu borcun รถnemli kฤฑsmฤฑ รถzel sektรถrรผn รผzerinde. Bazฤฑ ekonomistler Tรผrkiye’den daha kรผรงรผk bir ekonomi olan Arjantin’in krizden รงฤฑkabilmek iรงin kฤฑsa sรผre รถnce Uluslararasฤฑ Para Fonu IMF’den 50 milyar dolarlฤฑk kurtarma paketi aldฤฑฤฤฑnฤฑ anฤฑmsatฤฑyor.”
Gazetenin haberinde, “Berlin’den iki รผst dรผzey yetkili Almanya Maliye Bakanฤฑ Olaf Scholz ile Berat Albayrak arasฤฑnda kฤฑsa sรผre รถnce bazฤฑ temaslarฤฑn olduฤunu aktarฤฑyor. Eฤer bu gรถrรผลmeler bir yardฤฑm paketine dรถnรผลรผrse Almanya ve Tรผrkiye arasฤฑnda kayda deฤer bir yakฤฑnlaลma anlamฤฑna gelecektir” deniyor.
Haberde Cumhurbaลkanฤฑ Recep Tayyip Erdoฤan’ฤฑn 28 Eylรผl’de Berlin’i ziyaret ederek Almanya Baลbakanฤฑ Angela Merkel ile gรถrรผลeceฤi de hatฤฑrlatฤฑlฤฑyor.
Wall Street Journal, iki liderin gรถrรผลmesi รถncesinde her iki รผlkenin maliye bakanlarฤฑnฤฑn bir araya geleceฤini de ifade ediyor ve Erdoฤan – Merkel zirvesinde ‘Mali yardฤฑm masada olacak’ diyor.
‘IMF planฤฑnฤฑn bir parรงasฤฑ olmalฤฑ’
Tรผrk Lirasฤฑ’nฤฑn bu yฤฑl ABD Dolarฤฑ karลฤฑsฤฑnda yรผzde 40 deฤer yitirmiล olmasฤฑ ve enflasyonun yรผzde 15’in รผzerinde seyretmesi รถzellikle yรผksek dฤฑล borcu olan reel sektรถr รผzerinde baskฤฑya neden olmaya devam ediyor.
Son olarak geรงen hafta kredi derecelendirme kuruluลlarฤฑ Standard & Poor’s ile Moody’s Tรผrkiye’nin kฤฑrฤฑlganlฤฑklarฤฑnฤฑ gerekรงe gรถstererek รผlkenin kredi notunu kฤฑrmฤฑลlardฤฑ.
Wall Street journal haberinde “Tรผrkiye geรงmiลteki krizler karลฤฑsฤฑnda Washington merkezli IMF’den borรงlanmฤฑลtฤฑ. Ancak Brรผksel ve Berlin’deki yetkililer, ABD’nin Tรผrkiye’nin IMF’ye yapacaฤฤฑ olasฤฑ bir baลvuruyu veto etme riski mevcutken, Avrupa’nฤฑn devreye girmesinin gerekebileceฤini sรถylรผyor” ifadeleri yer alฤฑyor.
“Brรผksel merkezli iki Avrupa Birliฤi yetkilisi de Tรผrkiye iรงin olasฤฑ bir yardฤฑm paketi senaryolarฤฑnฤฑn gรผndemde olduฤunu teyit ediyor” diyen Wall Street Journal, AB yetkililerinin ‘IMF bu kurtarma planฤฑnฤฑn bir parรงasฤฑ olmalฤฑ’ dediฤini de aktarฤฑyor.
Konuลulan diฤer seรงenekler arasฤฑnda Avrupa Yatฤฑrฤฑm Bankasฤฑ ya da Avrupa Araลtฤฑrma ve Geliลtirme Bankasฤฑ aracฤฑlฤฑฤฤฑyla Tรผrkiye’ye proje bazlฤฑ kredi hatlarฤฑnฤฑn aรงฤฑlmasฤฑ gรถsteriliyor.
Ancak Wall Street Journal, “Bu adฤฑmlarฤฑn hepsi iรงin AB รผyeleri arasฤฑnda bir konsensรผsรผn oluลmasฤฑ gerekiyor” diyor.
‘ฤฐki lidere de siyasi baskฤฑ yaratabilir’
Wall Street Journal’a konuลan bir Fransa Maliye Bakanlฤฑฤฤฑ yetkilisi ise “Talebin Tรผrkiye’den gelmesi gerekiyor. Ancak ondan sonra ne tรผr bir destek verebileceฤimizi konuลabiliriz” diyor.
Gazete, gelecekte Tรผrkiye iรงin bir kurtarma paketinin hazฤฑrlanmasฤฑ durumunda kreditรถrlerin Ankara’dan ciddi bir kemer sฤฑkma programฤฑ talep edebileceฤini de vurguluyor ve Almanya’nฤฑn son seรงenek olarak AB’yi dฤฑลarฤฑda bฤฑrakacak ลekilde Tรผrkiye ile ikili kredi anlaลmasฤฑ yoluyla yardฤฑm edebileceฤini ifade ediyor.
Gazete, ayrฤฑca bu durumun hem Erdoฤan hem de Merkel iรงin bir siyasi yรผk oluลturabileceฤini aktarฤฑyor.
Erdoฤan’ฤฑn kemer sฤฑkma politikalarฤฑna sฤฑcak bakmayabileceฤi yorumu yapฤฑlฤฑyor.
Merkel’in ise Almanya vatandaลlarฤฑnฤฑn yรผzde 72’sinin Tรผrkiye’ye bir mali yardฤฑmda bulunulmasฤฑna sฤฑcak bakmadฤฑฤฤฑ iรงin siyasi aรงฤฑdan zorlanabileceฤi belirtiliyor.
Gazeteye konuลan bir Alman yetkili 1980’li yฤฑllarda Berlin hรผkรผmetinin Macaristan’a benzer bir mali yardฤฑmda bulunduฤunu anฤฑmsatฤฑyor.
Ancak bir diฤer Alman yetkili de IMF olmadan Avrupa’nฤฑn Tรผrkiye’ye saฤlayabileceฤi kaynaklarฤฑn kฤฑsฤฑtlฤฑ ve yetersiz kalabileceฤini ifade ediyor.
