Ak Parti’nin “Cumhurbaลkanlฤฑฤฤฑ sistemi” ile ilgili TBMM Baลkanlฤฑฤฤฑna sunacaฤฤฑ, “Tรผrkiye Cumhuriyeti Anayasasฤฑnda Deฤiลiklik Yapฤฑlmasฤฑ Hakkฤฑnda Kanun Teklifi”, AK Parti milletvekillerinin imzasฤฑna aรงฤฑldฤฑ.
Teklifin, imzalar tamamlanฤฑnca en kฤฑsa sรผrede Meclis Baลkanlฤฑฤฤฑna sunulmasฤฑ bekleniyor. Anayasanฤฑn deฤiลtirilmesi, TBMM รผye tamsayฤฑsฤฑnฤฑn en az รผรงte biri (184) tarafฤฑndan teklif edilebiliyor.
Teklifin kabul edilmesi, en az 330 milletvekilinin kabul oyuyla mรผmkรผn olabiliyor. Teklifin gรถrรผลmelerinin ikinci turunda, 330’un altฤฑnda oy alan madde, teklifin tรผmรผnรผn 330 Oyun altฤฑnda kalmasฤฑ halinde de teklifin tรผmรผ dรผลmรผล oluyor.
TBMM tarafฤฑndan reddedilmiล olan kanun tasarฤฑ veya teklifleri, ret tarihinden itibaren bir tam yฤฑl geรงmedikรงe Meclisin aynฤฑ yasama dรถnemi iรงinde yeniden verilemiyor.
Anayasa deฤiลiklikleri, Anayasa’nฤฑn “Anayasanฤฑn deฤiลtirilmesi, seรงimlere ve halkoylamasฤฑna katฤฑlma” baลlฤฑklฤฑ 175. maddesinde dรผzenleniyor.
Maddeye gรถre, anayasanฤฑn deฤiลtirilmesi, Tรผrkiye Bรผyรผk Millet Meclisi รผye tamsayฤฑsฤฑnฤฑn en az รผรงte biri (184) tarafฤฑndan yazฤฑyla teklif edilebiliyor. Anayasanฤฑn deฤiลtirilmesi hakkฤฑndaki teklifler Genel Kurulda iki defa gรถrรผลรผlรผyor. Deฤiลtirme teklifinin kabulรผ, Meclisin รผye tamsayฤฑsฤฑnฤฑn beลte รผรง รงoฤunluฤunun (330) gizli oyuyla mรผmkรผn oluyor.
Anayasanฤฑn deฤiลtirilmesi hakkฤฑndaki tekliflerin gรถrรผลรผlmesi ve kabulรผ, bu maddedeki kayฤฑtlar dฤฑลฤฑnda, kanunlarฤฑn gรถrรผลรผlmesi ve kabulรผ hakkฤฑndaki hรผkรผmlere tabi oluyor.
Cumhurbaลkanฤฑ, anayasa deฤiลikliklerine iliลkin kanunlarฤฑ, bir daha gรถrรผลรผlmek รผzere TBMM’ye geri gรถnderebiliyor. Meclis, geri gรถnderilen kanunu, รผye tamsayฤฑsฤฑnฤฑn รผรงte iki รงoฤunluฤu (367) ile aynen kabul ederse Cumhurbaลkanฤฑ bu kanunu halkoyuna sunabiliyor.
Meclisรงe รผye tamsayฤฑsฤฑnฤฑn beลte รผรงรผ (330) ile veya รผรงte ikisinden az oyla (367) kabul edilen Anayasa deฤiลikliฤi hakkฤฑndaki kanun, Cumhurbaลkanฤฑ tarafฤฑndan Meclise iade edilmediฤi takdirde halkoyuna sunulmak รผzere Resmi Gazete’de yayฤฑmlanฤฑyor.
Doฤrudan veya cumhurbaลkanฤฑnฤฑn iadesi รผzerine, Meclis รผye tamsayฤฑsฤฑnฤฑn รผรงte iki รงoฤunluฤu (367) ile kabul edilen Anayasa deฤiลikliฤine iliลkin kanun veya gerekli gรถrรผlen maddeleri, cumhurbaลkanฤฑ tarafฤฑndan halkoyuna sunulabiliyor. Halkoylamasฤฑna sunulmayan anayasa deฤiลikliฤine iliลkin kanun veya ilgili maddeler Resmi gazete’de yayฤฑmlanฤฑyor.
Halkoyuna sunulan anayasa deฤiลikliklerine iliลkin kanunlarฤฑn yรผrรผrlรผฤe girmesi iรงin, halkoylamasฤฑnda kullanฤฑlan geรงerli oylarฤฑn yarฤฑsฤฑndan รงoฤunun kabul oyu olmasฤฑ gerekiyor.
TBMM, Anayasa deฤiลikliklerine iliลkin kanunlarฤฑn kabulรผ sฤฑrasฤฑnda, bu kanunun halkoylamasฤฑna sunulmasฤฑ halinde, anayasanฤฑn deฤiลtirilen hรผkรผmlerinden, hangilerinin birlikte hangilerinin ayrฤฑ ayrฤฑ oylanacaฤฤฑnฤฑ da karara baฤlฤฑyor.
Halkoylamasฤฑna, milletvekili genel ve ara seรงimlerine ve mahalli genel seรงimlere iลtiraki temin iรงin, kanunla para cezasฤฑ dahil gerekli her tรผrlรผ tedbir alฤฑnฤฑyor.
TBMM ฤฐรงtรผzรผฤรผ’ndeki dรผzenlemeler
Anayasanฤฑn deฤiลtirilmesi, TBMM ฤฐรงtรผzรผฤรผ’nรผn 93. maddesinde de dรผzenleniyor.
Maddeye gรถre, anayasa deฤiลiklik teklifleri, diฤer kanun tasarฤฑ ve tekliflerinin gรถrรผลรผlmesindeki usule tabi oluyor. Ancak, bu teklifler Genel Kurulda iki defa gรถrรผลรผlรผyor.
ฤฐkinci gรถrรผลmeye, birinci gรถrรผลmenin bitiminden 48 saat geรงmeden baลlanamฤฑyor.
ฤฐkinci gรถrรผลmede yalnฤฑzca maddeler รผzerinde verilmiล deฤiลiklik รถnergeleri gรถrรผลรผlรผyor, birinci gรถrรผลmede รผzerinde deฤiลiklik teklifi bulunmayan bir madde hakkฤฑnda ikinci gรถrรผลmede รถnerge verilemiyor.
