Baลbakan Binali Yฤฑldฤฑrฤฑm’ฤฑn MHP Genel Baลkanฤฑ Devlet Bahรงeli ile gรถrรผลmeleri sonucunda Meclis’e sunulan, partili cumhurbaลkanlฤฑฤฤฑnฤฑ da kapsayan 21 maddelik mini anayasa deฤiลiklik teklifinin 3’te birinin deฤiลiceฤi รถฤrenildi. Kulislerden edinilen bilgilere gรถre, anayasa deฤiลikliฤi paketinin deฤiลtirilmesi planlanan maddeleri baลta AKP milletvekillerinin tepki gรถsterdiฤi, โyedek milletvekilliฤi ve seรงilme yaลฤฑnฤฑ 18โe indirenโ hรผkรผmlerde dรผzenleme kesinleลti.
Habertรผrk yazarฤฑ Muharrem Sarฤฑkaya’nฤฑn kulis haberi ลรถyle:
Komisyonda gรถrรผลmesi sรผrerken, 21 maddelik Anayasa paketinin รผรงte birinde deฤiลiklik olasฤฑlฤฑฤฤฑ gรผรงlendi.
Baลta AK Parti milletvekillerinin tepki gรถsterdiฤi, โyedek milletvekilliฤi ve seรงilme yaลฤฑnฤฑ 18โe indirenโ hรผkรผmlerde dรผzenleme kesinleลti.
Cumhurbaลkanฤฑโna vekรขletin kimin tarafฤฑndan yapฤฑlacaฤฤฑna iliลkin dรผzenleme dahil, uygulamada problem yaratacak bazฤฑ maddeler ile eksiklik gรถrรผlen hรผkรผmlerdeki dรผzenlemelerle paketin 7-8 maddesinde deฤiลiklik amaรงlanฤฑyor.
Teklif รผzerinde รงalฤฑลan AK Partiโnin iki etkin ismi, milletvekillerinin tepki gรถsterdiฤi maddelerin metin dฤฑลฤฑna รงฤฑkarฤฑlabileceฤini bildirdi.
Birinin ลu cรผmlesi รถnemliydi:
“Yedek milletvekilliฤi Avrupaโnฤฑn 19 รผlkesinde; bizde de belediye meclisi seรงiminde uygulanฤฑyor. 2012 Anayasa teklifimizde de vardฤฑ ama konsepti farklฤฑydฤฑ. Bu sefer istediฤimiz gibi tasarlayamadฤฑk. Bรผyรผk ihtimalle metin dฤฑลฤฑna รงฤฑkarฤฑrฤฑz.”
Seรงilme yaลฤฑnฤฑ 18โe indiren maddeyi de tartฤฑลtฤฑklarฤฑnฤฑ belirtti, “Seรงilme yaลฤฑ 25โe inince Meclis nasฤฑl genรงleลip dinamikleลtiyse aynฤฑ ลey olacak. Sanki Meclisโin tamamฤฑ 18 yaล olacak gibi yaklaลฤฑlฤฑyor; ama tepki varsa dรผzeltilir” dedi.
ฤฐลte o maddeler
Deฤiลiklik planlanan maddeler ลรถyle:
1- YAล: 3. maddesinde yer alan seรงilme yaลฤฑnฤฑ 25โten 18โe indiren madde metin dฤฑลฤฑ kalabilir veya bir oran belirlenerek yeni bir dรผzenleme getirilebilir.
2- YEDEK: Yedek milletvekilliฤini dรผzenleyen teklifin 5. maddesinin iptali kesinleลmiล gibi. รรผnkรผ hem milletvekillerin tepkisi var, hem de รงeliลki yaratฤฑyor. Bir yandan seรงilemeyen sฤฑradaki milletvekilinin yedek olacaฤฤฑna hรผkmediyor, ardฤฑndan her seรงim รงevresinde en az iki olmak รผzere beลte biri oranฤฑnda partilerin yedek liste vermelerini ลart koลuyor. รifte liste kargaลasฤฑ yaratฤฑrken, ikiden fazla milletvekili รงฤฑkaran illerde karmaลaya yol aรงฤฑyor.
3- DOฤUลTAN TรRK: Cumhurbaลkanฤฑ adaylarฤฑnฤฑn seรงilme yeterliliฤini dรผzenleyen teklifin 8. maddesindeki โdoฤuลtan Tรผrkโ ลartฤฑna gelen tepki dikkate alฤฑnฤฑyor. Seรงimden รถnce yargฤฑlanmasฤฑna baลlanฤฑlan adaylarla ilgili dรผzenlemenin yapฤฑlmasฤฑ amaรงlanฤฑyor.
4- BAลKOMUTAN: Anayasaโnฤฑn 117. maddesinin birinci fฤฑkrasฤฑnda โBaลkomutanlฤฑk, TBMMโnin manevi varlฤฑฤฤฑndan ayrฤฑlmaz ve Cumhurbaลkanฤฑ tarafฤฑndan temsil olunurโ hรผkmรผ duruyor. Ancak, teklifin 9. maddesinde โTรผrk Silahlฤฑ Kuvvetleriโnin baลkomutanlฤฑฤฤฑnฤฑ temsil ederโ diyor. Buna TBMM ibaresinin de eklenmesi hedefleniyor.
5- VEKรLET: Cumhurbaลkanฤฑโna vekรข- lete iliลkin eleลtiriler dikkate alฤฑnฤฑyor. Seรงilmiล kiลiye, atanmฤฑลฤฑn vekรขlet etmesinin yaratacaฤฤฑ sorunun giderilmesi; seรงilmiล TBMM Baล- kanฤฑโnฤฑn รถnรผne atanmฤฑล birinin geรงmesinin engellenmesi iรงin dรผzenleme hazฤฑrlฤฑฤฤฑ yapฤฑlฤฑyor. Cumhurbaลkanฤฑ yardฤฑmcฤฑlarฤฑ ve bakanlarฤฑn seรงilme yeterliliฤine iliลkin boลluฤun da giderilmesi amaรงlanฤฑyor.
6- MรCBฤฐR SEBEP: Olaฤanรผstรผ hal ve savaล ile ilgili durumlardaki koลullar sฤฑralanฤฑrken, โSavaล ve mรผcbir sebeplerle TBMMโnin toplanamamasฤฑ hariรง…โ ibaresindeki gibi metin iรงinde yer alan โmรผcbir sebepโ ve โdiฤer hallerโ gibi hukuki belirsizliklerin giderilmesi bekleniyor.
7- KARARNAMELER: Teklifin geรงici 20. maddesi (B) ile referandumun kabulรผyle Cumhurbaลkanฤฑโna kararnameyle dรผzenleme yetkisi tanฤฑnฤฑrken, (G) Bakanlar Kuruluโnun tรผm yetkilerini de mevzuat deฤiลinceye kadar kullanma hakkฤฑ veriliyor. Ancak bir baลka madde dรผzenlemesinde kararnamelerle ilgili Anayasa Mahkemesiโne itiraz hakkฤฑnฤฑ 2019โda getiriyor. Kararnamelerin denetiminde รผรง yฤฑllฤฑk boลluk yaratฤฑyor. Bu รงeliลkinin giderileceฤi vurgulanฤฑrken, tรผzรผk ve yรถnetmeliklerin Danฤฑลtay denetimi dฤฑลฤฑna รงฤฑkaran dรผzenlemede de deฤiลiklik yapฤฑlarak denetime alฤฑnmasฤฑ รถngรถrรผlรผyor.
Komisyonda hafta sonu ve tatil demeden tartฤฑลฤฑlan Anayasa teklifinin AK Parti cephesinde tepkilere karลฤฑlฤฑk gelen dรผzenlemeler ลimdilik bรถyle…
MHP ile gรถrรผลme sonrasฤฑ ne olacaฤฤฑnฤฑ ise ileriki gรผnlerde gรถreceฤiz.
