Yatฤฑrฤฑm fonu krizinin etkileri sรผrerken kredili iลlemlerin finansmanฤฑ iรงin bono ihraรง eden aracฤฑ kurumlarฤฑn itfa tarihleri yaklaลฤฑyor. Ekonomim’den ลebnem Turhan’ฤฑn haberine gรถre รงeลitli vadelerde itfa edilecek 3 milyar 193,7 milyon liralฤฑk ihraรงlarฤฑn en bรผyรผk alฤฑcฤฑsฤฑ olan para piyasasฤฑ fonlarฤฑnda talep azaldฤฑ. Uzmanlar, itfa baskฤฑsฤฑnฤฑn aracฤฑ kurumlarฤฑ hisse satฤฑลฤฑna zorlayabileceฤini ve borsada yeni satฤฑล dalgasฤฑnฤฑn bu koldan gelebileceฤini belirtiyor.
Borsa ฤฐstanbul kriz sonrasฤฑ toparlanma รงabasฤฑnda
Borsa ฤฐstanbul, geรงen hafta likidite kriziyle zirveye รงฤฑkan yatฤฑrฤฑm fonu krizinin etkilerini gidermeye รงalฤฑลฤฑrken dรผzenleyici ve denetleyici kurumlarฤฑn adฤฑmlarฤฑ sรผrรผyor. Sermaye Piyasasฤฑ Kurulu, pay geri alฤฑmlarฤฑndaki sฤฑnฤฑrฤฑ ikinci bir duyuruya kadar kaldฤฑrdฤฑ. Bu kararฤฑn ardฤฑndan Kamuyu Aydฤฑnlatma Platformu’na ลirketlerden gelen pay geri alฤฑm bildirimleri hฤฑzlandฤฑ. Sรถz konusu geliลme hem borsada negatif seyreden hisse sayฤฑsฤฑnฤฑ azalttฤฑ hem de endekslere destek saฤladฤฑ.
รte yandan 7 portfรถy yรถnetim ลirketinin tasfiyeye alฤฑnan 131 ลirketindeki taban serileri kesintiye uฤramadฤฑ. Buna raฤmen BฤฐST 100 endeksi gรผn iรงinde pozitif seyir izledi. Halka arz endeksi ise gรผn iรงinde en kรถtรผ performans gรถsteren endeks olarak รถne รงฤฑktฤฑ.
Aracฤฑ kurumlarฤฑn bono itfalarฤฑ yakฤฑndan izleniyor
Toparlanma รงabalarฤฑna karลฤฑlฤฑk hisse fiyatlarฤฑndaki sert kayฤฑplar reel sektรถrde teminat sorunu oluลturuyor. Aracฤฑ kurumlar da bu durumdan olumsuz etkileniyor. Piyasa uzmanlarฤฑnฤฑn aktardฤฑฤฤฑna gรถre aracฤฑ kurumlarฤฑn en bรผyรผk gelir kalemlerinden biri olan kredili iลlemler iรงin ihraรง ettikleri bonolarda sorun yaลanmaya baลladฤฑ. Bu bonolarฤฑn en bรผyรผk alฤฑcฤฑsฤฑ para piyasasฤฑ fonlarฤฑydฤฑ. Fon krizi hem para piyasasฤฑ fonlarฤฑndan รงฤฑkฤฑลa hem de yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn fon iรงeriklerini sorgulamasฤฑna yol aรงฤฑnca uzmanlar itfalarda sฤฑkฤฑntฤฑ yaลanabileceฤi uyarฤฑsฤฑnda bulunuyor.
รeลitli vadelerde itfa edilmek รผzere ลu anda 124 bono ihracฤฑ bulunuyor. Bu ihraรงlarฤฑn toplam bรผyรผklรผฤรผ 3 milyar 193,7 milyon lira seviyesinde. Bu ay itfasฤฑ olan bonolar bulunduฤu gibi vadesi 2027 yฤฑlฤฑna kadar uzanan ihraรงlar da yer alฤฑyor. Para piyasasฤฑ fonlarฤฑndaki talep azalmasฤฑ, aracฤฑ kurumlarฤฑn itfa iรงin ellerindeki hisseleri satmaya baลlamasฤฑ sonucunu doฤuruyor. Aracฤฑ kurumlarฤฑn fiyat gรถzetmeksizin bono itfasฤฑ iรงin hisse satmaya baลlamasฤฑ, Borsa ฤฐstanbul’da yeni bir satฤฑล baskฤฑsฤฑ doฤurma riski taลฤฑyor. Uzmanlara gรถre bu itfalarda bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผ devreye girebilir, ancak makroihtiyati รถnlemler nedeniyle bankalarฤฑn aracฤฑ kurumlara yeterli kredi saฤlamasฤฑ mรผmkรผn olmayabilir.
Kredi kullanan hesap sayฤฑsฤฑ 46 bini aลtฤฑ
Tรผrkiye Sermaye Piyasasฤฑ Birliฤi verilerine gรถre bu yฤฑlฤฑn aฤustos ayฤฑ sonu itibarฤฑyla kredili iลlem hacmi 129,2 milyar lira seviyesinde bulunuyor. Aynฤฑ verilere gรถre kredi kullanan hesap sayฤฑsฤฑ 46 bin 81’e ulaลtฤฑ. Kredi sรถzleลmeli yatฤฑrฤฑmcฤฑ sayฤฑsฤฑ ise 652 bin 377 olarak kayฤฑtlara geรงti. Yatฤฑrฤฑmcฤฑ baลฤฑna dรผลen kredi hacmi 2,8 milyon lira seviyesinde bulunuyor.
| Gรถsterge | Deฤer |
|---|---|
| Kredili iลlem hacmi (Aฤustos sonu) | 129,2 milyar TL |
| Kredi kullanan hesap sayฤฑsฤฑ | 46.081 |
| Kredi sรถzleลmeli yatฤฑrฤฑmcฤฑ sayฤฑsฤฑ | 652.377 |
| Yatฤฑrฤฑmcฤฑ baลฤฑna kredi hacmi | 2,8 milyon TL |
| Toplam itfa bekleyen bono bรผyรผklรผฤรผ | 3 milyar 193,7 milyon TL |
Yatฤฑrฤฑmcฤฑ baลฤฑna kredi hacmi, yฤฑlฤฑn en yรผksek seviyesine iลaret ediyor. 55 aracฤฑ kurumun kredi kullanan yatฤฑrฤฑmcฤฑsฤฑ bulunuyor. Ocak 2025’ten bu yana kredi kullanan yatฤฑrฤฑmcฤฑ sayฤฑsฤฑnda en yรผksek seviye gรถrรผlรผrken yatฤฑrฤฑmcฤฑ baลฤฑna kredi hacmi de tarihi en yรผksek seviyesine ulaลtฤฑ. Bu bรผyรผklรผkler teminat tamamlama รงaฤrฤฑlarฤฑnฤฑ da artฤฑrdฤฑ. Takasbank verilerine gรถre haftanฤฑn ilk iลlem gรผnรผnde teminat tamamlama รงaฤrฤฑsฤฑ 1,13 milyar liraya ulaลฤฑrken, รถnceki gรผn itibarฤฑyla 589,8 milyon liraya geriledi.
Sadece aracฤฑ kurumlar deฤil, Sermaye Piyasasฤฑ Kurulu’nun iลlem baลlattฤฑฤฤฑ bir portfรถy yรถnetim ลirketinin iลtiraki olan yatฤฑrฤฑm bankasฤฑnฤฑn da 50 milyar liralฤฑk ihracฤฑ bulunuyor. Uzmanlara gรถre bu ihracฤฑn itfasฤฑnda sฤฑkฤฑntฤฑ yaลanmasฤฑ durumunda pay piyasasฤฑnda yeniden baskฤฑ oluลabilecek bir durum ortaya รงฤฑkabilir.
Aracฤฑ kurumlarฤฑn bono itfa riski borsayฤฑ nasฤฑl etkiler?
Para piyasasฤฑ fonlarฤฑndaki talep azalmasฤฑ nedeniyle aracฤฑ kurumlar itfa iรงin ellerindeki hisseleri fiyat gรถzetmeksizin satmak zorunda kalabilir. Bu durum Borsa ฤฐstanbul’da yeni bir satฤฑล baskฤฑsฤฑ oluลturma riski taลฤฑyor.
Kredili iลlem hacmi ve teminat tamamlama รงaฤrฤฑlarฤฑ hangi seviyede?
Aฤustos sonu itibarฤฑyla kredili iลlem hacmi 129,2 milyar lira seviyesinde bulunuyor. Takasbank verilerine gรถre teminat tamamlama รงaฤrฤฑsฤฑ haftanฤฑn ilk gรผnรผnde 1,13 milyar liraya ulaลmฤฑล, ardฤฑndan 589,8 milyon liraya gerilemiลtir.
