TCMB Aralฤฑk Ayฤฑ Fiyat Geliลmeleri Raporu’na gรถre, aralฤฑk ayฤฑnda tรผketici fiyatlarฤฑ yรผzde 0,46 oranฤฑnda arttฤฑ ve yฤฑllฤฑk enflasyon yรผzde 7,40’a yรผkseldi. Aylฤฑk enflasyon รผzerinde enerji fiyat geliลmeleri etkili olurken, yฤฑllฤฑk enflasyonun seyrinde yฤฑl genelinde yรผksek seyreden gฤฑda fiyatlarฤฑ belirleyici oldu.
Son dรถnemde temel enflasyon gรถstergelerinin aลaฤฤฑ yรถnlรผ bir seyir izlediฤini belirten raporda, รผretici fiyatlarฤฑnฤฑn deฤiลmediฤi varsayฤฑmฤฑ altฤฑnda ocak ayฤฑ baลฤฑnda yapฤฑlan vergi ayarlamalarฤฑnฤฑn enflasyon รผzerindeki net etkisinin yaklaลฤฑk 0,5 puan seviyesinde hesaplandฤฑฤฤฑ, ancak vergi artฤฑลlarฤฑnฤฑn nihai fiyatlara yansฤฑmasฤฑnda firmalarฤฑn fiyatlama davranฤฑลlarฤฑnฤฑn belirleyici olacak.
TรFE
Aralฤฑk ayฤฑnda tรผketici fiyatlarฤฑ yรผzde 0,46 oranฤฑnda arttฤฑ ve yฤฑllฤฑk enflasyon yรผzde 7,40’a yรผkseldi. Bรถylece tรผketici fiyat enflasyonu yฤฑl sonunda belirsizlik aralฤฑฤฤฑnฤฑn รผzerinde kaldฤฑ. Bu dรถnemde รzel Kapsamlฤฑ TรFE Gรถstergeleri-H (รKTG) ve รKTG-I endekslerinin yฤฑllฤฑk artฤฑล oranฤฑ รถnceki aya kฤฑyasla sฤฑrasฤฑyla 0,17 ve 0,14 puanlฤฑk azalฤฑล gรถstererek yรผzde 7,11 ve yรผzde 7,08 olarak gerรงekleลti.
Alt gruplarฤฑn yฤฑllฤฑk tรผketici enflasyonuna katkฤฑlarฤฑ incelendiฤinde, gฤฑda ve hizmet gruplarฤฑnฤฑn katkฤฑsฤฑnda belirgin bir deฤiลiklik gรถzlenmezken enerji grubunun katkฤฑsฤฑ 0,36 puan arttฤฑ. รte yandan, temel mal grubunun katkฤฑsฤฑ sฤฑnฤฑrlฤฑ oranda azaldฤฑ.
Hizmet fiyatlarฤฑ aralฤฑk ayฤฑnda yรผzde 0,39 oranฤฑnda arttฤฑ ve grup yฤฑllฤฑk enflasyonu yรผzde 7,98 oldu. Alt gruplar itibariyle yฤฑllฤฑk enflasyonun haberleลme ve ulaลtฤฑrma hizmetlerinde gerilediฤi kira, lokanta otel ve diฤer hizmetlerde ise yรผkseldiฤi gรถzlendi. Yฤฑl sonu itibariyle kira yฤฑllฤฑk enflasyonu yรผzde 6,5 ile son beล yฤฑlฤฑn en yรผksek dรผzeyine ulaลtฤฑ. Bu dรถnemde mevsimsellikten arฤฑndฤฑrฤฑlmฤฑล veriler hizmet enflasyonunun ana eฤiliminde belirgin bir deฤiลiklik olmadฤฑ.
Temel mal grubu yฤฑllฤฑk enflasyonu aralฤฑk ayฤฑnda 0,27 puanlฤฑk dรผลรผลle yรผzde 6,20’ye geriledi. Bu geliลmede bรผyรผk รถlรงรผde giyim grubu etkili olurken yฤฑlฤฑn ikinci yarฤฑsฤฑnda gรถzlenen Tรผrk Lirasฤฑ’ndaki deฤer kaybฤฑnฤฑn yansฤฑmalarฤฑnฤฑn yavaลlayarak sรผrdรผฤรผ gรถrรผldรผ. Giyim grubu fiyatlarฤฑ bu dรถnemde yรผzde 2,63 oranฤฑnda dรผลtรผ ve grup yฤฑllฤฑk enflasyonu yรผzde 4,82’ye geriledi. Giyim dฤฑลฤฑ temel mallarda ise yฤฑllฤฑk artฤฑล oranฤฑ yatay seyretti. Mevsimsellikten arฤฑndฤฑrฤฑlmฤฑล veriler temel mal artฤฑล eฤiliminde aralฤฑk ayฤฑnda zayฤฑflamaya iลaret etti.
Aralฤฑk ayฤฑnda enerji fiyatlarฤฑ yรผzde 2,35 oranฤฑnda arttฤฑ. Bu geliลmede bรผyรผk oranda LPG ve tรผp gaz fiyatlarฤฑndaki yรผkseliลler (sฤฑrasฤฑyla yรผzde 12,14 ve yรผzde 9,25) belirleyici oldu. Bununla birlikte uluslararasฤฑ petrol ve Tรผrk Lirasฤฑ’ndaki deฤer kaybฤฑnฤฑn etkisiyle benzin ve motorin fiyatlarฤฑnda da artฤฑลlar gรถzlendi. Sonuรง olarak, enerji grubu yฤฑllฤฑk enflasyonu son dรถnemdeki yรผkseliลine raฤmen yฤฑl sonu itibarฤฑyla yรผzde 5,15 ile son dรถrt yฤฑlฤฑn en dรผลรผk seviyesinde gerรงekleลti.
Gฤฑda ve alkolsรผz iรงecekler grubunda yฤฑllฤฑk enflasyon 0,10 puanlฤฑk dรผลรผลle yรผzde 9,67’ye geriledi. ฤฐลlenmemiล gฤฑda fiyatlarฤฑ bu dรถnemde yรผzde 2,33 oranฤฑnda arttฤฑ. Taze meyve sebze grubunda fiyat artฤฑลฤฑ sฤฑnฤฑrlฤฑ kalฤฑrken diฤer iลlenmemiล gฤฑda grubunda genele yayฤฑlan fiyat artฤฑลlarฤฑna baฤlฤฑ olarak yฤฑllฤฑk enflasyon yรผzde 16,28’e yรผkseldi. Sonuรง olarak, iลlenmemiล gฤฑda grubu yฤฑllฤฑk enflasyonu aralฤฑk ayฤฑnda yatay seyrederek yรผzde 12,88 oldu. Buna karลฤฑn iลlenmiล gฤฑda fiyatlarฤฑ bu dรถnemde yรผzde 0,73 oranฤฑnda artarken grup yฤฑllฤฑk enflasyonu ekmek ve tahฤฑllar grubu kaynaklฤฑ olarak yรผzde 7,11’e geriledi.
รFE
Aralฤฑk ayฤฑnda รผretici fiyatlarฤฑ yรผzde 1,11 oranฤฑnda arttฤฑ, grup yฤฑllฤฑk enflasyonu yรผzde 6,97’ye yรผkseldi. Bu dรถnemde, fiyat artฤฑลlarฤฑ hem tarฤฑm hem de sanayi alt gruplarฤฑna yayฤฑldฤฑ. รzellikle, yurt iรงi buฤday, pirinรง ve susam fiyatlarฤฑnda son dรถrt aydฤฑr gรถzlenen artฤฑลlar (birikimli olarak sฤฑrasฤฑyla yรผzde 3,5, yรผzde 18 ve yรผzde 8,5) tรผketici fiyatlarฤฑna yansฤฑmasฤฑnฤฑ sรผrdรผrdรผ. Son olarak, bu dรถnemde canlฤฑ hayvan fiyatlarฤฑ yฤฑllฤฑk bazda gerilemeye devam etti.
Aralฤฑk ayฤฑnda imalat sanayi fiyatlarฤฑ temelde son dรถnemde Tรผrk Lirasฤฑ’nda gรถzlenen deฤer kaybฤฑna baฤlฤฑ olarak yรผzde 0,82 oranฤฑnda arttฤฑ. Bu artฤฑลa en bรผyรผk katkฤฑ bu dรถnemde fiyatlarฤฑ belirgin oranda artan (yรผzde 1,29) gฤฑda imalatฤฑ grubundan geldi. Aralฤฑk ayฤฑnda petrol ve ana metal hariรง imalat sanayi fiyatlarฤฑ ise ivmelenmesini sรผrdรผrdรผ, grup yฤฑllฤฑk artฤฑล oranฤฑ yรผzde 8,02 oldu.
MIGS sฤฑnฤฑflamasฤฑna gรถre incelendiฤinde, aralฤฑk ayฤฑnda sadece dayanฤฑklฤฑ tรผketim mallarฤฑ grubunda mรผcevherat fiyatlarฤฑndaki dรผลรผล kaynaklฤฑ olarak gerileme gรถzlendi. Bu dรถnemde, ara mallarฤฑ fiyatlarฤฑ รถzellikle tahฤฑl, kaฤฤฑt ve ana kimyasal madde fiyatlarฤฑndaki artฤฑลฤฑn etkisiyle yรผkseldi. Sermaye mallarฤฑ fiyatlarฤฑ motorlu taลฤฑt ve motor parรงa fiyatlarฤฑ ile metal yapฤฑ malzemeleri fiyatlarฤฑna, dayanฤฑksฤฑz tรผketim mallarฤฑ fiyatlarฤฑ ise et ve et รผrรผnleri fiyatlarฤฑna baฤlฤฑ olarak arttฤฑ. Sonuรง olarak, รถzellikle Tรผrk Lirasฤฑ’ndaki deฤer kaybฤฑyla haziran ayฤฑndan itibaren imalat sanayi fiyatlarฤฑnda gรถzlenen yรผksek oranlฤฑ artฤฑล eฤilimi, รถnรผmรผzdeki dรถnemde tรผketici fiyatlarฤฑnda maliyet yรถnlรผ baskฤฑlarฤฑn olabileceฤine iลaret etti.
