Cumhurbaลkanฤฑ Recep Tayyip Erdoฤan’la fikir ayrฤฑlฤฑฤฤฑna dรผลen ve yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamalarla dikkatleri รผzerine รงeken Bรผlent Arฤฑnรง’tan รงarpฤฑcฤฑ sรถzler: Ona karลฤฑ hiรงbir zaman rakip olmayacaฤฤฑm diye bir iรงtihatta bulundum. Beni fazla zorlamasฤฑnlar. รรผnkรผ iรงtihatlar zaman zaman deฤiลebilir
2002-2007 yฤฑllarฤฑ arasฤฑnda AK Parti iktidarฤฑnฤฑn ilk TBMM Baลkanฤฑ olan, 2009-2015 arasฤฑ da Baลbakan Yardฤฑmcฤฑlฤฑฤฤฑ ve Hรผkรผmet Sรถzcรผlรผฤรผ yapan, ardฤฑndan aktif siyasetten รงekilen Bรผlent Arฤฑnรง, BBC Tรผrkรงeโden Ece Gรถksedefโin sorularฤฑnฤฑ yanฤฑtladฤฑ.
2000โli yฤฑllarฤฑn baลฤฑna kadar, yaklaลฤฑk 30 yฤฑl Necmettin Erbakan รงoฤunlukla muhalefetteydi, yasaklar oldu. Buna raฤmen bu hareketten, bugรผn hรขlรข etkili olan gรผรงlรผ bir kadro รงฤฑktฤฑ. AK Parti 20 yฤฑllฤฑk iktidarฤฑnda bรถyle bir kadro รผretebildi mi?
Bizim siyasete baลlamamฤฑz, geliลmemiz, gรผรงlenmemiz, belli bir รผslup kazanmamฤฑz Erbakan Hocaโnฤฑn sayesinde olmuลtur. Onun iรงin bugรผn Abdullah Beyโi cumhurbaลkanฤฑ yapan, Bรผlent Beyโi meclis baลkanฤฑ yapan Sayฤฑn Erdoฤanโdฤฑr derlerse, bunlarฤฑn hepsi bir kenara, bizim hepimizi Erbakan Hoca yetiลtirdi. Bizi milletvekili yapan da belediye baลkanฤฑ yapan da odur.
Bu kadrolaลma bugรผn sermayeden yiyor. 20 yฤฑldan bu yana kaliteli, gรผzel insanlar da yetiลmiลtir ama bugรผn bunlarฤฑn bรผyรผk kฤฑsmฤฑ yรถnetimde veya hรผkรผmet etmede sorumlu mevkide deฤildir.
Daha รถnce โ2001โde partimizin baลฤฑnda Sayฤฑn Erdoฤan olmasaydฤฑ kazanamazdฤฑk ama o da biz olmasaydฤฑk bu kadar gรผรงlรผ olmazdฤฑ, eksik kalฤฑrdฤฑโ demiลtiniz.
รok doฤru.
Bugรผn Sayฤฑn Erdoฤanโฤฑn eksik kaldฤฑฤฤฑnฤฑ dรผลรผnรผyor musunuz?
O kendi tercihidir. รevresini o tercih ediyor, birlikte รงalฤฑลtฤฑฤฤฑ insanlara o karar veriyor. O insanlarฤฑn iyi, baลarฤฑlฤฑ veya kalitesiz olup olmadฤฑklarฤฑnฤฑ ona sormak lazฤฑm. Ben onlar hakkฤฑnda herhangi bir menfรฎ, olumsuz beyanda bulunamam, saygฤฑsฤฑzlฤฑk olur. Ama bunu dert edinen insanlar iรงin sรถylรผyorum, kimse zorla birilerini Sayฤฑn Cumhurbaลkanฤฑmฤฑzฤฑn yanฤฑna getirmedi. Ailesinden baลlayarak suya atฤฑlan taลฤฑn dalga dalga yayฤฑlmasฤฑ gibi, bu รงevrenin tamamฤฑ Sayฤฑn Cumhurbaลkanฤฑmฤฑzฤฑn bizzat kendi arzusuyla olmuลtur.
2002โde Sayฤฑn Erdoฤan siyasi yasaklฤฑydฤฑ. Bize โSiz iktidara gelseniz baลbakanฤฑnฤฑz kim olacak?โ diye soruyorlardฤฑ. O zaman dedim ki โBizim gรผcรผmรผz buradan geliyor, ben size 10 tane baลbakan adayฤฑ ismi sayacaฤฤฑm. Abdullah Gรผl, Bรผlent Arฤฑnรง, Cemil รiรงek, Abdรผllatif ลenerโฆโ 10 isim saydฤฑm.
Eลitler arasฤฑnda birinci Tayyip Bey olmalฤฑydฤฑ รงรผnkรผ รงok muhteลem bir belediye baลkanlฤฑฤฤฑ yaptฤฑ. Cezaevinden รงฤฑkฤฑnca halk kahramanฤฑ haline geldi. Ama o olmadan biz seรงime girdik. Demek ki o olmasa bile AK Parti muhteลem bir parti olarak geliyordu.
Sizin birรงok sรถzรผnรผz siyasi literatรผre girdi. โรzgรผl aฤฤฑrlฤฑkโ da bunlardan biri. Erbakanโฤฑn, Demirelโin, Ecevitโin zamanฤฑnda partilerinde รถzgรผl aฤฤฑrlฤฑฤฤฑ olan รงok sayฤฑda isim vardฤฑ. Ama son dรถnemde AK Partiโde bu sayฤฑ bir hayli azaldฤฑ. Bunun sebebi nedir?
Bunun sebebi de kendi tercihleridir. Cumhurbaลkanlฤฑฤฤฑ Hรผkรผmet Sistemi, bu sistemi savunanlardan birinin ifadesiyle -ki bunun Mehmet Uรงumโa ait olduฤunu sรถylรผyorlar- bugรผnkรผ sistem tek kiลilik bir hรผkรผmet sistemidir. Onun ifadesi olarak sรถylรผyorum, gerรงek de budur.
Bu sistem ลu anda tฤฑkฤฑr tฤฑkฤฑr iลlemiyor. Sistemin tรผmรผ iรงin demiyorum ama uygulamada bir takฤฑm sฤฑkฤฑntฤฑlar ortaya รงฤฑktฤฑ. Sanฤฑyorum Sayฤฑn Cumhurbaลkanฤฑ da bunun farkฤฑnda.
ฤฐkincisi Ahmet Davutoฤluโndan sonra รงok konuลulan bir mesele, dรผลรผk profilli baลbakanโฆ Bu bizim yapฤฑmฤฑza uygun deฤil. Dรผลรผk profil deyince, her ลey iyisiyle doฤrusuyla bir numaraya yรถnelince, รถzgรผl aฤฤฑrlฤฑฤฤฑ olan kiลi kalmadฤฑ. Kala kala bir ben kaldฤฑm, onun da ne kadar azaltฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ gรถrรผyoruz.
Sizin danฤฑลmanlarฤฑnฤฑzฤฑn Gรผlen yapฤฑlanmasฤฑyla baฤlantฤฑlฤฑ olduklarฤฑna dair haberler รงฤฑktฤฑ. Bu รถzel bir tercih miydi?
Tรผrkiyeโde bu olayฤฑ ลรถyle yorumlamak lazฤฑm. Gรผlenโin รงok tasvip edenleri, รงok hayranlarฤฑ olmuลtur. Ama hiรงbirimiz onlarฤฑn bir gรผn bir darbe giriลimine katฤฑlabileceฤini bilmiyorduk.
Belki ilk kez sizde sรถylemiล olacaฤฤฑm. Ben son dรถnemde Terรถrle Mรผcadele Yรผksek Kurulu Baลkanฤฑโydฤฑm, Milli Gรผvenlik Kuruluโyla (MGK) hรผkรผmet arasฤฑndaki iliลkilerden sorumluydum. 2016โnฤฑn baลฤฑna kadar defalarca MGK toplantฤฑlarฤฑna girdim. Hiรงbirisinde โFETร terรถr รถrgรผtรผโ ismiyle bir tehlikeden bahsedilmedi. MGKโnฤฑn gรผndemine girmeyen bir konuyu sokaktaki vatandaลฤฑn bilmesi nasฤฑl mรผmkรผn olacak?
Benim danฤฑลmanlarฤฑmฤฑn da birkaรง tanesi yargฤฑlandฤฑ, bir tanesi mahkumiyet yedi.
รrgรผtรผn ne boyutta olduฤunu bilmiyordunuz ama bu danฤฑลmanฤฑnฤฑzฤฑn รถrgรผtle iltisaklฤฑ olduฤunu biliyor muydunuz?
Hiรงbir ลekilde bilmiyordum. Eฤer birileri memnun olacaksa yemin edeyim, vallahi de billahi de tallahi de bรถyle bir รถrgรผtle iliลki iรงinde olduklarฤฑna dair bir emare gรถrmedim.
MGK gรผndemine gelmedi diyorsunuz ama Gรผlen yapฤฑlanmasฤฑna mensup bazฤฑ kiลilerin TSKโya girmiล olduklarฤฑnฤฑ ve buna dair raporlarฤฑn yazฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ ama bir adฤฑm atฤฑlmadฤฑฤฤฑnฤฑ biliyoruz. Sayฤฑn Davutoฤlu da sรถyledi bunlarฤฑ, o dรถnem baลbakandฤฑ. Siz farklฤฑ bir ลekilde geldiฤini mi sรถylรผyorsunuz?
Sizin bahsettiฤiniz karar 2004โte irticayla mรผcadele adฤฑyla alฤฑnmฤฑล bir karardฤฑ. O zaman Meclis Baลkanฤฑโydฤฑm, meclis baลkanlarฤฑ MGKโya katฤฑlmaz. Yรผksek Askeri ลura (YAล) kararlarฤฑyla bunlarฤฑ ihraรง ediyorlardฤฑ. Suรงlar da namaz kฤฑldฤฑฤฤฑ tespit edildi, eลinin baลฤฑnda รถrtรผ var, gรผmรผล yรผzรผk takฤฑyor diye suรงlardฤฑโฆ Biz bunlara 20 sene evvelinden beri karลฤฑydฤฑk. YAล kararlarฤฑyla ihraรง edilmiล insanlarฤฑn 2010 referandumuyla iade-i itibarฤฑnฤฑ saฤladฤฑk.
Benim bahsettiฤim 17-25 Aralฤฑk 2013 sonrasฤฑ gelen raporlar.
O raporlarda hiรงbir ลey yok. ลu var sadece, madem iddiamฤฑ ortaya koydumโฆ 17-25 Aralฤฑkโฤฑn biraz รถncesinden sonrasฤฑna kadar bu yapฤฑya isim vermek iรงin toplandฤฑk. Koyduฤumuz isim Paralel Devlet Yapฤฑlanmasฤฑโydฤฑ. Arkadan โlegal gรถrรผnรผmlรผ illegal yapฤฑlanmaโ ismini taktฤฑk, bunda da FETร ismi yok. Bir vakฤฑf, dernek olarak, cemaat olarak kurulmuลlar ama bir illegal yapฤฑya dรถnรผลmรผลler.
Daha รถnce โdindar insanlarฤฑn Gรผlen yapฤฑlanmasฤฑna hรผsnรผzan etmeleri normalโ demiลtiniz, โkaranlฤฑk yรผzlerini gรถremedik onlarฤฑnโ dediniz. ลimdi de benzer ลeyler sรถylรผyorsunuz. Fakat bugรผn de farklฤฑ ฤฐslamรฎ eฤilimleri olan vakฤฑflar, tarikatlar, cemaatler var ve bunlarฤฑn bazฤฑlarฤฑnฤฑn devlet iรงinde bazฤฑ kurumlara girdiฤine, hatta bazฤฑ bakanlฤฑklarda gรผรงlendiklerine dair haberler var. Bu bรถyle devam ederse yine aynฤฑ tehlikeyle karลฤฑ karลฤฑya kalmaz mฤฑ Tรผrkiye?
Olabilir, kalabilir. Bu tehlike her zaman vardฤฑr. รรผnkรผ cemaatler sosyolojik varlฤฑklardฤฑr. Cemaatler dรผn de vardฤฑ, bugรผn de var, yarฤฑn da olacak. Diyanet ฤฐลleri Baลkanlฤฑฤฤฑ olsun, hรผkรผmet olsun, bunlarฤฑn cemaat vasfฤฑnฤฑ kaybedip kaybetmediklerine bir denetim mekanizmasฤฑ getirilmesi lazฤฑm. Baลฤฑboล bฤฑrakฤฑldฤฑklarฤฑ zaman onlar da FETร รถrgรผtรผ gibi kadrolaลabilir, kendi insanlarฤฑnฤฑ en yรผksek noktalara getirebilir.
Ama cemaatler, tarikatlar eskiden de vardฤฑ. Rusyaโda ฤฐslamโฤฑn ayakta kalmasฤฑnฤฑn, Balkanlarda Mรผslรผmanlarฤฑn sayฤฑca hรขlรข gรผรงlรผ olmasฤฑnฤฑn temelinde bu yapฤฑlanmalar vardฤฑr.
Tรผrkiyeโde de bรถyledir, siyasetรงiler bunu รงok iyi bilirler. Bunlarฤฑ ziyaretlere giderler, bunlarฤฑn duasฤฑnฤฑ alฤฑrlar. Bunlarla iliลki kurarlar, oy desteฤine ihtiyaรงlarฤฑ olduklarฤฑnฤฑ dรผลรผnรผrler. Hiรงbir siyasetรงi bunun dฤฑลฤฑnda deฤildir, aรงฤฑk sรถyleyeyim.
Sadece AK Parti iรงin deฤil, tรผm siyasetรงiler iรงin mi sรถylรผyorsunuz?
Hiรง AK Partiโyle ilgili deฤil. CHPโsi de, DSPโsi de, ลimdiki partiler de cemaatlere, tarikatlara sฤฑrt รงeviremezler. Bunlarฤฑn iyisi vardฤฑr, kรถtรผsรผ vardฤฑr, ลรผphesiz iyileriyle iliลki kurarlar. HDPโlilerin bile elini รถptรผฤรผ, saygฤฑ duyduฤu รงok deฤerli insanlar vardฤฑr. Bunlar vatansever, deฤerli insanlardฤฑr.
Zamanฤฑnda Gรผlen yapฤฑlanmasฤฑ iรงin de benzer ลeyler sรถylendi.
Ama ne var ki son yฤฑllarda kendilerini tarikat mensubu gibi gรถsteren soytarฤฑlar, sahtekรขrlar tรผredi. Baลka cemaatler oluลumu รงฤฑktฤฑ, bunlarฤฑn denetlenmesi lazฤฑm. Sฤฑrtฤฑna bir cรผbbe geรงiren adam neredeyse her gรผn televizyonlarda olmamalฤฑ. Ama ben gรถnรผlden Allahโa baฤlฤฑ insanlarฤฑn ne kadar memleket sever olduklarฤฑnฤฑ ลahitleriyim, sayฤฑlarฤฑ az bile olsa bu insanlara gรผvenmek lazฤฑm. Kรถtรผlerinin de denetlenmesi, ayฤฑklanmasฤฑ lazฤฑm.
Hangisinin kรถtรผ veya iyi olduฤunun ayrฤฑmฤฑ nasฤฑl yapฤฑlacak?
Herkes yapar. Allah akฤฑl vermiล.
ลunun iรงin soruyorum, bunca yฤฑl boyunca Gรผlen yapฤฑlanmasฤฑ devletin iรงine girerken bunlarฤฑn gรถrรผnmediฤi, Sayฤฑn Cumhurbaลkanฤฑ da dahil olmak รผzere รผst dรผzeyden itiraf edildi, โkandฤฑrฤฑldฤฑkโ denildi.
ฤฐkisini birbirinden ayฤฑralฤฑm. Bunlarฤฑn 15 Temmuzโdan veya 17-25 Aralฤฑkโtan รถnce kendilerine yakฤฑลtฤฑrฤฑlan sฤฑfat โhizmet hareketiโydi ve cemaat olmalarฤฑydฤฑ. Fakat her alanda bir numara olmuลlardฤฑ. En soldan en saฤa, en kฤฑrmฤฑzฤฑdan en yeลile kadar ortak paydasฤฑ demokrasi olan insanlarฤฑ bir araya getiriyorlardฤฑ. Bunun iรงerisinden 15 Temmuzโu nasฤฑl dรผลรผneceksiniz? Dรผลรผnsรผnlerโฆ
Peki, รถyleyse farklฤฑ bir cรผbbeye geรงiyorum. Daha รถnce iki kez hรผkรผmetin sert bir tutum iรงinde olduฤu davalarla ilgili โCรผbbemi giyesim geldiโ demiลtiniz. Bugรผn Tรผrkiyeโde adalet iyi iลliyor mu, yargฤฑ baฤฤฑmsฤฑz mฤฑ sizce?
Yargฤฑ, anayasa deฤiลikliฤinden sonra sadece baฤฤฑmsฤฑz deฤil tarafsฤฑz da oldu, olmalฤฑ. ลimdi yeni bir sฤฑfat daha eklendi. Aynฤฑ zamanda cesur da olmalฤฑ. Bunu ekleyenler siyasetรงiler, bence boล deฤil. Sadece yazฤฑlฤฑ hukuka bakacak, kararฤฑnฤฑ verecek, temyiz mercileri iyi รงalฤฑลacak, Avrupa ฤฐnsan Haklarฤฑ Mahkemesi Kararlarฤฑ veya AYMโnin kararlarฤฑ da uygulanacak. Bunu uygulamak iรงin de cesaret ve kararlฤฑlฤฑฤa ihtiyaรง var.
Buradan yargฤฑnฤฑn baฤฤฑmsฤฑz olmadฤฑฤฤฑnฤฑ dรผลรผndรผฤรผnรผzรผ anlฤฑyorum.
Sฤฑkฤฑntฤฑ var. Tam รถyle bir tespit yapmayayฤฑm ama bรผtรผn olarak yargฤฑda sฤฑkฤฑntฤฑ var mฤฑ derseniz, var. Hem de รงok bรผyรผk sฤฑkฤฑntฤฑ var. Bu sฤฑkฤฑntฤฑlarฤฑn giderilmesi iรงin Tรผrkiyeโde belki bir iklim deฤiลikliฤine, anlayฤฑล deฤiลikliฤine ihtiyaรง var.
Sanฤฑyorum bu da olacak รงรผnkรผ herkesin adaletten beklentisi bรผyรผk. Beklenti bรผyรผk olunca, ihtiyaรง bรผyรผk olunca bunun arkasฤฑ gelir. Gecelerin en koyu zamanฤฑ, ลafak vaktine en yakฤฑn olan zamanmฤฑล.
Bu iklim deฤiลikliฤi bu iktidar zamanฤฑnda olabilir mi sizce?
Olacak Allahโฤฑn izniyle. Olacak, olmalฤฑ.
Sizin bir sรถzรผnรผz vardฤฑ, โAdaletin olmadฤฑฤฤฑ yerde zulรผm vardฤฑrโ diye. O noktada mฤฑ sizce ลu an Tรผrkiye?
Bu bir gerรงek. Devletin dini adalettir, devletin kรผfrรผ zulรผmdรผr. Bu bizim bรผyรผklerimizin sรถzรผdรผr. Adaletsizliฤin karลฤฑsฤฑnda sadece zulรผm olur, haksฤฑzlฤฑk olur, baลka bir ลey olmaz.
Dรผลรผnebiliyor musunuz, uzun tutukluluktan dolayฤฑโฆ Bir insana bunu reva gรถrmemek lazฤฑm. Bu kim olursa olsun. ฤฐsim vermiyorum, isim verdiฤim zaman tepeme biniyorlar. Ama Ece Gรถksedef olarak ben size ลu bulunduฤunuz odadan bir gรผn hiรง dฤฑลarฤฑ รงฤฑkmayacaksฤฑnฤฑz desem aklฤฑnฤฑzฤฑ kaรงฤฑrฤฑrsฤฑnฤฑz. Siz bana aynฤฑ ลeyi yaparsanฤฑz ben de aynฤฑ duruma gelirim.
Tutukluluk bir istisnadฤฑr. Ceza kesinleลene kadar niye iรงeride kalsฤฑn bir insan?
AK Parti bir โรถzgรผrlรผkler partisiโ sรถylemiyle geldi ve farklฤฑ kesimlerden oy da aldฤฑ ama bugรผn geldiฤiniz noktada ciddi kopuลlar oldu. Bugรผn artฤฑk beล, altฤฑ yฤฑl รถnce kopmuล olan ve sessiz kalan isimlerden yรผksek sesle eleลtiriler de duymaya baลladฤฑk. Ne oldu AK Partiโye? Kฤฑrฤฑlma noktalarฤฑ neydi?
ฤฐlk geldiฤimiz zamandan 2010 referandumuna kadar, 2013โteki bir takฤฑm olaylarฤฑn baลlamasฤฑna kadar, ifade, teลebbรผs, inanรง ve dรผลรผnce รถzgรผrlรผฤรผnden, fikir รถzgรผrlรผฤรผnden yanaydฤฑk.
Biz gรผzel bir dรถnem yaลadฤฑk, son zamanlarda belki bazฤฑ geri gidiลler var. 2011โde yรผzde 50 oyu sadece AK Partiโnin รงekirdeฤinden almadฤฑk.
ลimdi alabilir miyiz? Herhalde alamayฤฑz.
ฤฐลte bunun sebebi nedir?
Bunun sebebi รงok. Kale dรผลmรผล de ordu komutanฤฑ, kale komutanฤฑnฤฑ รงaฤฤฑrmฤฑล. Bu kale niye teslim oldu? Efendim 10 tane sebebi var, demiล. E say bakalฤฑm? Bir; barutumuz bitmiลti. ฤฐkincisini saymaya gerek yok demiล.
Barut biterse kaleyi savunmak mรผmkรผn deฤil. Bunu benzer bir hikaye olarak sรถylรผyorum.
Renklerin hepsi gรผzeldi ama รถnce beyaz bozuldu. Beyaz lekelendi mi arkasฤฑ zaten geliyor, alaca bulacaโฆ Gรผzel gรผnler gรถreceฤiz รงocuklar, gรผneลli gรผzel gรผnler. Motorlarฤฑ sรผreceฤiz denizin dalgalarฤฑna.
Siz zamanฤฑnda ara vermek gerekir diyerek aktif siyasetten รงekildiniz. Sizce AK Parti de dinlenmeye รงekilse, iktidarda olmadฤฑฤฤฑ bir dรถnemde kendine dรถnse, neleri yanlฤฑล yaptฤฑk diye sorgulasa, daha gรผรงlรผ bir geri dรถnรผล olabilir mi?
Bunun iรงin kenara รงekilmesine gerek yok, ลimdi de yapabilir isterse, belki de yapฤฑyordur. Yani biz gรถvdemizi saฤlam hale getirirsek yeniden eski gรผnlere dรถnebiliriz รงรผnkรผ ลu halimizle bile milletin รผmidi AK Partiโde.
Diฤer partilerin oylarฤฑnฤฑ รผรง beล artฤฑrdฤฑklarฤฑ รงok รถnemli deฤil ama biz hรขlรข รงok รถnemli bir noktadayฤฑz. Diฤer partiler ona alternatif olacak durumda deฤiller ลu anda. Millet diyor ki โSenin hatalarฤฑn, yanlฤฑลlarฤฑn var ama ben รผmidimi kesmedim senden.โ
Acaba liyakata verilen รถnem azaldฤฑฤฤฑ iรงin mi bu sorgulama zorlaลtฤฑ? Baลka bir rรถportajฤฑnฤฑzda siz sรถylemiลtiniz, oฤlunuza mezun olduktan sonra birรงok yerden mรผลavirlik teklifleri geldiฤini ama oฤlunuzun kabul etmediฤini anlatmฤฑลtฤฑnฤฑz. Buradan da anlฤฑyoruz ki siyasilerin yakฤฑnlarฤฑna bu teklifler geliyor.
Bu ciddi bir sorun. Ama Tรผrk siyasetinde bu eski bir gelenektir. 2002โden 2007โye kadar meclis baลkanlฤฑฤฤฑ yaptฤฑm. O zaman meclise alฤฑnacak kadrolarฤฑn hepsi istisnai kadrolardฤฑ. Tรผm dosyalarฤฑ inceledim, personelin รผรงte biri milletvekillerinin, bakanlarฤฑn birinci, ikinci dereceden yakฤฑnlarฤฑydฤฑ.
ลimdi bu ehliyet ve liyakat konusunda รงok bรผyรผk sฤฑkฤฑntฤฑlar konuลuluyor. Ben de ลahidiyim. Bu istisnai kadrolar fazlasฤฑyla รงalฤฑลtฤฑrฤฑlฤฑyor. Hatta turnike sistemine geรงildi. Sizi alฤฑp baลka kadroya veriyor, sizin yerinize baลka birini alฤฑyor, onu baลka kadroya veriyor. KPSSโden 90 almฤฑล insan bรถyle bir ลeye girmiyor ama KPSSโde 50 puanฤฑ bile olmayan birisini istisnai kadrodan alฤฑyor.
Zamanฤฑnda Yรผksek ฤฐstiลare Kuruluโndayken (YฤฐK) โSiyasi bir gรถrev beklemiyorum ama bir gรถrev verilirse hayฤฑr demem, yaparฤฑmโ demiลtiniz. Bugรผn bรถyle bir teklif gelse ne dersiniz? AK Parti ile kendinizi nerede konumlandฤฑrฤฑyorsunuz?
ลimdi รถyle bir teklifin geleceฤini dรผลรผnmรผyorum. Ama ben AK Partiโnin kurucusuyum, evin sahibiyim. AK Partiโde benden daha kฤฑdemli insan yok. Ben bu partinin sac ayaklarฤฑndan, kurucularฤฑndan, temel taลlarฤฑndan birisiyim. Buna kฤฑzanlar, kฤฑskananlar, beni kรถtรผlemek isteyenler รงฤฑkabilir. Gรผneล balรงฤฑkla sฤฑvanmฤฑyor.
Baลฤฑmฤฑ AK Partiโden baลka bir partiye รงevirmem. AK Partiโde olacaฤฤฑm, cumhurbaลkanฤฑmฤฑzฤฑn yanฤฑnda, รงevresinde olacaฤฤฑm. Ona karลฤฑ hiรงbir zaman rakip olmayacaฤฤฑm diye bir iรงtihatta bulundum. Beni fazla zorlamasฤฑnlar. รรผnkรผ iรงtihatlar zaman zaman deฤiลebilir.
Muhalefet olarak deฤil eleลtiri yaparak katkฤฑda bulunmak istiyorum diyorsunuz ama son dรถnemde eleลtiri yapan isimlerin bir ลekilde sessizliฤe dรถndรผrรผldรผฤรผnรผ, sert tepki aldฤฑฤฤฑnฤฑ, sizin YฤฐKโten istifa etmek durumunda kaldฤฑฤฤฑnฤฑzฤฑ gรถrdรผk. ฤฐรงeride kalarak eleลtirmenin hรขlรข yapฤฑcฤฑ olduฤunu, sonuรง verdiฤini dรผลรผnรผyor musunuz ลu an?
Sonucun ne olacaฤฤฑnฤฑ ben tayin edemem. Ben kendime bรถyle bir misyon biรงtim. Benimki muhalefet deฤil, eleลtiridir. Muhalefet etmek isteyen arkadaลlarฤฑmฤฑz ayrฤฑldฤฑ, partilerini kurdular. Bizim sรถzlerimiz kรขr etmedi, biz mecburen ayrฤฑldฤฑk dediler.
Beni fazla zorlamasฤฑnlar diyorsunuz, siz de o noktaya gelebilir misiniz?
Gelmem. Ben oradaki iรงtihadฤฑmฤฑ deฤiลtiririm de bรถyle bir iรงtihat yapmam. Baลka bir parti kurmak veya baลka bir partiye katฤฑlmak dรผลรผncesinde deฤilim ลu anda.
Sayฤฑn Erdoฤanโa AK Parti iรงerisinde rakip olmak gibi bir dรผลรผnceniz olabilir mi?
Hayฤฑr, bรถyle bir dรผลรผncem kesinlikle yok.
Kฤฑsa bir sรผre รถnce KHKโlar ve yargฤฑdaki bazฤฑ uygulamalar konusunda, eleลtirinin biraz รถtesine geรงip bir muhalefet partisinde yer alan Mustafa Yeneroฤluโyla gรถrรผลtรผnรผz.
Bunlarฤฑn birbiriyle ilgisi yok. Yeneroฤlu รงok iyi bir hukukรงudur, benim รงok beฤendiฤim bir insan haklarฤฑ aktivistidir. Adli yargฤฑlamalardaki yanlฤฑลlฤฑklar รผzerine bir kitap yazdฤฑ, bana da takdim etti. Ben de istiลare etmek รผzere kendisiyle gรถrรผลmeye gittim. Bu รงok olaฤanรผstรผ bir ลey deฤil. Ben kimlerle gรถrรผลรผyorum bir bilseler akฤฑllarฤฑ baลlarฤฑndan gider.
Ben HDPโlilerle de, CHPโlilerle de gรถrรผลรผyorum. Ben hakikat arayฤฑcฤฑsฤฑyฤฑm. Sรถylenen sรถz doฤruysa ben o sรถzรผ sรถyleyen kimdir diye bakmam, arkasฤฑndan giderim.
Ben Ayhan Bilgenโle de konuลuyorum. Biz kabul etseydik bize gelip milletvekili olurdu, bizimkiler sฤฑrtฤฑnฤฑ dรถnรผnce HDPโden teklif alฤฑp oraya gitti. Bu, insanฤฑn kรถtรผlรผk yaptฤฑฤฤฑnฤฑ gรถstermez ki; Ayhan Bilgen mรผthiล bir sosyologdur. รok baลarฤฑlฤฑ bir belediye baลkanlฤฑฤฤฑ da oldu. Partisini kรผrsรผden รงok akฤฑllฤฑca savundu. Daฤdan gelenlere benzemiyor, o ลehirli bir insan.
Kฤฑsa bir sรผre รถnce kฤฑrgฤฑn olduฤunuzu sรถylemiลtiniz. Daha รถnce de farklฤฑ bir mevzuyla ilgili konuลurken โGรถnรผl almak parti liderinin iลidirโ demiลtiniz. Sayฤฑn Erdoฤanโฤฑn gรถnรผl almasฤฑnฤฑ bekliyor musunuz sizden?
Biz aฤabey-kardeล iliลkisi iรงindeyiz. รzelde bana aฤabey diye hitap eder, biz Tayyip Bey diye ona hitap ederiz. Evet, eski samimi gรผnler ลu anda yok ama bu bizim รถzรผndeki beraberliฤimizi deฤiลtirmez.
Elbette bana karลฤฑ sรถylenmiล sรถzlerden dolayฤฑ kendisinden bir helallik dilerim, beklerim. Bu รงok รถnemli รงรผnkรผ benim iรงin.
Ben onu Bahรงeli gibi gรถrmรผyorum, Bahรงeli geรงmiลten beri bizim dฤฑลฤฑmฤฑzda bir insan. O ne sรถylerse onunla baลka tรผrlรผ hesaplaลฤฑrฤฑz zamanฤฑ, zemini geldiฤinde.
Ama aฤabey-kardeล iliลkisi iรงerisinde olan insanlar birbirlerini kฤฑrmamalฤฑ, birbirlerine sฤฑrt รงevirmemeli. Bir adam eลkฤฑyaya sahip รงฤฑkarken benim kardeล diyebildiฤim bir insan bana sahip รงฤฑkmazsa ben bundan gรผcenirim. Bunun da helallik olarak bana dรถnmesini isterim. Biz bunlarฤฑ kendi aramฤฑzda halledeceฤiz inลallah. Bundan dolayฤฑ bir kฤฑrgฤฑnlฤฑฤฤฑm elbette vardฤฑr ama bunu reddedecek noktada deฤiliz.
Benim de hatalarฤฑm olmuล olabilir. Bunu biz kendi mabeynimizde mutlaka รงรถzeceฤiz.
Sayฤฑn Bahรงeliโden bahsetmiลken, sizce MHP ile iลbirliฤi AK Parti iรงin bir can yeleฤi mi yoksa aฤฤฑrlฤฑk mฤฑ?
Cumhur ฤฐttifakฤฑ konusunda Sayฤฑn Cumhurbaลkanฤฑmฤฑz รงok iddialฤฑ. Bunun mezara kadar devam edeceฤini sรถylรผyor ve bu beraberliฤi kimsenin bozmamasฤฑnฤฑ arzu ediyor. O yรผzden eleลtiri hakkฤฑmฤฑ ben ลimdilik erteliyorum. Zamanฤฑ gelir veya gelmez ama bugรผn bahs-i deฤer deฤil.
ฤฐttifaklar her zaman gรถzden geรงirilebilir, her zaman kรขr-zarar dengesi gรถzetilebilir. Statik deฤiliz biz, ลartlar deฤiลebilir. Bu deฤiลen ลartlar iรงerisinde iki taraf konuลup anlaลabilir, belki รผรงรผncรผ partiye ihtiyaรง duyulabilir, belki hiรงbir partiye ihtiyaรง duyulmayabilir. Bu MHP aรงฤฑsฤฑndan da olur, bakarsฤฑnฤฑz ben tek baลฤฑma seรงime gireceฤim diyebilir.
Bugรผn iktidarda Sayฤฑn Bahรงeliโnin onay vermediฤi bir adฤฑm atฤฑlabilir mi sizce?
Cevap yok, no comment.
50+1 tartฤฑลmalarฤฑ var son dรถnemde, sizin dรผลรผnceniz nedir bununla ilgili?
50+1 Cumhurbaลkanlฤฑฤฤฑ Hรผkรผmet Sistemiโnin hemen hemen temelidir. Birbirinden ayrฤฑ dรผลรผnmemek lazฤฑm. Bunu รงok benimsediฤim iรงin sรถylemiyorum ama bu sistem anayasa oylamasฤฑndan geรงti ve buna halk karar verdi.
Ama 50+1โi buradan รงฤฑkaralฤฑm da diฤerleri aynen kalsฤฑn derseniz bu birbirinden farklฤฑ bir ลey olur. รรผnkรผ bu sistemi getirenler ittifaka ihtiyaรง duyulacak bir sistemi getirdiler. Cumhurbaลkanฤฑmฤฑz da bunun farkฤฑnda, Temel Karamollaoฤluโna sรถylediklerine bakฤฑlฤฑrsa.
Bugรผn seรงim olsa ne olur, รถngรถrรผnรผz nedir?
Ben รถnรผmรผ gรถremiyorum, ufkum daraldฤฑ. Eskiden pencereden baktฤฑฤฤฑm zaman 10 yฤฑl, 20 yฤฑl, 30 yฤฑl sonrasฤฑnฤฑ gรถrebiliyordum. Bugรผn gรถremiyorum.
Neden gรถremiyorsunuz?
Gรถremiyorum. Siz gรถrebiliyorsanฤฑz bana da sรถyleyin.
Siz deneyimli bir siyasetรงisiniz. Sizin รถngรถrรผlerinizin farklฤฑ bir anlamฤฑ var, onun iรงin soruyorum.
(Gรผlerek) ฤฐnลallah sizin kadar kadir kฤฑymet bilenler รงฤฑkarsa evet รถyleyim. ลu anda gรถremiyorum ama ben AK Partiโnin baลarฤฑlฤฑ olmasฤฑnฤฑ istiyorum, baลarฤฑlฤฑ olacaฤฤฑna inanฤฑyorum.
Az รถnce bahsettiniz, 2001โde siyaset dip noktasฤฑndaydฤฑ, biz รถyle bir ortamdan รงฤฑkarak geldik diyeโฆ O dรถnem bir ekonomik kriz de vardฤฑ. ลu anda da aynฤฑ ortamฤฑ gรถrรผyor musunuz? Siyaset ลu an da dip noktasฤฑna gidiyor olabilir mi?
Tรผrkiyeโde yaลayan vatandaลlarฤฑmฤฑz bugรผn ne kadar รงok sฤฑkฤฑntฤฑ รงekiyorlarsa bu sฤฑkฤฑntฤฑlar gerรงektir, bu inkรขr edilemez. Tabii iktidar bunun sebeplerini farklฤฑ ลekillerde izah edebilir. Ona da girmeyelim. Ama bu milletin gรถzรผ hรขlรข โTayyip Bey, AK Parti bu iลi dรผzeltirโ noktasฤฑnda. Bu รผmidin kaybolmamasฤฑ lazฤฑm.
Sayฤฑn Karamollaoฤluโnun sรถzlerinden bahsettiniz siz de, gรถrรผลmeleri sonrasฤฑnda โDurumun kรถtรผ olduฤunu sรถylรผyorum ama Sayฤฑn Erdoฤan โhayฤฑr, muhalefet abartฤฑyor, bence her ลey dรถrt dรถrtlรผk diyor.โ aรงฤฑklamasฤฑ yaptฤฑ. Buna Sayฤฑn Erdoฤanโdan bir yalanlama gelmedi. Sizce de halkฤฑn nabzฤฑnฤฑ tutamama hรขli, gerรงeklikten kopuล var mฤฑ?
Bunu ben bilmem. ฤฐkisinin arasฤฑndaki konuลmanฤฑn ลahidi deฤilim. Ben kendi gรถrebildiฤim kadarฤฑyla bunlarฤฑ sรถylรผyorum. Herkesin her ลeyi sรถylemesinden de tarafฤฑm ben. Sadece takdir deฤil kiโฆ Bizi iktidara getiren ลey takdir deฤil ki, kimse bizi takdir etmedi. Biz manลetlerle savaลarak, dฤฑล dรผnyayla savaลarak geldik. Ama biz onlara kendimizi anlattฤฑk. Biz Avrupa Birliฤi รผyelerinden, ABDโden รงok destek gรถrdรผk.
Yani biz Batฤฑโnฤฑn iรงindeyiz, Avrupaโnฤฑn bir รผyesiyiz, รถyle ลangay, Moskova filan deฤil. Bizim istikametimiz Batฤฑโya doฤru. Doฤudan batฤฑya doฤru akan nehrin iรงindeyiz biz. Bu ฤฑลฤฑk, bu aydฤฑnlanma bรถyle geldi.
Birleลik Arap Emirlikleriโnden 10 milyar dolar gelecek diye herkesi karลฤฑlฤฑyoruz. Halbuki bu insanlar beล, altฤฑ seneden beri Tรผrkiyeโdeki darbenin finansรถrรผ olarak anฤฑlmฤฑลlardฤฑ. Buradan dฤฑล politikadaki bir gerรงeฤi gรถrmemiz lazฤฑm: Ebedi dรผลmanlฤฑklar yok, ebedi dostluklar da yok, iki tarafฤฑn รงฤฑkarlarฤฑ var. Bu รงฤฑkarlar ne kadar รถrtรผลรผrse iliลkilerimizi o kadar iyi gรถtรผrmeliyiz.
2019โda ฤฐstanbul seรงimleri tekrarlanฤฑrken โGeleceฤin cumhurbaลkanฤฑ adayฤฑnฤฑ yaratฤฑyorsunuzโ demiลtiniz Sayฤฑn Ekrem ฤฐmamoฤlu iรงin. Millet ฤฐttifakฤฑโnฤฑn adayฤฑ ฤฐmamoฤlu olabilir mi, sizin fikriniz nedir?
Emin olun bunu bilmiyorum, dรผลรผnmรผyorum. Ben bizim adayฤฑmฤฑzฤฑn kazanmasฤฑ gerektiฤini dรผลรผnรผyorum. Bizim adayฤฑmฤฑzฤฑn kim olacaฤฤฑ konusunda sadece Bahรงeliโnin sรถylediฤi var, โBizim adayฤฑmฤฑz Erdoฤanโdฤฑrโ diyor.
Ama AK Parti cenahฤฑndan ve bizzat Erdoฤanโฤฑn kendisinden โBen aday olacaฤฤฑmโ diye bir sรถz gelmedi.
Olmama ihtimali var mฤฑ sizce?
O aรงฤฑdan demiyorum. Cumhur ฤฐttifakฤฑ iki parti ise Bahรงeli kendi รงฤฑkarlarฤฑ aรงฤฑsฤฑndan bizim adayฤฑmฤฑz budur dedi. AK Partiโnin sรถzcรผsรผnden, AK Partiโnin genel baลkanฤฑndan, Cumhurbaลkanlฤฑฤฤฑ sรถzcรผsรผnden โBizim de รถnรผmรผzdeki seรงimde adayฤฑmฤฑz Sayฤฑn Cumhurbaลkanฤฑโ dediฤini duymadฤฑk.
Dememeleri doฤru zaten. Tรผrkiyeโde siyaset, Demirelโin tabiriyle 24 saatte bile deฤiลebilecek bir deฤiลim iรงerisinde. 10 saatte 10 defa gรผndem deฤiลir. Biz gรผndemi takip etmekte zorlanฤฑyoruz. Bir gรผnde sabah 9.30โdan akลamรผstรผ 15.30โa kadar altฤฑ saatte dolar iki lira birden arttฤฑ.
Yani ลunu sรถylemek istiyorum, bugรผnden yarฤฑna bir karar vermemek lazฤฑm. Sayฤฑn Cumhurbaลkanฤฑmฤฑz elbette tekrar aday olmayฤฑ dรผลรผnรผyordur, gรถnlรผnden geรงiriyordur. Ama bunun zamanฤฑ ลimdi deฤil. O doฤrusunu yapฤฑyor. Yarฤฑn bu aรงฤฑklamayฤฑ yapar mฤฑ, yapmaz mฤฑ? ลartlara bakar, kendi imkanlarฤฑna bakar, doฤru olan nedir, buna bakar.
Bakฤฑn sadece BBCโye sรถylรผyorum, 2007โde cumhurbaลkanฤฑ adayฤฑmฤฑz kim olacak diye istiลareye geldi. Ben dedim ki โSiz beล senedir baลbakansฤฑnฤฑz, รงok baลarฤฑlฤฑ oldunuz. Eฤer gรถnlรผnรผzden cumhurbaลkanlฤฑฤฤฑnฤฑ geรงiriyorsanฤฑz hiรง konuลmayalฤฑm, benim adayฤฑmsฤฑn, arkandayฤฑmโ dedim. โBen kendim dรผลรผnmรผyorumโ dedim. Bana cevabฤฑ ลu oldu, โBen istiลare etmeye geldim, henรผz karar vermedim.โ
ฤฐstiลaremizi yaptฤฑk, Abdullah Bey รผzerinde karar verdik. 23 Nisanโda bu konuลma, 24 Nisanโda bu aรงฤฑklamayฤฑ yaptฤฑ. Tayyip Bey bu konularฤฑ รงok iyi dรผลรผnen, รงok iyi hesaplayan bir insandฤฑr. Dolayฤฑsฤฑyla รถnรผmรผzdeki cumhurbaลkanlฤฑฤฤฑ seรงimi ne zaman olacak, hangi ลartlarda olacak, siyaset nasฤฑl ลekillenmiล olacak, buna karar vermesi iรงin bugรผn รงok erken.
ลartlar deฤiลirse Sayฤฑn Erdoฤanโฤฑn aday olmama ihtimalini gรถrรผyorsunuz siz bu durumda.
Ben onu bilmem. Aday olacaฤฤฑ zamanฤฑ veya adaylฤฑฤฤฑnฤฑ ilan edeceฤi zamanฤฑ veya bunun tam tersini kendisi sรถyleyecektir. Ne zaman? ฤฐลte o zaman. Ben o zamanฤฑ bilmiyorum, o zamanฤฑ da kimsenin bilmesi mรผmkรผn deฤil.
Aday olmamasฤฑ halinde aklฤฑnฤฑzda bir isim var mฤฑ?
2001โde sizin baลbakan adayฤฑnฤฑz kim dediฤi zaman 10 tane isim verdiฤimi sรถylemiลtim, ลimdi o noktada deฤilim. Benim vereceฤim isimler de kimseyi ilgilendirmez, sadece tartฤฑลฤฑlฤฑr hale getirir. Ben ลu anda Sayฤฑn Cumhurbaลkanฤฑmฤฑzฤฑn inลallah tek baลฤฑna tekrar cumhurbaลkanlฤฑฤฤฑnฤฑ da, iktidarฤฑ da kazanacak dรผzeyde รงok olumlu, gรผzel iลler yaparak bu iลten de baลarฤฑyla รงฤฑkmasฤฑnฤฑ arzu ediyorum.
Sayฤฑn Erdoฤan bir ลekilde รงekilirse AK Partiโyi alฤฑp gรถtรผrecek bir isim yok mu? O zaman AK Parti bu gรผcรผnรผ de mi kaybedecek?
Siz รงok iyi bir sorgucusunuz ama beni baฤฤฑลlayฤฑn ben buna cevap vermek istemiyorum. โBulunur kurtaracak bahtฤฑ kara maderiniโ diye bir ลiir var. Tรผrkiye yolda kalmaz. Tรผrkiye inลallah sahibini bulur. Benim arzum sadece 40 yฤฑllฤฑk arkadaลฤฑmฤฑn, Sayฤฑn Cumhurbaลkanฤฑโnฤฑn bu konudan da baลarฤฑyla รงฤฑkmasฤฑ.







