Alman hรผkรผmetine Covid-19 salgฤฑnฤฑyla ilgili danฤฑลmanlฤฑk yapan Berlin Charite Hastanesi Viroloji Enstitรผsรผ Baลkanฤฑ Prof. Dr. Christian Drosten’e gรถre koronavirรผs salgฤฑnฤฑnda aลฤฑ bulunsa da uzun bir sรผre daha maske takmak zorunda kalacaฤฤฑz. Dรผnyada ilk SARS-CoV-2 test kitini geliลtiren รผnlรผ virolog Drosten, Deutsche Welle’nin sorularฤฑnฤฑ yanฤฑtladฤฑ.
Deutsche Welle: Korona pandemisiyle daha ne kadar yaลamak zorunda kalacaฤฤฑz?
Christian Drosten: Kรผresel tahminler yapmak รงok zor. Avrupa’da birbirinden farklฤฑ zor durumlar sรถz konusu. Kolay bir kฤฑล olmayacak. Gelecek yฤฑl aลฤฑya sahip olacaฤฤฑz. Halkฤฑn belirli kesimlerinin aลฤฑlanmasฤฑnฤฑn รถnรผmรผzdeki yฤฑlฤฑn sonuna kadar sรผreceฤini tahmin ediyorum. Maskelerden bu kadar รงabuk kurtulamayacaฤฤฑz. รรผnkรผ aลฤฑlama baลlasa bile, halkฤฑn รงoฤu hala maske takmak zorunda kalacak. Almanya gibi รงok az enfeksiyonun olduฤu รผlkelerde baฤฤฑลฤฑklฤฑk kazananlar รงok yaygฤฑn olmayacak. Bu durumu muhtemelen Avrupa’nฤฑn diฤer รผlkelerinde gรถrmeyeceฤiz.
Diฤer bรถlgeler iรงin tahmin yรผrรผtmek zor. รrneฤin Afrika’da, hastalฤฑฤฤฑn daha az ลiddetli seyrettiฤi gรถrรผlรผyor. Bu, genรง nรผfus yapฤฑsฤฑna baฤlฤฑ olabilir, ancak ลu anda sadece รงok sayฤฑda genรง nรผfus barฤฑndฤฑran ลehirleri gรถrebiliyoruz. Virรผsรผn kฤฑrsal alana yayฤฑlฤฑrken nasฤฑl bir seyir izlediฤini bilmiyoruz. Ayrฤฑca salgฤฑnฤฑn o bรถlgedeki mevcut durumunu da bilmiyoruz. Enfeksiyonlarฤฑn azaldฤฑฤฤฑnฤฑ gรถsteren veriler var. Ama bunlardan yola รงฤฑkarak bir genelleme yapฤฑp yapamayacaฤฤฑmฤฑzฤฑ bilmiyoruz. Salgฤฑn ลehirlerde geriliyor olabilir, ya da asฤฑl ลimdi gerรงekten geliyor olmasฤฑ da pekala mรผmkรผn.
Hangi bรถlgeler sizi รถzellikle endiลelendiriyor?
Hindistan iรงin ลu anda รงok endiลeliyim. Hindistan bรผyรผk bir nรผfus yoฤunluฤuna sahip. Virรผs orada yayฤฑlฤฑyor. Kontrolsรผz diyemem ama neredeyse รถyle. Sonra, tabii ki Gรผney Amerika. ลu anda kรผรงรผk bir bilmece olan Afrika kฤฑtasฤฑndan bahsettim zaten. Ama aynฤฑ zamanda kuzey yarฤฑmkรผre de sรถz konusu. Kฤฑล geliyor ve aralarฤฑnda Avrupa’nฤฑn da olduฤu virรผs รผzerinde รงok az kontrol saฤlayabilmiล bรถlgeler korona vakalarฤฑyla sonbahara giriyor. Ve saฤlฤฑk yapฤฑlanmalarฤฑ ve saฤlฤฑk hizmetlerine olan gรผvenin dรผลรผk olduฤu yerler var. Avrupaโda da olmak รผzere, รงok yakฤฑnda daha sฤฑkฤฑ รถnlemler almasฤฑ gerektiฤine inandฤฑฤฤฑm รผlkeler mevcut.
Diฤer รผlkeler Almanya’yฤฑ pandemiyle mรผcadelede รถrnek olarak gรถrรผyorlar. Almanlar neyi doฤru yapฤฑyor?
Tabii ki bu birkaรง nedenin bir araya gelmesiyle oluyor. Bir nedeni, Baลbakan’ฤฑn (Angela Merkel) ilk dalganฤฑn baลlangฤฑcฤฑnda sergilediฤi kesin ve kararlฤฑ tutumu kesinlikle belirleyici olmuลtur. ลu sฤฑralarda federal yรถnetim ile eyaletlerin uyumlu รงalฤฑลmasฤฑ bir miktar azaldฤฑ. Ancak belirleyici olan, Almanya’nฤฑn รงok hฤฑzlฤฑ hareket etmesiydi. Bu yรผzden en รถnemli nokta muhtemelen Almanya’nฤฑn รงok erken tepki gรถstermesi oldu. Bazen sokaฤa sokaฤa รงฤฑkma kฤฑsฤฑtlamalarฤฑ olarak da tanฤฑmlanan sosyal mesafe sฤฑnฤฑrlamalarฤฑ belirli bir zaman aralฤฑฤฤฑnda deฤil, gerekli gรถrรผlen zaman dilimi iรงerisinde uygulandฤฑ. Salgฤฑnฤฑn gerรงek geliลimi ile karลฤฑlaลtฤฑrฤฑlarak bu yapฤฑldฤฑ. Bu nedenle, laboratuvar testlerinin sonuรงlarฤฑna bakarak salgฤฑn hakkฤฑnda bilgi sahibi olabildik. Testler ve geniล test yapabilme imkanฤฑ da Almanya’yฤฑ diฤer รผlkelerden ayฤฑrฤฑyor.
Bunun diฤer bir izahฤฑ ise salgฤฑnฤฑn bizde daha geรง baลlamฤฑล olmasฤฑ. ฤฐlk korona vakalarฤฑ Ocak ayฤฑnda deฤil, ancak ลubat ayฤฑ sonunda salgฤฑn haline geldi. ฤฐlk vakalar daha fazla yayฤฑlmadan kontrol altฤฑnda tutulabildi. Muhtemelen uygulamalarฤฑmฤฑzฤฑn รงok etkili olmasฤฑnฤฑn nedeni bu. Kฤฑsฤฑtlamalardan sonra, Mayฤฑs ayฤฑnฤฑn ortasฤฑndan itibaren diyebilirim, Almanya’da รงok az vaka vardฤฑ ve ลu anda enfeksiyonlarda hafif bir artฤฑล olsa bile bu ลekilde kaldฤฑ.
ลimdi รถnรผmรผzde sonbahar ve kฤฑล var. Almanya’da durum ne olur?
Avrupa รผlkeleri arasฤฑnda nรผfus yapฤฑsฤฑ ve diฤer parametreler aรงฤฑsฤฑndan รงok az fark olduฤunu dรผลรผnรผyorum. Bu nedenle Fransa, ฤฐngiltere, ฤฐspanya gibi diฤer รผlkelere bakmalฤฑyฤฑz. Orada gรถrdรผฤรผmรผz ลey, ekonomi iรงin katlanฤฑlabilir ama gerekli olan tepkileri รงok erken vermezsek Almanya’da da benzer durumlarฤฑ yaลayacak olmamฤฑz. ลu anda uyguladฤฑฤฤฑmฤฑz ve hiรง bir ลekilde eleลtirilecek bir tarafฤฑ olmayan รถnlemleri deฤiลtirmek iรงin doฤru noktayฤฑ bulmak zor bir iล.
Muhtemelen maskeyle uzun sรผre yaลamak zorunda kalacaฤฤฑmฤฑzฤฑ sรถylediniz. Bir daha ne zaman birbirimize sarฤฑlabileceฤiz?
Bu รงok bรถlgesel bir soru. Gelecek yฤฑl dรผnyanฤฑn bazฤฑ bรถlgelerinde halkฤฑn hala kendi koruyor olmasฤฑna ลaลฤฑrmam. Ancak bu, yaล yapฤฑlanmalarฤฑ nedeniyle bu kadar ciddi bir salgฤฑn olarak gรถrรผnmeyen bir salgฤฑn geรงirdikleri anlamฤฑna gelecek. รrneฤin Afrika’da durum bรถyle olabilir. En azฤฑndan Afrika halkฤฑnฤฑn daha genรง yaล profilinden dolayฤฑ hastalฤฑktan korunacaฤฤฑnฤฑ umuyorum.
Konseptleri yaygฤฑn virรผs bulaลmasฤฑnฤฑ รถnlemek ve bir aลฤฑnฤฑn kullanฤฑlmasฤฑnฤฑ beklemek olan dรผnyanฤฑn diฤer bรถlgelerinde 2021’in sonuna kadar maske takฤฑlacaฤฤฑndan yola รงฤฑkabiliriz. Doฤru tahminler yapmak imkansฤฑz, ancak gelecek yฤฑl maske taktฤฑฤฤฑmฤฑz bir yฤฑl olacak.
