Covid-19 aลฤฑsฤฑnฤฑn hazฤฑr olduฤu haberi ilk olarak geรงen yฤฑl Kasฤฑm ayฤฑnda duyuruldu. Dรผnya genelinde salgฤฑnฤฑn yakฤฑn zamanda sona ereceฤine dair iyimserlik de arttฤฑ.
Bunun, salgฤฑn iรงin sonun baลlangฤฑcฤฑ olduฤu da dรผลรผnรผldรผ. Ama yoksul รผlkeler iรงin aynฤฑ ลeyi sรถylemek zor.
Zengin รผlkelerde on milyonlarca doz aลฤฑ daฤฤฑtฤฑmฤฑ yapฤฑldฤฑ. Yoksul รผlkelerde ise bu sayฤฑ yรผzlerle sฤฑnฤฑrlฤฑ kaldฤฑ.
Bunun en bรผyรผk nedeni de, zengin รผlkelerin mevcut aลฤฑlarฤฑn รงoฤunu รถnceden satฤฑn almฤฑล olmasฤฑ.
รrneฤin Kanada, her bir vatandaลฤฑnฤฑn beล defa aลฤฑlanmasฤฑnฤฑ saฤlayacak kadar รงok aลฤฑ satฤฑn aldฤฑ.
Bu tip รถrnekler nedeniyle dรผnyanฤฑn geri kalanฤฑ, รถzellikle dรผลรผk gelirli รผlkelerin รงoฤu aลฤฑya eriลim iรงin 2022’yi beklemek zorunda.
Bu adil olmayan daฤฤฑtฤฑmdan etkilenen รผlkelerin baลฤฑnda can kaybฤฑnฤฑn dรถrtte birinin yaลandฤฑฤฤฑ Latin Amerika รผlkeleri geliyor. Arjantin, Venezuela ve Bolivya geri kalmamak iรงin, klinik deneyleri tamamlanmadan Rus hรผkรผmetinin geliลtirdiฤi Sputnik V aลฤฑsฤฑndan sipariล etmeye baลladฤฑ.
Covax 2 milyar doz aลฤฑyฤฑ รผcretsiz daฤฤฑtacak
รoฤu yoksul รผlke de, 2 milyar doz aลฤฑyฤฑ รผcretsiz temin etmek iรงin oluลturulan kรผresel giriลim COVAX’ฤฑ bekliyor. COVAX, ลubat ayฤฑnda daฤฤฑtฤฑma baลlayacak ama piyasada, bu giriลimin satฤฑn alabileceฤi aลฤฑ neredeyse hiรง kalmadฤฑ.
Aลฤฑ daฤฤฑtฤฑmฤฑndaki dรผzensizlik, bu yarฤฑลฤฑn da eลit koลullarda yรผrรผtรผlmediฤini gรถsteriyor.
Dรผnya Saฤlฤฑk รrgรผtรผ Baลkanฤฑ Tedros Adhanom Ghebreyesus, “Dรผnya ahlaki รงรถkรผntรผ felaketinin eลiฤinde” uyarฤฑsฤฑ yaptฤฑ.
Birรงok รผlke de aลฤฑya eriลim iรงin farklฤฑ yollar deniyor, kendileri รผretmeye baลlฤฑyor. Aลฤฑnฤฑn farklฤฑ รผreticiler tarafฤฑndan da tedarik edilmesi ve รผretilmesi iรงin ilaรง ลirketlerinin yรถntemlerini paylaลmasฤฑ lazฤฑm ama hiรงbir ลirket buna yanaลmฤฑyor.
รoฤu dรผลรผk gelirli รผlkenin 2022’ye kadar aลฤฑlanamayacaฤฤฑ gรถz รถnรผnde bulundurulduฤunda, pandeminin de sonunun yakฤฑn olduฤunu sรถylemek รงok mรผmkรผn gรถrรผnmรผyor.(BBC Tรผrkรงe)
