Tรผrkiye’yi, Avrupa ve Orta Doฤu pazarฤฑ iรงin geรงiล noktasฤฑ olarak gรถren Asyalฤฑ yatฤฑrฤฑmcฤฑlar, son yฤฑllarda birรงok Tรผrk ลirketine yatฤฑrฤฑm yaptฤฑ. EY verilerine gรถre รin’den Hindistan’a, Japonya’dan Malezya’ya kadar birรงok Asyalฤฑ yatฤฑrฤฑmcฤฑ, 2016 yฤฑlฤฑnda 15 Tรผrk ลirketine ortak oldu ya da satฤฑn aldฤฑ.
AA muhabirinin Tรผrkiye Cumhuriyet Merkez Bankasฤฑ (TCMB) verilerinden derlediฤi bilgilere gรถre 2016 yฤฑlฤฑnda Tรผrkiye’ye yapฤฑlan uluslararasฤฑ doฤrudan yatฤฑrฤฑm tutarฤฑ 6 milyar 714 milyon dolar olurken, bunun 2 milyar 6 milyon dolarฤฑ Asya Bรถlgesi’nden geldi.
Aynฤฑ dรถnemde Asyalฤฑ birรงok firma, Avrupa ve Orta Doฤu pazarฤฑna kapฤฑ aralamak iรงin Tรผrk ลirketleriyle masaya oturdu.
EY verilerine gรถre, 2016 yฤฑlฤฑnda 15 Asyalฤฑ ลirket, Tรผrk ลirketlerinin ya tamamฤฑnฤฑ satฤฑn aldฤฑ ya da deฤiลik oranlarda ortak oldu.
Bu dรถnemdeki satฤฑn almalar inลaattan saฤlฤฑฤa, biliลimden eฤlenceye kadar birรงok sektรถrde farklฤฑlฤฑk gรถsterirken, iลlem deฤeri aรงฤฑklananlar arasฤฑnda en bรผyรผฤรผ Gรผney Koreli CJ CGV tarafฤฑndan Nisan 2016’da yรผzde 100’รผ 689,2 milyon dolara satฤฑn alฤฑnan Mars Entertainment Group olarak kayฤฑtlara geรงti.
“Tรผrkiye, baลta รin olmak รผzere Uzak Doฤulu firmalarฤฑn hedefinde”
Dฤฑล Ekonomik ฤฐliลkiler Kurulu (DEฤฐK) Tรผrkiye Asya-Pasifik ฤฐล Konseyleri Koordinatรถr Baลkanฤฑ Murat Kolbaลฤฑ, Uzak Doฤulu yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn Tรผrk ลirketlerine olan ilgisi konusunda AA muhabirine yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada, hem Dฤฑลiลleri Bakanlฤฑฤฤฑ’nda hem de Ekonomi Bakanlฤฑฤฤฑ’nda รงalฤฑลmalar olduฤunu belirterek, “รzellikle Ekonomi Bakanlฤฑฤฤฑmฤฑzฤฑn รin Eylem Planฤฑ รงerรงevesinde รin’e doฤru olumlu bir motivasyon var.” dedi.
รin ile Tรผrkiye arasฤฑnda cumhurbaลkanฤฑ ve baลbakan dรผzeyindeki iliลkilerde eskine gรถre artฤฑล olduฤunu anฤฑmsatan Kolbaลฤฑ, eski ฤฐpek Yolu’na bakฤฑldฤฑฤฤฑ zaman Tรผrkiye’nin bir geรงiล noktasฤฑ olduฤunu ve lojistik anlamฤฑnda รถnem taลฤฑdฤฑฤฤฑnฤฑ dile getirdi.
Kolbaลฤฑ, hem liman iลletmelerinde, hem de lojistikteki avantajฤฑndan dolayฤฑ Tรผrkiye’nin baลta รin olmak รผzere Uzak Doฤulu firmalarฤฑn hedefinde olduฤunu ifade etti.
“Tรผrkiye’de รผretim AB’ye vergisiz satฤฑล saฤlฤฑyor.” diyen Kolbaลฤฑ, รin menลeli รผrรผnlerde gรผmrรผk vergileri yรผkseldiฤi iรงin buradaki firmalarฤฑn Tรผrkiye’ye gelip รผretim yapmaya pozitif baktฤฑklarฤฑna iลaret ederek, “รรผnkรผ Tรผrkiye’nin iรง pazar dinamiฤi, รผretimlerinin maliyetlerini kaldฤฑracak kadar bรผyรผk. Tabii bu bazฤฑ sektรถrlerde deฤiลiyor.” ifadelerini kullandฤฑ.
Kolbaลฤฑ, DEฤฐK bรผnyesindeki 19 รผlkenin koordinatรถr baลkanฤฑ olduฤunu anฤฑmsatarak, sรถzlerine ลรถyle devam etti:
“รin รถzelinde sรถylediklerim, 19 รผlke iรงin de geรงerli. Bu 19 รผlke, dรผnya ticaretinin neredeyse yรผzde 50’sini elinde bulunduruyor. Ama Tรผrkiye ile olan iliลkiler ve Batฤฑ’ya bakฤฑldฤฑฤฤฑnda, Tรผrkiye ile bu 19 รผlkenin iliลkileri daha gerilerde. Yani burada bir bรผyรผme potansiyeli var. Dolayฤฑsฤฑyla her iki taraf da birbirini keลfediyor diyebiliriz.
Yapฤฑlan bir araลtฤฑrmaya gรถre, รถzellikle รin bazlฤฑ konuลuyorum ama diฤer รผlkeler de buna dahil, iki รผlke iล adamlarฤฑ birbirlerini tanฤฑmฤฑyor. Biz daha รงok AB’ye yakฤฑn duruyoruz. ฤฐhracatรงฤฑmฤฑz da oraya daha fazla odaklanฤฑyor. Halbuki Avrupa’da 35 tane 1 milyonun รผzerinde nรผfusu olan ลehir varken, sadece รin’de 120 tane nรผfusu 1 milyonun รผzerinde olan ลehir var. Tรผketici ekonomisine doฤru odaklanฤฑldฤฑฤฤฑ zaman, orada aslฤฑnda daha bรผyรผk bir ivme sรถz konusu.”
Murat Kolbaลฤฑ, Uzak Doฤulu ลirketlerin Tรผrk ลirketlerini satฤฑn almasฤฑnda, Tรผrk varlฤฑklarฤฑnฤฑn fiyatlarฤฑndaki indirimin etkili olup olmadฤฑฤฤฑna yรถnelik, ลunlarฤฑ kaydetti:
“Bence stratejik bakan firmalar iรงin fiyatฤฑn รถnemi var ama รงok yok. รรผnkรผ stratejik bakฤฑldฤฑฤฤฑnda Tรผrkiye 80 milyonluk bir รผlke. Belli bir potansiyeli var. Dolardaki erozyon kasฤฑmdan beri var. Dolar bazฤฑnda Tรผrk ลirketlerinde yรผzde 25’lik bir erozyon oldu. Ama 2016’nฤฑn baลฤฑndan beri baktฤฑฤฤฑnฤฑz zaman o dรถnemlerde o kadar bรผyรผk bir erozyon yok. Bence fiyat burada birinci รถncelik taลฤฑmฤฑyor.”
“Yatฤฑrฤฑmlarฤฑn artmasฤฑnฤฑn sebeplerinin baลฤฑnda Tรผrkiye’nin coฤrafi konumu geliyor”
Tรผrkiye Kurumsal Finansman Bรถlรผmรผ Baลkanฤฑ Mรผลfik Cantekinler ise Asya’dan Tรผrkiye’ye yatฤฑrฤฑmlarฤฑn son dรถnemde artmasฤฑnฤฑn sebeplerinin baลฤฑnda Tรผrkiye’nin coฤrafi konumunun geldiฤini sรถyledi.
Bu anlamda Asyalฤฑ yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn Tรผrkiye’yi, Avrupa ve Orta Doฤu’ya รถnemli bir geรงiล noktasฤฑ olarak gรถrdรผฤรผnรผ vurgulayan Cantekinler, “Tรผrk ลirketlerinin hem Orta Doฤu’da hem de Avrupa’da mรผลteri bazฤฑna sahip olmalarฤฑ ve aynฤฑ zamanda ucuz iล gรผcรผne sahip olmasฤฑ รถzellikle Asyalฤฑ otomotiv ลirketlerini cezbeden รถnemli etkenler olarak รถn plana รงฤฑkฤฑyor.” dedi.
Cantekinler, son yฤฑllardaki yatฤฑrฤฑmlara bakฤฑldฤฑฤฤฑnda sadece otomotivde deฤil, yiyecek-iรงecek, biliลim ve saฤlฤฑk sektรถrlerinde de yatฤฑrฤฑmlar gรถrdรผklerine iลaret ederek, sรถzlerine ลรถyle devam etti:
“CJ CGV’nin (Gรผney Kore) Mars Entertainment’a geรงtiฤimiz sene yaptฤฑฤฤฑ yatฤฑrฤฑmฤฑn yฤฑln en bรผyรผk iลlemi olmasฤฑ dikkat รงekiyor. Asyalฤฑ yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑ diฤer รผlkelerle kฤฑyasladฤฑฤฤฑmฤฑzda, daha uzun dรถnemli stratejik yatฤฑrฤฑmlar yaptฤฑklarฤฑnฤฑ sรถyleyebiliriz. Tรผrkiye koลullarฤฑna ve ลirket kรผltรผrรผne uyum saฤlama konusunda oldukรงa baลarฤฑlฤฑ olabiliyorlar. Yatฤฑrฤฑmlarฤฑnฤฑn performansฤฑ dรผลรผk olarak seyrettiฤinde bekleme veya yeniden yapฤฑlandฤฑrma gibi opsiyonlarฤฑ kullanmayฤฑ, doฤrudan รผlkeden รงฤฑkฤฑล yapmaya tercih edebiliyorlar.”
