Avrupa Birliฤi Komisyon baลkanฤฑ Ursula von der Leyen, “Eฤer Macaristan Viktor Orban’ฤฑn aรงฤฑkladฤฑฤฤฑ gibi Rusya’dan aldฤฑฤฤฑ doฤal gaz karลฤฑlฤฑฤฤฑnda, รถdemeyi Ruble รผzerinden yaparsa, bu Avrupa Birliฤi’nin uyguladฤฑฤฤฑ yaptฤฑrฤฑmlarฤฑn delinmesi anlamฤฑna gelir” dedi.
Komisyon baลkanฤฑ bu aรงฤฑklamayฤฑ, hafta iรงinde Rusya devlet baลkanฤฑ Putin ile bir telefon gรถrรผลmesi gerรงekleลtiren Viktor Orban’ฤฑn, “gerekirse Rusya’ya aldฤฑฤฤฑmฤฑz doฤal gazฤฑn รถdemesini Ruble olarak da yapabiliriz” vaadi รผzerine yapma gereฤini duydu.
BBC Tรผrkรงe‘nin haberine gรถre Van der Leyen, “Putin’in bu konudaki รถnerisini inceledik. O diyor ki, bizden alฤฑลveriล edenler รถnce ellerindeki Euro’yu Ruble’ye รงevirsinler faturalarฤฑ bu yoldan รถdesinler. Biz de diyoruz ki, bu Avrupa Birliฤi’nin Rusya’ya karลฤฑ uyguladฤฑฤฤฑ รถnlemleri delme anlamฤฑna gelir. Macaristan ลimdiye kadar ortak olarak aldฤฑฤฤฑmฤฑz yaptฤฑrฤฑm kararlarฤฑnฤฑ uyguladฤฑ. ลimdi de uygulayacaฤฤฑnฤฑ dรผลรผnรผyoruz.”
Orban’ฤฑn zafer kazandฤฑฤฤฑ seรงimin ardฤฑndan gerginlik arttฤฑ
Geรงtiฤimiz Pazar gรผnรผ Macaristan’da Orban’ฤฑn bรผyรผk bir farkla kazandฤฑฤฤฑ seรงimlerin ardฤฑndan Budapeลte ve Brรผksel arasฤฑnda gerilim yรผkselmiลti.
Pazar gecesi zaferini ilan ettiฤi konuลmasฤฑna “รถyle bir baลarฤฑ kazandฤฑk ki, bu deฤil Brรผksel’den, Ay’dan bile duyuldu” diye baลlayarak Avrupa Birliฤi yรถnetimine aรงฤฑk mesaj veren Viktor Orban, รผรง gรผn iรงinde yanฤฑtฤฑnฤฑ da almฤฑลtฤฑ.
Seรงim sonuรงlarฤฑnฤฑn aรงฤฑklanmasฤฑnฤฑn ardฤฑndan daha รผรง gรผn geรงmiลti ki, รarลamba gรผnรผ Avrupa Birliฤi komisyonu, aylardฤฑr bekletilen “Macaristan dosyasฤฑnฤฑn” iลleme konulduฤunu duyurdu.
Bu ลu anlama geliyordu; Macaristan uzun sรผredir devam eden yolsuzluk iddialarฤฑ soruลturmasฤฑ temelinde “hukuk devletinin ihlali” nedeniyle yaptฤฑrฤฑmlarla karลฤฑ karลฤฑya kalacaktฤฑ ve ilk etapta da her รผye รผlkeye verilen AB fonlarฤฑ dondurulmaya devam edilecekti.
Sorun nasฤฑl รงรถzรผlebilir?
Budapeลte ve Brรผksel arasฤฑndaki gerilim nasฤฑl azaltฤฑlabilir, sorun nasฤฑl รงรถzรผlebilir? Bu soru elbette hem Macaristan’da ve hem de Avrupa Birliฤi dรผzeyinde รถnemle รผzerinde durulan bir soru.
Macaristan baลbakanฤฑ, รผlkesinin enerji bakฤฑmฤฑndan Rusya’ya tam anlamฤฑyla ihtiyacฤฑ olduฤunu ve Macar ekonomisinin Rusya doฤal gazฤฑndan mahrum kalma lรผksรผne dayanamayacaฤฤฑnฤฑ sรถylรผyor.
Ancak Macar baลbakanฤฑ kamuoyuna bu kadar net konuลmasฤฑna raฤmen, Macar parlamenterler Avrupa Parlamentosunda geรงtiฤimiz Perลembe gรผnรผ yapฤฑlan oylamada, Rusya’ya karลฤฑ yaptฤฑrฤฑmlara “evet” oyu kullandฤฑlar.
Macar hรผkรผmeti yaptฤฑrฤฑmlarฤฑ, รถzรผnde karลฤฑ รงฤฑkmalarฤฑna raฤmen desteklediklerini, รงรผnkรผ AB iรงinde sorun yaratmak istemediklerini vurguladฤฑ. Avrupa Birliฤi temsilcileri ise Macaristan’ฤฑn bu tavrฤฑnฤฑ รถnemli bulduklarฤฑnฤฑ ve AB iรงindeki ortak tavrฤฑn sรผreceฤini umut ettiklerini belirtiyorlar.
Elbette, tรผm รผlkelerde olduฤu gibi, Macaristan’da da acil durumlar iรงin doฤal gaz stoklarฤฑ var, ve bu stoklar kullanฤฑma aรงฤฑldฤฑktan sonra altฤฑ ay kadar รผlke ihtiyacฤฑnฤฑ karลฤฑlayabiliyor.
Yani Rusya’dan doฤal gaz alฤฑmฤฑ sorununun bugรผnden yarฤฑna รงรถzรผlmesi gerekmiyor. Ancak anlaลฤฑlan pek รงok bakฤฑmdan sorunlu olan Avrupa Birliฤi ve Macaristan iliลkilerinde Rusya’dan doฤal gaz alฤฑmฤฑ ve รถdeme biรงimi de pazarlฤฑklarฤฑn iรงinde yerini alan yeni bir gรผndem maddesi oluลturuyor.
