Avrupa Birliฤi (AB), yeni tip koronavirรผs (Kovid-19) aลฤฑ tedarikinde yaลanan sorunlarฤฑ aลmak iรงin รผye รผlkelerdeki tesislerde รผretilen aลฤฑlarฤฑn 3โรผncรผ รผlkelere ihracatฤฑnฤฑ izne tabi tutacak
รst dรผzey AB yetkilileri, AstraZeneca’nฤฑn Kovid-19 aลฤฑsฤฑ tedarikinde kesintiye gideceฤini aรงฤฑklamasฤฑnฤฑn ardฤฑndan AB รผlkelerinden aลฤฑ ihracatฤฑna sฤฑnฤฑrlama getirecek bir mekanizmanฤฑn yarฤฑn baลlatฤฑlacaฤฤฑnฤฑ aรงฤฑkladฤฑ.
Buna gรถre, AB ile Kovid-19 aลฤฑsฤฑ รถn alฤฑm anlaลmasฤฑ bulunan firmalarฤฑn AB รผlkelerindeki tesislerinde รผretilen aลฤฑlar diฤer รผlkelere izinsiz satฤฑlamayacak.
ฤฐzin alฤฑnmasฤฑ iรงin sรถz konusu ลirketin bu aลamada yฤฑlฤฑn ilk รงeyreฤinde AB’ye saฤlamayฤฑ taahhรผt ettiฤi miktardaki aลฤฑyฤฑ iletmesi gerekecek.
ฤฐlaรง firmalarฤฑ, aลฤฑlarฤฑnฤฑ AB dฤฑลฤฑndaki bir รผlkeye ihraรง etmek istediklerinde miktar ve gidecek รผlkeyi iรงeren bir form doldurup tesisin bulunduฤu รผlkenin gรผmrรผk kurumuna gรถnderecek.
Bu kurum aลฤฑ ihracatฤฑna izin verilip verilmeyeceฤi konusunda AB Komisyonu’na danฤฑลacak. Komisyon, ลirketin aลฤฑ sรถzleลmelerinden kaynaklanan miktardaki รผretimi saฤlayฤฑp saฤlamadฤฑฤฤฑna bakacak ve ilgili รผlke gรผmrรผk kurumuna bilgi verecek.
Sรถz konusu izin sรผreci baลvurunun ardฤฑndan 24 saat iรงinde tamamlanacak.
Mekanizma ลimdilik 2021’in ilk รงeyreฤi iรงin uygulanacak. Gerekli gรถrรผlmesi halinde mekanizmanฤฑn kapsamฤฑ aลฤฑ รผretimindeki ham maddeleri iรงerecek biรงimde geniลletilebilecek veya sรผresi uzatฤฑlabilecek.
AB aลฤฑ anlaลmalarฤฑ
AB, opsiyonlar dahil olmak รผzere BioNTech-Pfizer ile 600 milyon, AstraZeneca ile 400 milyon, Sanofi-GSK ile 300 milyon, Johnson and Johnson ลirketiyle 400 milyon, CureVac ile 405 milyon, Moderna ile 160 milyon doz aลฤฑ almak iรงin sรถzleลme imzaladฤฑ ancak AB รผlkelerinde aลฤฑlamalarฤฑn yavaล ilerlediฤi eleลtirileri yapฤฑlฤฑyor.
Komisyon, geรงen hafta รผye รผlkelerindeki yetiลkin nรผfusun yรผzde 70’inin 1 Haziran’a kadar aลฤฑlanmasฤฑ hedefi koymuลtu. Aลฤฑ teslimatlarฤฑnda yaลanacak gecikmeler sonucunda hedefin yakalanamamasฤฑ ihtimali yรผksek gรถrรผnรผyor.
AB ile AstraZeneca anlaลmazlฤฑฤฤฑ
Oxford รniversitesi’nin ฤฐngiliz-ฤฐsveรง ilaรง firmasฤฑ AstraZeneca ile geliลtirdiฤi aลฤฑ onayฤฑ iรงin Avrupa ฤฐlaรง Ajansฤฑ’na (EMA) baลvuru yapฤฑlmฤฑลtฤฑ. Aลฤฑnฤฑn AB onayฤฑnฤฑn bu hafta รงฤฑkmasฤฑ bekleniyordu.
AstraZeneca ile AB arasฤฑnda 400 milyon doz aลฤฑ iรงin sรถzleลme geรงen yaz imzalanmฤฑลtฤฑ. Aลฤฑnฤฑn geliลtirme sรผrecini hฤฑzlandฤฑrmak amacฤฑyla AB’nin 336 milyon avro รถn finansman saฤladฤฑฤฤฑ aรงฤฑklanmฤฑลtฤฑ.
Aลฤฑnฤฑn bu hafta verilmesi beklenen onayฤฑndan sonra AB iรงinde daฤฤฑtฤฑlmasฤฑ bekleniyordu. Ancak AstraZeneca’nฤฑn hafta baลฤฑnda AB’ye yฤฑlฤฑn ilk รงeyreฤi iรงin tedariki yรผzde 60 eksik yapacaฤฤฑ aรงฤฑklandฤฑ.
AB tarafฤฑ ise kesintinin daha fazla olacaฤฤฑnฤฑ belirtiyor. AB’nin 100 milyon doz beklerken bunun dรถrtte birini alabileceฤi ifade ediliyor.
AB, ฤฐngiliz-ฤฐsveรง ลirketi AstraZeneca’nฤฑn eksik teslimatฤฑna tepki gรถstererek AstraZeneca’nฤฑn yรผkรผmlรผlรผklerine uymasฤฑnฤฑ istiyor. ลirket ise tedarik konusunda sรถzleลmede “en รผst seviyede รงaba gรถsterilmesi” yรถnรผnde bir madde bulunduฤunu ve tedarik iรงin en รผst รงabayฤฑ gรถsterdiฤini savunuyor.
AstraZeneca’nฤฑn AB iรงindeki fabrikalarda รผretimin az olmasฤฑ nedeniyle birlik รผlkelerine beklenenden az aลฤฑ dozu gรถndereceฤi haberleri รผzerine AB yetkilileri, ฤฐngiltere’de bulunan ve รผretimin fazla olduฤu AstraZeneca fabrikalarฤฑndan aลฤฑ gรถnderilmesini talep ediyor.
