Anayasa Mahkemesi Baลkanฤฑ Zรผhtรผ Arslan, olaฤanรผstรผ hรขl ilanฤฑna iliลkin olarak, “OHAL, hukuksuzluk hali deฤildir, olaฤanรผstรผ durumlarda yapฤฑlacaklarฤฑn รงerรงevesi yasalar kapsamฤฑnda belirlenmiลtir. Temennimiz olaฤanรผstรผ duruma yรถnelik tehditlerin bertaraf edilerek normal hale dรถnรผlmesidir” dedi.
“Darbeci zihniyete verilecek en gรผzel cevap yeni bir demokratik anayasa yapmaktฤฑr” diyen Arslan, “ฤฐnsan haklarฤฑna dayanan tรผm kurallarฤฑyla tesis eden yeni bir anayasa 15 Temmuz ลehitlerine olan vicdan borcudur” ifadesini kullandฤฑ.
AYM Baลkanฤฑ Arslan, iki yeni รผye iรงin dรผzenlenen tรถrende konuลtu.
Arslan’ฤฑn aรงฤฑklamalarฤฑndan satฤฑr baลlarฤฑ ลรถyle:
ฤฐki deฤerli meslektaลฤฑmฤฑz uzun yฤฑllardฤฑr kamu yรถnetimi alanฤฑnda รงalฤฑลmalarฤฑ olan kaymakamlฤฑk gรถrevinden Recai Akyel’in bu engin birikiminin mahkememize รถnemli katkฤฑlar sunacaฤฤฑna inanฤฑyorum.
Anayasa hukuku alanฤฑndaki รงalฤฑลmalarฤฑyla tanฤฑnan Prof. Dr. ลevki Hakyemez’in, mahkememize hak ekseninde ciddi katkฤฑlar yapacaฤฤฑna inancฤฑmฤฑ tekrarlamak istiyorum. รyeliklerinin kendilerine, ailelerine ve mahkemelerimize hayฤฑrlฤฑ olmasฤฑnฤฑ diliyorum. Mahkememizin dรถrdรผncรผ kez dรผzenlediฤi yaz okulu projesi kapsamฤฑnda burada bulunanlara hoล geldiniz diyorum.
Malumlarฤฑ olduฤu รผzere รผlkelerinde tarihinde kฤฑrฤฑlma noktalarฤฑ vardฤฑr. 15 Temmuz’da sadece Tรผrk siyasi tarihi deฤil, dรผnya demokrasi tarihi aรงฤฑsฤฑndan da kฤฑrฤฑlma yaลatmฤฑลtฤฑr.
O gece zฤฑt duygularฤฑ yaลadฤฑk, รถnce bir cunta bize zilleti yaลattฤฑ. Onca รงabayฤฑ demokrasiyi yok ederek yรถnetime el koyacaฤฤฑnฤฑ sanan bir grup cunta, demokrasiyi askฤฑya almaya รงalฤฑลtฤฑ.
Ancak aynฤฑ gece aziz milletimiz kahramanca bir direniล gรถstererek bu zilleti kaldฤฑrdฤฑ ve bize izzeti yaลattฤฑ. Gelecek nesillere gururla aktaracaฤฤฑmฤฑz bir demokrasi destanฤฑ yazฤฑldฤฑ. Bu vesileyle bu izzeti ve onuru bize yaลatan baลta sayฤฑn cumhurbaลkanฤฑmฤฑz olmak รผzere tรผm devlet adamlarฤฑna, muhalefet partilerin liderlerine, medyaya, ellerinde bayraklarฤฑndan baลka bir ลey olmadan tanklarฤฑn karลฤฑsฤฑna dikilen milletimize ลรผkranlarฤฑmฤฑ sunmayฤฑ bir borรง biliyorum. Bilindiฤi รผzere AYM’nin varlฤฑk nedeni anayasayฤฑ ve temel hak ve รถzgรผrlรผklerini korumaktฤฑr. AYM รผyeleri bu nedenle gรถrevlerine baลlarken bunlarฤฑ koruyacaklarฤฑna namus ve ลerefleri รผzerine yemin ederler. 15 Temmuz darbe teลebbรผsรผnรผn amacฤฑ esas itibariyle temel hak ve รถzgรผrlรผkleri ortadan kaldฤฑrmaktฤฑ. Bu teลebbรผs sonuรง almฤฑล olsaydฤฑ temel hak ve รถzgรผrlรผkleri koruma gรถre fiilen paranteze alฤฑnacak, anlamsฤฑzlaลacaktฤฑ.
รnlรผ filozof Kant, vesayetรงiliฤi tasavvur edilen en bรผyรผk despotizm olarak kabul eder. 15 Temmuz’u daha tehlikeli kฤฑlan, toplumun tรผm katmanlarฤฑnฤฑ ele geรงirmeye รงalฤฑลan bir yapฤฑ kurmaya รงalฤฑลmalarฤฑdฤฑr. Nitekim AYM, 4 Aฤustos 2016 tarihinde verdiฤi kararda “FETร/PDY’nin kamu kurumlarฤฑnฤฑn neredeyse tamamen รถrgรผtlenmesi, demokratik anayasal dรผzeni sรผrdรผrmek bakฤฑmฤฑndan olaฤanรผstรผ tedbirlerin alฤฑnmasฤฑnฤฑ zorunlu kฤฑlmฤฑลtฤฑr.”
Vesayetรงilik bu topraklarda yeni deฤildir, Bab-ฤฑ Ali ile baลlayan sรผreรงte modern, postmodern รถrneklerine tanฤฑk olduk. Hiรงbir kurum, cemaat sekรผler veya dini gerekรงelerle darbe giriลimine kalkฤฑลamaz. Darbecilik, milli iradeyi yok etmeye รงalฤฑลan iflah olmaz bir hastalฤฑk, siyasi sapkฤฑnlฤฑktฤฑr. Anayasayฤฑ deฤiลtirmenin ya da yeni anayasa yapmanฤฑn yolu da parlamentodan geรงmektedir. Bunun dฤฑลฤฑndaki yollar รงฤฑkmazdฤฑr. 15 Temmuz bu hastalฤฑklฤฑ zihniyetle hesaplaลmanฤฑn da miladฤฑdฤฑr. Demokrasiyi, anayasayฤฑ ortadan kaldฤฑrmaya รงalฤฑลanlar karลฤฑsฤฑnda anayasal hak ve hรผrriyetleri korumak devletin temel gรถrevi, varlฤฑk nedenidir. Anayasalar toplum sรถzleลmesidir, intihar sรถzleลmesi deฤildir. Bu nedenle hiรงbir demokratik anayasa bu tarz eylemler karลฤฑsฤฑnda sessiz kalamaz. Modern anayasalarฤฑn tamamฤฑnda temel hak ve hรผrriyetleri daha da sฤฑnฤฑrlamasฤฑnฤฑ รถn gรถren yasalar bulunmaktadฤฑr. Devletin varlฤฑฤฤฑna yรถnelik tehditler zaruret oluลturmaktadฤฑr. Ancak bu yasalar temel hak ve hรผrriyetlerin tamamen kullanฤฑlmasฤฑnฤฑ ise reddeder. OHAL, hukuksuzluk hali deฤildir, olaฤanรผstรผ durumlarda yapฤฑlacaklarฤฑn รงerรงevesi yasalar kapsamฤฑnda belirlenmiลtir. Temennimiz olaฤanรผstรผ duruma yรถnelik tehditlerin bertaraf edilerek normal hale dรถnรผlmesidir.
รzgรผrlรผk ve gรผvenlik birbirine karลฤฑt deฤil, birbirini tamamlayan deฤerlerdir. Baลvuracaฤฤฑmฤฑz temel deฤer ise hiรง kuลkusuz adalettir. Adalet, devletin temelidir. Temel hak ve รถzgรผrlรผklerin daha da kฤฑrฤฑlgan hale geldiฤi dรถnemde adalet daha da รถnemlidir. 15 Temmuz en bรผyรผk krizlerimizde biridir, milletimize ve bize dรผลen saฤlam durarak demokrasimizi gelecek nesillere aktarmaktฤฑr.
15 Temmuz sonrasฤฑ oluลan birlik, bizlerin dayanฤฑลmasฤฑnฤฑ yeniden inลa etmiลtir. Esas olan bizim gibi dรผลรผnmeyen, bizim gibi olmayanlarฤฑ da yaลatacak temel bir birliฤin saฤlanmasฤฑdฤฑr. Darbeci zihniyete verilecek en gรผzel cevap yeni bir demokratik anayasa yapmaktฤฑr. ฤฐnsan haklarฤฑna dayanan tรผm kurallarฤฑyla tesis eden yeni bir anayasa 15 Temmuz ลehitlerine olan vicdan borcudur. Demokratik ve รถzgรผrlรผkรงรผ yeni bir anayasa bir yandan Atatรผrk’รผn iลaret ettiฤi muhasฤฑr devletler seviyesinin รผzerine รงฤฑkฤฑlmasฤฑ aรงฤฑsฤฑndan da รถnemlidir. Ancak anayasa her ลey deฤildir, milletimizin gรถnlรผndeki รถzgรผrlรผk ateลi sรถndรผฤรผnde anayasanฤฑn da hiรงbir anlamฤฑ kalmayacaktฤฑr.
15 Temmuz direniลi, anayasanฤฑn รถzellikle baลlangฤฑรง kฤฑsmฤฑnฤฑ anlamlฤฑ hale getirmiลtir. Malumunuz olduฤu รผzere anayasanฤฑn baลlangฤฑรง kฤฑsmฤฑnda “Anayasa, demokrasi aลฤฑฤฤฑ vatan ve millet sevdalฤฑlarฤฑna emanettir” “Demokrasi, vatan ve millet aลฤฑฤฤฑ Tรผrk evlatlarฤฑna emanettir” denmektedir. Buradaki demokrasi aลkฤฑ รผzerine epey sรผre dรผลรผndรผm, 12 – 13 yฤฑl รถnce bir sรถylem analizi yapmaya รงalฤฑลtฤฑm. Gerรงekten bu kavramlar neye tekabรผl ediyor? Bu ifadelerin tรผm zamanlarฤฑn en bรผyรผk ironisi olduฤunu sรถylemiลtim. Nasฤฑl yorumlarsak yorumlayalฤฑm, bunun muhataplarฤฑ demokrasiye aลฤฑk olduklarฤฑnฤฑ tam olarak gรถsterememiลlerdi. Ancak 15 Temmuz, bu ironinin de ortadan kalkmasฤฑna neden oldu. Artฤฑk gerรงekten de anayasa, Tรผrkiye’nin demokrasi aลฤฑฤฤฑ evlatlarฤฑna emanettir. Son olarak belirtmek gerekir ki dรผnya demokrasi tarihine geรงecek 15 Temmuz konusunda dรผnya iyi bir sฤฑnav verememiลtir. Demokrasi savunucusu olarak ortaya รงฤฑkanlar, darbe giriลimi karลฤฑsฤฑnda adeta kuzularฤฑn sessizliฤini oynamฤฑลtฤฑr.
Konuลmamฤฑn sonunda tรผm ลehitlerimize ve anayasa mahkemesinin emekli baลkan ve รผyelerine Allah’tan rahmet, gazilerimize ve hayatta olan baลkan ve รผyelerimize saฤlฤฑk diliyorum.
