Tรผrkiye Bankalar Birliฤi (TBB) Yรถnetim Kurulu Baลkanฤฑ ve Ziraat Bankasฤฑ Genel Mรผdรผrรผ Hรผseyin Aydฤฑn, “Topladฤฑฤฤฑ mevduatฤฑ tamamen krediye dรถnรผลtรผrememiล kesimler varsa onlarฤฑn parayฤฑ boลta tutmamasฤฑ ve onu ekonomiye kazandฤฑrmasฤฑ gerekmektedir. Paranฤฑn รผstรผne oturmamak lazฤฑm. Biz Sayฤฑn Cumhurbaลkanฤฑmฤฑz ile aynฤฑ gรถrรผลteyiz.” dedi.
TBB Yรถnetim Kurulu รผyesi banka genel mรผdรผrlerinin katฤฑlฤฑmฤฑyla dรผzenlediฤi sohbet toplantฤฑsฤฑnda, Tรผrkiye ekonomisi ve bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผne iliลkin deฤerlendirmelerde bulunan Aydฤฑn, gazetecilerin sorularฤฑnฤฑ da yanฤฑtladฤฑ.
Dรผnyanฤฑn, ลahit olduฤu en aฤฤฑr kรผresel ekonomik krizde olduฤu gibi, Tรผrkiye tarihinin yaลadฤฑฤฤฑ en alรงak giriลim olan 15 Temmuz’da da bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผnรผn, kendisinden beklenen sakin ve saฤlam duruลu sergilediฤini ifade eden Aydฤฑn, olumsuz geliลmelerin Tรผrkiye’nin bรผyรผme hฤฑzฤฑnฤฑ biraz yavaลlattฤฑฤฤฑnฤฑ ve potansiyellerinin altฤฑnda bรผyรผdรผklerini sรถyledi.
Aydฤฑn, bankalarฤฑn tek tek hatalarฤฑ olabileceฤini ancak sektรถr olarak รผlke ve ekonomi iรงin en doฤrusunu yapmaya รงalฤฑลtฤฑklarฤฑnฤฑ sรถyledi.
Bankalarฤฑn Tรผrkiye Cumhuriyet Merkez Bankasฤฑ (TCMB) nezdinde tuttuฤu dรถviz cinsinden zorunlu karลฤฑlฤฑklara uygulanan risk oranฤฑnฤฑn yรผzde 50’den sฤฑfฤฑra indirilmesinin sermaye yeterlilik rasyolarฤฑna etkisine iliลkin soru รผzerine, Aydฤฑn, bunun bankalarฤฑn sermaye yeterlilik rasyosuna 70 baz puan civarฤฑnda katkฤฑsฤฑ olacaฤฤฑnฤฑ kaydetti.
Aydฤฑn, Tรผrkiye Varlฤฑk Fonu’nun ekonomi ve bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผne etkisine iliลkin soruya da, “Varlฤฑk Fonu, derin olmayan piyasalarda makul olmayan hareketleri sฤฑnฤฑrlandฤฑrma, daha makul piyasa yapฤฑsฤฑna katkฤฑda bulunma ve uรงtan uca รผlkenin ekonomik aktivitesini daha iyi yรถnetme dรผลรผncesiyle kuruldu.” yanฤฑtฤฑnฤฑ verdi.
“52 milyar liranฤฑn รผzerinde yapฤฑlandฤฑrma yaptฤฑk”
Hรผseyin Aydฤฑn, kredi ve kredi kartฤฑ borcu yapฤฑlandฤฑrmasฤฑna iliลkin soru รผzerine, geรงen yฤฑlฤฑn eylรผl ayฤฑ itibarฤฑyla 52 milyar liranฤฑn รผzerinde kredi ve kredi kartฤฑ borcuna yeniden yapฤฑlandฤฑrma yapฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ, bunu zimmet kararฤฑ รถncesinde gerรงekleลtirdiklerini kaydetti.
Ortada bรถyle bir risk unsuru varken inandฤฑklarฤฑ ve doฤru bildikleri yapฤฑlandฤฑrmayฤฑ gerรงekleลtirdiklerini ifade eden Aydฤฑn, “ฤฐyi ki de yaptฤฑk. Bu son derece yรผksek bir tutar. Bunlarฤฑn รถnemli bir bรถlรผmรผ canlฤฑ kredi iken yapฤฑlandฤฑrฤฑldฤฑ.” diye konuลtu.
Yaptฤฑklarฤฑ iลlemin yeni kredi anlamฤฑna geldiฤine, son dรถnemde Tรผrk bankacฤฑlฤฑk sisteminin dรผnyanฤฑn en รงok kredi veren bankacฤฑlฤฑk sistemi olduฤuna iลaret eden Aydฤฑn, ลu anda bu miktarฤฑn toplam kredilerle mukayese edildiฤinde yรผzde 3 civarฤฑnda bir ortalamaya tekabรผl ettiฤini bildirdi.
Aydฤฑn, “Takipteki kredi oranฤฑna (NPL) baktฤฑฤฤฑmฤฑz zaman รงok az bir bรถlรผmรผnรผn sorunlu hale dรถnรผลeceฤini dรผลรผnรผyoruz. Yani sorunlu kredi kadar bir bรถlรผmรผn de yapฤฑlandฤฑrฤฑlmฤฑล olduฤunu gรถrรผyoruz.” dedi.
Bankalarฤฑn fonlama maliyetine iliลkin soru รผzerine, kendilerinin operasyonel maliyetleri dรผลรผrebileceฤini sรถyleyen Aydฤฑn, “Yรผzde 10,4 ile topladฤฑฤฤฑmฤฑz mevduatฤฑ, TCMB’nin fonlama maliyetinin yรผzde 10,3 olduฤu bir ortamda konut kredisini yรผzde 11,5 ile, kurumsal krediyi de yรผzde 13,3 ile satฤฑyoruz. Sektรถrde NPL oranฤฑ yรผzde 3,2 ve yapฤฑlandฤฑrma oranฤฑ yรผzde 3. Bunu kamuoyunun takdirine bฤฑrakฤฑyoruz. TCMB’nin fonlama maliyeti ortalama 100 baz puan dรผลmรผลken, biz faizleri 300 baz puan dรผลรผrmรผล durumdayฤฑz.” ลeklinde konuลtu.
“Hem kredi verirken basiretli davranฤฑyoruz hem de krediyi alanlar doฤru yerde kullanฤฑyor”
TBB Yรถnetim Kurulu Baลkanฤฑ Aydฤฑn, Tรผrk bankacฤฑlฤฑk sisteminin aktif kalitesinin son derece iyi, dรผnyanฤฑn en deneyimli ve en yetkin bankacฤฑlฤฑฤฤฑ olduฤunu belirterek, konuลmasฤฑnฤฑ ลรถyle sรผrdรผrdรผ:
“Tรผrk halkฤฑ, hem birey hem iล adamฤฑ anlamฤฑnda edimlerini yerine getirme konusunda รงok ahlaklฤฑ. Etraf toz duman, dรผnyanฤฑn bรผyรผmediฤi bir ortamda, bรผtรผn yapฤฑlandฤฑrฤฑlan krediler NPL’ye dรถnรผลse ne olur? Yapฤฑlandฤฑrma ve takibe dรถnรผลmรผล alacaklarฤฑ toplasanฤฑz NPL oranฤฑmฤฑz, geliลmekte olan รผlke ortalamalarฤฑnฤฑn yรผzde 50-60 altฤฑnda olur. Hem kredi verirken basiretli davranฤฑyoruz hem de krediyi alanlar doฤru yerde kullanฤฑyor. Bu รผlkede farklฤฑ raporlama ve รงalฤฑลma yapan gruplar elbette olacak. ‘รlke az bรผyรผyรผnce bankalarฤฑn aktif kalitesi ne olur’ diye soruluyor. Sorunlu kredilerin, toplam kredilere oranฤฑ geliลmiล รผlkelerde yรผzde 3,2, geliลmekte olan รผlkelerde yรผzde 9,3. Bizde ise yรผzde 3 civarฤฑnda. Birileri bir ลeyler olsun mu istiyor yoksa yรถnetip yรถnetemeyeceฤimizi mi gรถrmek istiyor? Ben 13 yฤฑldฤฑr genel mรผdรผrlรผk yapฤฑyorum. ลu ana kadar hiรงbir ลey olmadฤฑ.”
Zimmet suรงu ve sicil affฤฑ
Hรผseyin Aydฤฑn, zimmet suรงu ile ilgili dรผzenlemeye yรถnelik soru รผzerine, buradaki belirsizliklerin ortadan kalkmasฤฑnฤฑn uzun sรผredir bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผnรผn talebi olduฤunu, bunun da yasa koyucu tarafฤฑndan yerine getirildiฤini, bรถylece elde ettikleri imkanฤฑ daha bรผyรผk bir cesaretle Tรผrkiye’nin bรผyรผmesi iรงin kullanacaklarฤฑnฤฑ, bu durumun duruลlarฤฑnฤฑ ve yรผrรผyรผลlerini olumlu yรถnde etkilediฤini sรถyledi.
Aydฤฑn, sicil affฤฑna yรถnelik dรผzenlemeye iliลkin de, “Yapฤฑlan dรผzenleme รถncekilerden farklฤฑ. Dรผzenlemenin sonu, ‘dikkate alฤฑnmayabilir’ ile bitiyor. Bu dikkate alฤฑnmayacak anlamฤฑna asla gelmiyor. ลu anda TBB Yรถnetim Kurulu olarak, dikkate almฤฑyoruz. Ama sadece sicil ile ilgili bรถlรผmรผ dikkate almฤฑyoruz. Burayฤฑ gidermiล olan mรผลterimizin baลka bรถlรผmlerle ilgili bir problemi varsa bu yine bir kredibilite sorunudur. Sayฤฑn bakanฤฑmฤฑzฤฑn aรงฤฑklamasฤฑnda da bu husus vardฤฑr.” gรถrรผลรผnรผ dile getirdi.
“ฤฐmkanฤฑ bulduฤumuzda mevduatฤฑ krediye dรถnรผลtรผrรผyoruz”
TBB Baลkanฤฑ Aydฤฑn, “Cumhurbaลkanฤฑ Recep Tayyip Erdoฤan’ฤฑn, bankalara ‘parayฤฑ kasada tutmayฤฑn, paranฤฑn รผzerinde oturmayฤฑn’ eleลtirisi var. Bankalarฤฑn kredi mevduat oranฤฑ yรผzde 120 civarฤฑnda. Acaba bir iletiลim eksikliฤi mi sรถz konusu?” sorusu รผzerine, Cumhurbaลkanฤฑ Erdoฤan’ฤฑn bu konuya iliลkin eleลtirisinin genel uygulamaya yรถnelik olduฤunu sรถyledi.
Aydฤฑn, bankalarฤฑn topladฤฑklarฤฑ mevduatฤฑ krediye dรถnรผลtรผrmesinin istihdam ve bรผyรผmeye katkฤฑ saฤlayacaฤฤฑnฤฑ ifade ederek, ลunlarฤฑ kaydetti:
“Arzu ettiฤimiz durum da budur. Tรผrk bankacฤฑlฤฑk sistemi topladฤฑฤฤฑ bรผtรผn mevduatฤฑ krediye dรถnรผลtรผrmรผลtรผr. Topladฤฑฤฤฑ mevduatฤฑ tamamen krediye dรถnรผลtรผrememiล kesimler var ise onlarฤฑn parayฤฑ boลta tutmamasฤฑ ve ekonomiye kazandฤฑrmasฤฑ gerekmektedir. Tรผrk bankacฤฑlฤฑk sistemi alฤฑnan sair รถnlemler, yapฤฑlan dรผzenlemeler ve risk iลtahฤฑ ile birlikte geรงen yฤฑlฤฑn son รงeyreฤinde, ilk 9 ay kadar kredi bรผyรผmesi gerรงekleลtirdi. Mevduat ve likidite konusunda TCMB ve BDDK bize ciddi anlamda imkanlar saฤlama gayreti iรงerisindeler. Bu imkanฤฑ bulduฤumuzda mevduatฤฑ krediye dรถnรผลtรผrรผyoruz. Paranฤฑn รผstรผne oturmamak lazฤฑm. Biz Sayฤฑn Cumhurbaลkanฤฑmฤฑz ile aynฤฑ gรถrรผลteyiz.”
“Eldeki kaynaฤฤฑn รผstรผnde boลuna oturmayฤฑn”
Hรผseyin Aydฤฑn, Ziraat Bankasฤฑ Genel Mรผdรผrรผ olduฤunda yaลadฤฑฤฤฑ bir olayฤฑ anlatฤฑrken, 30 Haziran 2011 ve 31 Aralฤฑk 2011 tarihli Ziraat Bankasฤฑ bilanรงosuna bakฤฑldฤฑฤฤฑnda, ฤฐล Bankasฤฑ ile Ziraat Bankasฤฑ’nฤฑn aktif bรผyรผklรผฤรผnรผn atbaลฤฑ gittiฤini, Ziraat Bankasฤฑ’nฤฑn aktif toplamda biraz รผstte durabilmek iรงin mevduata yรผklendiฤini ancak kredilerinin ฤฐล Bankasฤฑ kredilerinin yarฤฑsฤฑ kadar olduฤunu belirtti.
Aydฤฑn, ลรถyle devam etti:
“O mevduat, hem pahalฤฑlaลtฤฑrฤฑlmฤฑล bir mevduattฤฑ hem de รผlkenin bรผyรผmesine verilmemiล bir kaynaktฤฑ. Ben o kaynaฤฤฑ (30 milyar lira) Tรผrk bankacฤฑlฤฑk sistemine bฤฑraktฤฑm. Bunlarฤฑn bir bรถlรผmรผnรผ de daha ekonomik olduฤu iรงin para piyasalarฤฑndan borรงlandฤฑm. ‘2001 krizinden sonra hiรง borรงlanmayan Ziraat Bankasฤฑ’na bir genel mรผdรผr geldi. 6 ayda bankayฤฑ borรงlandฤฑrdฤฑ’ diye ihbarda bulundular. ลimdi รงok iyi iliลkiler iรงindeyiz. BDDK’ya bir ลey sรถylemek istemiyorum. Bu durum inceleme konusu da oldu. Aslฤฑnda Cumhurbaลkanฤฑmฤฑzฤฑn kastettiฤi olay budur. Salt bรผyรผklรผk iรงin bu tarz kullanmayacaฤฤฑnฤฑz ve รผlkenin genel bilanรงosuna katkฤฑ da saฤlamayacak eldeki kaynaฤฤฑn รผstรผnde boลuna oturmayฤฑn, onu รผlke iรงin kullanฤฑn demektir.”
“Tรผrkiye’de faaliyet gรถsteren tรผm bankalar Tรผrk bankasฤฑdฤฑr”
TBB Yรถnetim Kurulu Baลkanฤฑ Aydฤฑn, Ticari ฤฐลlemlerde Taลฤฑnฤฑr Rehni Kanunu’nun geรง yayฤฑmlandฤฑฤฤฑnฤฑ, mevcut birtakฤฑm operasyonel eksikliklerin hฤฑzla giderileceฤini sรถyledi.
Tรผrkiye’nin geleceฤine gรผvendiklerini ve รผlke ekonomisinin bรผyรผmesini sรผrdรผreceฤini ifade eden Aydฤฑn, bankacฤฑlฤฑkta karlฤฑlฤฑk kadar verimliliฤin de konuลulmasฤฑ gerektiฤini kaydetti. Aydฤฑn, karlฤฑlฤฑkta tek hane istemediklerini belirterek, “2017, 2016’dan daha iyi olacak. ฤฐlk 6-7 haftalฤฑk trend bunu gรถsteriyor.” dedi.
Bankalarฤฑn proje finansmanฤฑ yapmaya devam edeceฤini belirten Aydฤฑn, “Burada baลka proje finansmanฤฑ yapmak isteyen olursa bu rekabettir. Rekabet kaliteyi getirir, iyidir.” diye konuลtu.
Bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผnde yabancฤฑ payฤฑnฤฑn artmasฤฑna iliลkin soru รผzerine de Aydฤฑn, ลunlarฤฑ kaydetti:
“Tรผrkiye’de faaliyet gรถsteren tรผm bankalar Tรผrk bankasฤฑdฤฑr. Sermayedarฤฑ farklฤฑ รผlkelerden olabilir. Sonuรงta รผlkemize sermaye getirmiลtir ve รผlkemizin firmalarฤฑnฤฑ kredilendirmektedir. Bu รผlkenin insanฤฑna iล imkanฤฑ saฤlamaktadฤฑr. Hatta hem yรถnetim hem de icranฤฑn en รผst kademesinde Tรผrkler gรถrev yapmaktadฤฑr. Keลke Tรผrk bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผne ve รผlkemize her gรผn yatฤฑrฤฑm yapmaya bu tarz yatฤฑrฤฑmcฤฑlar gelsin. Hepimiz Tรผrkiye’nin geleceฤine gรผvenen ve bunun iรงin รผzerine dรผลeni yapan bir sektรถrรผz.”
