Piyasalarฤฑn artan dรถviz talebini kontrol altฤฑnda tutmak iรงin arka arkaya yeni tedbirler alฤฑnฤฑyor. Son dรถnemlerde devreye alฤฑnan รถnlemlerin bรผyรผk รถlรงรผde bankalarฤฑ hedef aldฤฑฤฤฑ gรถrรผlรผyor. Sรถzcรผ’nรผn haberine gรถre รผst รผste gelen dรผzenlemeler ile ekonomi yรถnetiminin bankalara โdolarizasyonun รถnรผne geรงmek iรงin sen de รงaba gรถster, yoksa bunun iรงin seni cezalandฤฑrฤฑrฤฑm’ mesajฤฑ verdiฤini ifade eden bankacฤฑlฤฑk ve finans uzmanฤฑ Erol Taลdelen, ekonomi yรถnetiminin dรถvize yรถnelik talebi baskฤฑlamak ve dolarizasyonu engellemek iรงin bankalar รผzerindeki baskฤฑyฤฑ artฤฑrdฤฑฤฤฑna dikkat รงekti. Dรถvize olan talep attฤฑkรงa bu baskฤฑnฤฑn devam edeceฤini รถngรถren Taลdelen, mevcut durumun adฤฑ konmamฤฑล bir โsermaye kontrolรผne’ dรถnรผลtรผฤรผnรผ sรถyledi.
Hangi adฤฑmlar atฤฑlmฤฑลtฤฑ?
โ Dรถviz mevduatlarฤฑnฤฑ KKM’ye dรถnรผลtรผrmeyen bankalara komisyon uygulamasฤฑ baลladฤฑ: Bankalar mรผลterilerinin KKM hesaplarda devam etmesi iรงin bรผyรผk รงaba gรถsteriyor.
โ ฤฐhracatรงฤฑlarฤฑn ihracat kanalฤฑyla elde ettikleri dรถviz gelirlerinin TCMB’ye satฤฑlmasฤฑ zorunluluฤu getirildi: ฤฐhracat bedelinin yรผzde 25’i olarak belirlenen oran daha sonra yรผzde 40’a รงฤฑkarฤฑldฤฑ.
โ Ticari kredi karลฤฑlฤฑklarฤฑ arttฤฑ: Firmalarฤฑn dรถviz mevduat tutarlarฤฑ artmaya baลlayฤฑnca TCMB, ticari kredilere zorunlu karลฤฑlฤฑk oranlarฤฑnฤฑ artฤฑrdฤฑ.
โ Mรผลterilere foreks ekranlarฤฑ kapatฤฑldฤฑ: Dรถviz alฤฑm satฤฑm yapacak firma ลubesini arฤฑyor; ลube belirlenen limitler iรงinde ise iลlemi kendisi yapฤฑyor yรผksek olan iลlemlerde banka hazinesi aranฤฑyor.
โ Dรถviz iลlemlerinin 10:00-16:00 saatleri arasฤฑnda yapฤฑlmasฤฑ istendi: Bu karar sabah erken, akลam geรง saatlerde spekรผlatif iลlemlerin รถnรผnรผ kesmek olarak yorumlandฤฑ.
Dolarizasyon yรผzde 74’รผ buldu
Mevduat yapฤฑsฤฑnฤฑn aฤฤฑrlฤฑklฤฑ dรถvizde olmasฤฑnฤฑn bankalarฤฑn da iลine gelmediฤini sรถyleyen Ekonomist Erol Taลdelen, bankalarฤฑn aktif ve pasif dengelerini tutturmakta zorlandฤฑklarฤฑnฤฑ dile getirdi. BDDK verilerine gรถre 29 Nisan 2022 itibarฤฑyla 6.1 trilyon TL olan toplam mevduatฤฑn 3.7 trilyon TL’lik kฤฑsmฤฑ yani yรผzde 60.69’u yabancฤฑ para mevduatlardan oluลuyor. Kur korumalฤฑ hesaplarda biriken 810.3 milyar TL’nin de dรถvize endeksli olduฤu dรผลรผnรผldรผฤรผnde dolarizasyon yรผzde 73.90 seviyesine รงฤฑkฤฑyor.
700’e รงฤฑkan CDS durumu zorlaลtฤฑrฤฑyor
Kredi risk primi olarak bilinen CDS oranฤฑnฤฑn artmasฤฑnฤฑn bankalarฤฑn yurt dฤฑลฤฑ borรงlanma maliyetlerini de artฤฑrdฤฑฤฤฑna iลaret eden Taลdelen, โBankalar dฤฑลฤฑnda bรผyรผk firmalarฤฑn da yurt dฤฑลฤฑ kaynaklฤฑ kredi kullandฤฑฤฤฑ dรผลรผnรผldรผฤรผnde risk priminin 700’รผ aลmasฤฑ durumu daha da zorlaลtฤฑrฤฑyor. Enflasyon, TL deฤer kaybฤฑ, faiz oranlarฤฑnฤฑn aynฤฑ anda artmasฤฑ dรผลรผnรผldรผฤรผnde ki bu ancak bir รผlke iรงin kriz ortamฤฑnda olur CDS oranฤฑnฤฑn niรงin arttฤฑฤฤฑnฤฑ sorgulamak yanlฤฑล olurโ dedi.
