Ukrayna savaลฤฑnฤฑn baลlamasฤฑndan bu yana yaklaลฤฑk bin altฤฑn sevkiyatฤฑnฤฑn ayrฤฑntฤฑlarฤฑnฤฑ iรงeren kayฤฑtlar, Kรถrfez รผlkesi Birleลik Arap Emirlikleri’nin 2021 yฤฑlฤฑnda sadece 1,3 tondan 4,3 milyar dolar deฤerinde 75,7 ton Rus altฤฑnฤฑ ithal ettiฤini gรถsteriyor.
รin ve Tรผrkiye, 24 ลubat 2022 ile 3 Mart 2023 tarihleri arasฤฑnda yaklaลฤฑk 20’ลer tonluk ithalatla bir sonraki en bรผyรผk varฤฑล noktalarฤฑ oldu. BAE ile birlikte bu รผรง รผlke, bu dรถneme ait gรผmrรผk verilerindeki Rus altฤฑn ihracatฤฑnฤฑn %99,8’ini oluลturuyor.
Ukrayna’daki รงatฤฑลmalarฤฑn baลlamasฤฑnฤฑ takip eden gรผnlerde birรงok รงok uluslu banka, lojistik saฤlayฤฑcฤฑ ve deฤerli metal rafinerisi, genellikle altฤฑn ticareti ve depolama merkezi olan Londra’ya sevk edilen Rus altฤฑnฤฑnฤฑ iลlemeyi bฤฑraktฤฑ.
Londra Kรผlรงe Piyasasฤฑ Birliฤi, 7 Mart 2022’den itibaren รผretilen Rus kรผlรงelerini yasakladฤฑ ve Aฤustos ayฤฑ sonuna kadar ฤฐngiltere, Avrupa Birliฤi, ฤฐsviรงre, Amerika Birleลik Devletleri, Kanada ve Japonya Rus kรผlรงelerinin ithalatฤฑnฤฑ yasakladฤฑ.
Ancak ihracat kayฤฑtlarฤฑ, Rus altฤฑn รผreticilerinin BAE, Tรผrkiye ve รin gibi Moskova’ya yaptฤฑrฤฑm uygulamayan รผlkelerde hฤฑzla yeni pazarlar bulduฤunu gรถsteriyor.
Ekonomik ฤฐลbirliฤi ve Kalkฤฑnma รrgรผtรผ’nde altฤฑn tedarik uzmanฤฑ olan Louis Marechal, Rus altฤฑnฤฑnฤฑn eritilip yeniden iลlenerek ABD ve Avrupa piyasalarฤฑna menลei gizlenmiล olarak geri dรถnme riski bulunduฤunu sรถyledi.
Marechal ลu sรถzleri kaydetti: “Eฤer Rus altฤฑnฤฑ gelir, yerel bir rafineri tarafฤฑndan yeniden iลlenir, yerel bir banka veya tรผccar tarafฤฑndan tedarik edilir ve daha sonra piyasaya satฤฑlฤฑrsa, iลte o zaman bir risk sรถz konusudur. Bu nedenle durum tespiti yapmak, yaptฤฑrฤฑm rejimlerine saygฤฑ gรถsterdiklerinden emin olmak isteyen son alฤฑcฤฑlar iรงin รงok รถnemlidir.”
BAE hรผkรผmetinin Kรผlรงe Altฤฑn Komitesi, devletin yasadฤฑลฤฑ mallar, kara para aklama ve yaptฤฑrฤฑm uygulanan kuruluลlara karลฤฑ aรงฤฑk ve saฤlam sรผreรงlerle iลlediฤini sรถyledi.
Komite tarafฤฑndan ayrฤฑca “BAE, Birleลmiล Milletler tarafฤฑndan belirlenen tรผm mevcut uluslararasฤฑ normlara uygun olarak uluslararasฤฑ ortaklarฤฑyla aรงฤฑk ve dรผrรผst bir ลekilde ticaret yapmaya devam edecektir.” denildi.
Rusya’yฤฑ daha da izole etmek isteyen Washington, aralarฤฑnda BAE ve Tรผrkiye’nin de bulunduฤu รผlkeleri, ABD yaptฤฑrฤฑmlarฤฑna tabi kuruluลlarla iล yapmalarฤฑ halinde G7 pazarlarฤฑna eriลimlerini kaybedebilecekleri konusunda uyardฤฑ.
Reuters tarafฤฑndan incelenen veriler, bu รผlkeler tarafฤฑndan ABD yaptฤฑrฤฑmlarฤฑnฤฑn ihlal edildiฤini gรถstermiyor.
Yaptฤฑrฤฑmlarฤฑ uygulayan Yabancฤฑ Varlฤฑklar Kontrol Ofisi olan ABD Hazinesi yorum taleplerine yanฤฑt vermedi.
Reuters’e ticari bir saฤlayฤฑcฤฑ tarafฤฑndan saฤlanan gรผmrรผk verilerindeki sevkiyatlar, 24 ลubat 2022 ile bu yฤฑl 3 Mart arasฤฑnda 116,3 tonluk ihracatฤฑ gรถsteriyor, ancak danฤฑลman Metals Focus, Rusya’nฤฑn 2022’de 325 ton altฤฑn รผrettiฤini tahmin ediyor.
Rusya’da รงฤฑkarฤฑlan altฤฑnฤฑn geri kalanฤฑ muhtemelen ya รผlkede kaldฤฑ ya da kayฤฑtlarda yer almayan iลlemlerle ihraรง edildi. Reuters, Rusya’nฤฑn toplam altฤฑn ihracatฤฑnฤฑn ne kadarฤฑnฤฑn veriler kapsamฤฑnda olduฤunu belirleyemedi.
Rusya’nฤฑn รin’e yaptฤฑฤฤฑ altฤฑn sevkiyatฤฑnฤฑn รงoฤu Hong Kong’a gitti. รin Dฤฑลiลleri Bakanlฤฑฤฤฑ, รผlkenin Rusya ile iลbirliฤinin “herhangi bir รผรงรผncรผ tarafฤฑn kesinti ya da zorlamasฤฑndan uzak olmasฤฑ gerektiฤini” sรถyledi.
Tรผrkiye’nin maliye bakanlฤฑฤฤฑ yorum taleplerine yanฤฑt vermedi. Rus hรผkรผmeti, gรผmrรผk idaresi ve merkez bankasฤฑ altฤฑn ihracatฤฑyla ilgili yorum taleplerine yanฤฑt vermedi.
Rusya’nฤฑn ihracatฤฑnฤฑn Londra’dan uzaklaลmasฤฑ, merkez Rusya’ya baฤฤฑmlฤฑ olmadฤฑฤฤฑ iรงin bรผyรผk bir darbe olarak gรถrรผlmรผyor. รrneฤin ฤฐngiliz ticaret verilerine gรถre 2021’de Rusya’dan gelen altฤฑn Londra’nฤฑn ithalatฤฑnฤฑn %29’unu oluลtururken 2018’de sadece %2’sini oluลturdu.
Bu arada BAE uzun zamandฤฑr geliลen bir altฤฑn endรผstrisine sahip. Ticaret verileri, 2016-2021 yฤฑllarฤฑ arasฤฑnda yฤฑlda ortalama 750 ton saf altฤฑn ithal ettiฤini gรถsteriyor; bu da Rus kayฤฑtlarฤฑndaki sevkiyatlarฤฑn ithalatฤฑnฤฑn yalnฤฑzca %10’unu oluลturacaฤฤฑ anlamฤฑna geliyor.
BAE รถnemli bir kรผlรงe ve mรผcevherat ihracatรงฤฑsฤฑ olarak biliniyor.
BAE’ye bรผyรผk miktarlarda Rus altฤฑnฤฑ sevk eden bir ลirketin yรถneticisi Reuters’a yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada, Rus firmalarฤฑnฤฑn kรผlรงeleri burada kรผresel gรถsterge fiyatlarฤฑna gรถre yaklaลฤฑk %1 indirimle sattฤฑฤฤฑnฤฑ ve bunun da ticaret iรงin bir teลvik sunduฤunu sรถyledi.
Adฤฑnฤฑn aรงฤฑklanmamasฤฑ koลuluyla konuลan yรถnetici, firmasฤฑnฤฑn BAE’ye gรถnderdiฤi altฤฑnฤฑn รงoฤunun rafinerilere gittiฤini ve burada eritilip yeniden iลleneceฤini sรถyledi.
Reuters, Rusya’nฤฑn en bรผyรผk dรถrt altฤฑn madencisinden yorum istedi. Nordgold ve Norilsk Nickel yorum yapmayฤฑ reddetti. Polyus ve Polymetal ise yanฤฑt vermedi.
รoฤu durumda, gรผmrรผk kayฤฑtlarฤฑ, rafinerici, kuyumcu veya yatฤฑrฤฑmcฤฑ olabilecek nihai alฤฑcฤฑyฤฑ deฤil, yalnฤฑzca iลlemlere dahil olan nakliyecileri veya tรผccarlarฤฑ gรถstermektedir.
Kayฤฑtlara gรถre BAE’ye ihraรง edilen Rus altฤฑnฤฑnฤฑn en bรผyรผk taลฤฑyฤฑcฤฑsฤฑ, Nisan 2022’den 3 Mart’a kadar 863 milyon dolar deฤerinde 15,6 tonluk sevkiyatta yer alan Fransฤฑz lojistik firmasฤฑ Temis Luxury’nin Dubai’deki iลtiraki Temis Luxury Middle East oldu.
Temis Luxury Group’un uyum sorumlusu Broca Houy, ลirketin “Birleลik Arap Emirlikleri’nin nakliye iลleri ile ilgili yasa ve yรถnetmeliklerine tamamen uyduฤunu” sรถyledi.
Temis’in Rus altฤฑnฤฑ satฤฑn almadฤฑฤฤฑnฤฑ ve yalnฤฑzca ABD yaptฤฑrฤฑmlarฤฑna tabi olmayan operatรถrlerden nakliye sipariลleri kabul ettiฤini sรถyledi.
Sevkiyatlarla ilgili bir soru รผzerine Fransa Maliye Bakanlฤฑฤฤฑ, mรผnferit vakalar hakkฤฑnda yorum yapmayacaฤฤฑnฤฑ ancak yaptฤฑrฤฑmlarฤฑn uygulanmasฤฑ konusunda son derece kararlฤฑ olduklarฤฑnฤฑ sรถyledi.
Londra’daki Reed Smith’te yaptฤฑrฤฑm avukatฤฑ olan Tan Albayrak, Avrupa yaptฤฑrฤฑmlarฤฑnฤฑn genellikle denizaลฤฑrฤฑ iลtirakler iรงin geรงerli olmadฤฑฤฤฑnฤฑ, dolayฤฑsฤฑyla iลtirakleri BAE, Tรผrkiye ya da Hong Kong’a Rus altฤฑnฤฑ sevkiyatฤฑna karฤฑลan Avrupalฤฑ firmalarฤฑn herhangi bir yasayฤฑ ihlal etmiล olmayacaฤฤฑnฤฑ sรถyledi.
BAE’de Rus kรผlรงelerinin en bรผyรผk ikinci taลฤฑyฤฑcฤฑsฤฑ, 820 milyon dolar deฤerinde 14,6 tonluk sevkiyatla, Kรถrfez devletinin varlฤฑk fonuna ait havayolu-otel ลirketi Emirates Group’un bir parรงasฤฑ olan lojistik firmasฤฑ Transguard oldu.
Emirates, herhangi bir Rus altฤฑnฤฑ satฤฑn almadฤฑฤฤฑnฤฑ, yรผrรผrlรผkteki yasalara tam uyum iรงinde faaliyet gรถsterdiฤini ve artฤฑk taลฤฑmayฤฑ durdurduฤunu sรถyledi ve “Son yasal geliลmeler nedeniyle Transguard artฤฑk Rusya’ya veya Rusya’dan altฤฑn sevkiyatฤฑna iliลkin lojistik hizmetleri saฤlamamaktadฤฑr.” denildi.
Hong Kong’da Rus altฤฑn sevkiyatlarฤฑnฤฑn รงoฤu รinli bir lojistik ลirketi olan Vpower Finance Security Hong Kong Ltd tarafฤฑndan gerรงekleลtirildi. Kayฤฑtlara gรถre bu ลirket 2022 Mayฤฑs ve 3 Mart tarihleri arasฤฑnda 1.2 milyar dolar deฤerinde 20.5 ton altฤฑnฤฑn ithalatฤฑnda yer aldฤฑ.
