Akaryakฤฑtta uygulanan eลel mobil sistemi kapsamฤฑnda, artan maliyetlerin tรผketicilere yansฤฑmamasฤฑ iรงin, kur ve petrol fiyat artฤฑลlarฤฑ รTVโden karลฤฑlanฤฑyor. Ancak gerek kur gerekse petrol fiyatฤฑndaki aลฤฑrฤฑ artฤฑล, vergi oranlarฤฑnda indirime yรถnelik marj bฤฑrakmadฤฑ. Yani akaryakฤฑt รผrรผnlerinden alฤฑnan รTV sฤฑfฤฑr noktasฤฑna kadar geriledi.
Bu durumda artan maliyetin vergi yoluyla karลฤฑlanmasฤฑnฤฑn da sonuna gelinmiล oldu. Gelir ฤฐdaresi E. Strateji Geliลtirme Daire Baลkanฤฑ Nazmi Karyaฤdฤฑ, eลel mobil sistemden vazgeรงilmesi halinde verginin fiyata eklenerek litre baลฤฑna 2.5-3 TL arasฤฑnda zammฤฑn otomatik olarak pompa fiyatฤฑna yansฤฑtฤฑlacaฤฤฑ anlamฤฑna geldiฤini bildirdi.
Dรผnya’dan Hรผseyin Gรถkรงe’nin haberine gรถre, Nazmi Karyaฤdฤฑ, eลel mobil sisteminin uygulama sรผrecinde, Tรผrk Lirasฤฑโnฤฑn deฤer kazandฤฑฤฤฑ dรถnemlerde akaryakฤฑt kaynaklฤฑ รTV gelirlerinde ciddi azalma yaลandฤฑฤฤฑ bilgisini verdi. Buna gรถre 2017 yฤฑlฤฑnda 65 milyar 622 milyon lira olan รTV geliri, TLโnin deฤerlendiฤi 2018โde 55 milyar 593 milyar liraya geriledi. 2019โda 60.1 milyar lira olan รTV tahsilatฤฑ, 2020โde 69 milyar lirayฤฑ bulurken, bu yฤฑlฤฑn Ocak-Eylรผl dรถnemindeki tahsilat 26 milyar 178 milyon lira oldu.
Enflasyonu dรผลรผrmeyi hedefleyen maliye politikasฤฑnฤฑn aracฤฑ olarak uygulanan sistemin vergi gelirini azaltmasฤฑna karลฤฑn, vatandaล ve iลletmelerin fiyat artฤฑลฤฑna maruz kalmasฤฑnฤฑ รถnlediฤini vurgulayan Karyaฤdฤฑ, bunun maliyet enflasyonunu รถnemli รถlรงรผde azalttฤฑฤฤฑnฤฑ dile getirdi.
“รรถzรผm geรงici ama etkisi yฤฑkฤฑcฤฑ olabilir”
รTV kaynaklฤฑ azalan vergi geliri iรงin yeni kaynak arayฤฑลlarฤฑna giriลildiฤine deฤinen Nazmi Karyaฤdฤฑ, bunlarฤฑ, โTรผtรผn ve alkol รผrรผnleri รผzerindeki รTVโnin artฤฑrฤฑlmasฤฑ, finansman gider kฤฑsฤฑtlamasฤฑ, araรง giderlerinin yรผzde 70โinin gider yazฤฑlmasฤฑ, bu yฤฑl yรผzde 20โye inmesi gereken kurumlar vergisi oranฤฑnฤฑn yรผzde 25โe รงฤฑkarฤฑlmasฤฑ vb. gibiโ ลeklinde sฤฑraladฤฑ. Azalan gelirin diฤer vergiler รผzerinden karลฤฑlanmasฤฑnฤฑn geรงici bir รงรถzรผm olduฤuna vurgu yapan Karyaฤdฤฑ, bunun etkilerinin kalฤฑcฤฑ olabileceฤi uyarฤฑsฤฑnda bulundu. Dolaylฤฑ vergilerin azaltฤฑlarak ekonominin saฤlฤฑklฤฑ bir patikaya yรถnlendirilmesine gerektiฤine iลaret eden Nazmi Karyaฤdฤฑ, รถnerilerini 4 maddede รถzetledi:
– Gelir ฤฐdaresinin, etkinliฤini artฤฑrmaya yรถnelik 2005โte baลlattฤฑฤฤฑ รงalฤฑลmalarฤฑ yeniden gรผndemine almasฤฑ ve hฤฑzla dรถnรผลรผm sรผrecini tamamlamasฤฑ,
– Kayฤฑt dฤฑลฤฑlฤฑฤฤฑ teลvik eden mevzuat dรผzenlemelerinin ortadan kaldฤฑrฤฑlmasฤฑ ve siyasi olarak bu mรผcadelenin รถncelikli konu olarak desteklenmesi,
– รlke iรงinden transfer fiyatlandฤฑrmasฤฑ yรถntemleriyle kazanรง aktarฤฑlmasฤฑnฤฑn denetim ve uygulama ile รถnlenmesi,
– Harcama ve tasarrufa kaynak olan her tรผrlรผ gelirin verginin konusuna girmesi. Bununla beraber hem dรผzenleme hem de uygulama olarak adil bir vergi sisteminin yeniden inลa edilmesi.
Akaryakฤฑtta eลel mobil nedir?
Eลel Mobil Sistemi (EMS), akaryakฤฑt รผrรผnlerinden alฤฑnan รTV’nin (รzel Tรผketim Vergisi) indirilmesi ya da artฤฑrฤฑlmasฤฑ uygulamasฤฑdฤฑr.
Benzin, motorin ve otogaz fiyatlarฤฑnda uygulanan Eลel Mobil Sistemi (EMS), akaryakฤฑt รผrรผnlerindeki fiyat hareketlerini dengelemek veya belli bir tutarda sabitlemek amacฤฑyla bu รผrรผnler รผzerinden alฤฑnan รถzel tรผketim vergisinin รผrรผnlerdeki fiyat artฤฑล ve azalฤฑลlarฤฑ ile ters orantฤฑlฤฑ ลekilde arttฤฑrฤฑlฤฑp azaltฤฑlmasฤฑ ลeklinde uygulanan bir sistemdir.
Bu sistem Tรผrkiyeโde geรงen yฤฑldan bu yana uygulanฤฑyor.
