ABD Baลkanฤฑ Joe Biden, Tรผrkiye Cumhurbaลkanฤฑ Tayyip Erdoฤan‘ฤฑn Pazartesi gรผnรผ yaptฤฑฤฤฑ telefon gรถrรผลmesinde Ankara’nฤฑn ABD’den F-16 savaล uรงaฤฤฑ alma isteฤini yinelediฤini, Biden’ฤฑn ise Washington’un Ankara’dan ฤฐsveรง’in NATO’ya katฤฑlmasฤฑna yรถnelik itirazฤฑndan vazgeรงmesini istediฤini sรถylediฤini aktardฤฑ.
Sรถz konusu telefon gรถrรผลmesi, Biden’ฤฑn Pazar gรผnรผ Tรผrkiye’deki cumhurbaลkanlฤฑฤฤฑ seรงimlerinde kazandฤฑฤฤฑ zafer dolayฤฑsฤฑyla Erdoฤan’ฤฑ tebrik etmek รผzere aradฤฑฤฤฑ sฤฑrada gerรงekleลti.
Biden, “Erdoฤan ile konuลtum. Erdoฤan’ฤฑ tebrik ettim. Hala F-16’lar konusunda bir ลeyler yapmak istiyor. Ona ฤฐsveรง’le bir anlaลma yapmak istediฤimizi sรถyledim, o yรผzden bunu yapalฤฑm. Ve bรถylece birbirimizle tekrar temasa geรงeceฤiz,” dedi.
ฤฐsveรง’in NATO รผyeliฤi konusunda Erdoฤan’dan herhangi bir hareket bekleyip beklemediฤi sorulan Biden ลunlarฤฑ sรถyledi: “Bu konuyu kendisiyle gรถrรผลtรผm. รnรผmรผzdeki hafta bu konu hakkฤฑnda daha fazla konuลacaฤฤฑz.”
ฤฐsveรง ve Finlandiya, Rusya’nฤฑn Ukrayna’yฤฑ iลgalinin ardฤฑndan uzun sรผredir devam eden askeri baฤlantฤฑsฤฑzlฤฑk politikalarฤฑnฤฑ terk ederek geรงen yฤฑl NATO รผyeliฤi iรงin baลvuruda bulundu. รyelik tekliflerinin tรผm NATO รผyeleri tarafฤฑndan onaylanmasฤฑ gerekiyor. Tรผrkiye ve Macaristan henรผz ฤฐsveรง’in teklifini onaylamadฤฑ.
Tรผrkiye ABD’den 20 milyar dolar deฤerinde F-16 ve yaklaลฤฑk 80 modernizasyon kiti satฤฑn almak istiyor. Ancak Biden yรถnetimi defalarca satฤฑลฤฑ desteklediฤini sรถylese de, Ankara’nฤฑn NATO geniลlemesine yeลil ฤฑลฤฑk yakmayฤฑ reddetmesi, insan haklarฤฑ sicili ve Suriye politikasฤฑ nedeniyle ABD Kongresi’nden gelen itirazlar nedeniyle satฤฑล durdu.
Tรผrkiye’nin mevcut F-16 savaล uรงaฤฤฑ filosu iรงin aviyonik yazฤฑlฤฑm yรผkseltmelerini iรงeren รงok daha kรผรงรผk bir paket olan 259 milyon dolarlฤฑk paket, Tรผrkiye’nin Finlandiya’nฤฑn NATO รผyeliฤini onaylamasฤฑndan gรผnler sonra, bu yฤฑlฤฑn baลlarฤฑnda ABD Kongresi tarafฤฑndan onaylandฤฑ.
Dฤฑลiลleri Bakanฤฑ Mevlรผt รavuลoฤlu Ocak ayฤฑnda yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada ABD tarafฤฑnฤฑn NATO ihalelerinin onaylanmasฤฑnฤฑn Kongre tarafฤฑndan olumlu karลฤฑlanacaฤฤฑnฤฑ aรงฤฑkรงa belirttiฤini sรถylese de Biden yรถnetimi satฤฑล ile NATO geniลlemesi arasฤฑnda herhangi bir “karลฤฑlฤฑk” olduฤu iddiasฤฑnฤฑ defalarca reddetti.
ฤฐki partili bir grup senatรถr ลubat ayฤฑnda Biden’a gรถnderdikleri mektupta, Tรผrkiye’nin ฤฐsveรง ve Finlandiya’nฤฑn katฤฑlฤฑm protokollerini onaylamamasฤฑnฤฑn F-16’lara atฤฑfta bulunarak “bekleyen bu satฤฑลฤฑ sorgulatacaฤฤฑnฤฑ” sรถyledi.
Gรถrรผลmeler hakkฤฑnda bilgi sahibi bir kaynak, ABD’nin daha รถnce Tรผrkiye’ye, Ankara’nฤฑn ฤฐsveรง’e yeลil ฤฑลฤฑk yakmamasฤฑ halinde Kongre’nin F-16 anlaลmasฤฑnฤฑ onaylamasฤฑnฤฑn zor olacaฤฤฑnฤฑ sรถylediฤini aktardฤฑ.
Tรผrkiye Finlandiya’nฤฑn NATO รผyeliฤini Mart ayฤฑ sonunda onayladฤฑ, ancak Stockholm’รผn terรถrist olarak gรถrdรผฤรผ militan gruplarฤฑn รผyelerini barฤฑndฤฑrdฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyleyerek ฤฐsveรง’e itiraz etmeye devam etti. Macaristan da ฤฐsveรง’in teklifini henรผz onaylamadฤฑ.
ฤฐsveรง’in, ittifakฤฑn Litvanya’da bir liderler zirvesi dรผzenleyeceฤi Temmuz ayฤฑ ortasฤฑna kadar NATO’ya katฤฑlmasฤฑ Washington iรงin en รถnemli รถncelikler arasฤฑnda yer alฤฑyor.
Biden ve Erdoฤan arasฤฑndaki telefon gรถrรผลmesine iliลkin bir aรงฤฑklama yapan Tรผrkiye Cumhurbaลkanlฤฑฤฤฑ, iki liderin bรถlgesel ve kรผresel sฤฑnamalar karลฤฑsฤฑnda รถnemi artan ikili iliลkilerin tรผm veรงhelerinde iลbirliฤini derinleลtirme konusunda mutabฤฑk kaldฤฑklarฤฑnฤฑ belirtti.
