BBC Tรผrkรงe’nin haberine gรถre virรผste belirlenen mutasyon, daha bulaลฤฑcฤฑ olma, daha aฤฤฑr hastalฤฑฤa yol aรงma, antikorlara karลฤฑ daha dayanฤฑklฤฑ olma ya da tedavinin veya aลฤฑnฤฑn daha az etkili olmasฤฑ gibi birรงok kriterden en az birini saฤlamasฤฑ halinde, “endiลe verici varyant” kategorisinde deฤerlendiriliyor.
Hindistan Saฤlฤฑk Bakanlฤฑฤฤฑ, รผlkede tespit edilen ve Delta Plus adฤฑ verilen (AY.1 olarak da adlandฤฑrฤฑlฤฑyor) bu varyantฤฑn daha kolay yayฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ, akciฤer hรผcrelerine daha kolay tutunduฤunu ve virรผsรผ etkisiz hale getiren monoklonal antikor tedavisine karลฤฑ daha direnรงli olabileceฤini gรถsteren araลtฤฑrmalar olduฤunu belirtiyor.
Bu varyant, ilk olarak geรงen yฤฑl Hindistan’da tespit edilen ve ikinci dalgada รงok sayฤฑda yeni vaka ve can kaybฤฑna yol aรงan Delta varyantฤฑ ile baฤlantฤฑlฤฑ.
Saฤlฤฑk Bakanlฤฑฤฤฑ Delta Plust varyantฤฑnฤฑn ilk kez Nisan’da gรถrรผldรผฤรผnรผ ve Maharastra, Kerala ve Madya Pradeล eyaletlerindeki altฤฑ bรถlgeden gelen 22 numunede tespit edildiฤini duyurdu.
Delta Plus varyantฤฑ ayrฤฑca ABD, ฤฐngiltere, Portekiz, ฤฐsviรงre, Japonya, Polonya, Nepal, Rusya ve รin’de de gรถrรผldรผ. Oldukรงa bulaลฤฑcฤฑ olan Delta varyantฤฑ ise 80 รผlkeye yayฤฑlmฤฑล durumda.
Virรผsler sรผrekli deฤiลim geรงirir. Bu deฤiลimlerin bazฤฑlarฤฑ virรผslerin aleyhine de olabilirken, bazฤฑlarฤฑ da hastalฤฑฤฤฑn daha bulaลฤฑcฤฑ olmasฤฑna veya aฤฤฑr geรงmesine neden olabilir. Yaygฤฑn olan da bu mutasyonlardฤฑr.
Ancak birรงok virolog, Delta Plus varyantฤฑnฤฑn “endiลe verici” kategorisine alฤฑnmasฤฑnฤฑ acele bir adฤฑm olarak gรถrรผyor ve bu varyantฤฑn daha bulaลฤฑcฤฑ ya da aฤฤฑr olduฤuna dair henรผz bir veri bulunmadฤฑฤฤฑnฤฑ belirtiyor.
Virolog Dr. Gagandeep Kang, “22 numuneye dayanarak endiลe verici varyant iddiasฤฑnฤฑ destekleyecek veriler henรผz yok. Bunun gerรงekten endiลe verici varyant olabilmesi iรงin biyolojik ve klinik bilgiler gerekir” diyor.
Daha fazla veri toplanmalฤฑ
Bunun iรงin mevcut aลฤฑlarฤฑn oluลturacaฤฤฑ antikorlarฤฑn bu varyantฤฑ etkisiz hale getirip getirmediฤi, bulaลฤฑcฤฑlฤฑฤฤฑn daha fazla olup olmadฤฑฤฤฑ ve daha aฤฤฑr hastalฤฑฤa yol aรงฤฑp aรงmadฤฑฤฤฑ konusunda Hindistan’ฤฑn daha fazla veri toplamasฤฑ gerekiyor.
Dรผnya รงapฤฑnda virรผsle ilgili verilerin paylaลฤฑldฤฑฤฤฑ GISAID veri tabanฤฑndaki bilgiler 166 numuneye dayanฤฑyor. Louisiana Devlet รniversitesi Saฤlฤฑk Bilimleri Merkezi’nden virolog Dr. Jeremy Kamil de “bunun orijinal Delta varyantฤฑndan daha tehlikeli olduฤunu dรผลรผndรผrecek pek neden bulunmadฤฑฤฤฑnฤฑ” belirtiyor.
Dr. Kamil, “Delta Plus varyantฤฑ, pandeminin erken dรถnemlerinde enfekte olmuล kiลiler ile aลฤฑya karลฤฑ zayฤฑf ya da eksik baฤฤฑลฤฑklฤฑk geliลtirmiล kiลiler arasฤฑnda yayฤฑlma konusunda biraz daha avantajlฤฑ olabilir. Sakin olmak lazฤฑm. Hindistan ya da baลka bir รผlke bu varyantฤฑn daha tehlikeli olduฤuna dair henรผz yeterli veri toplamฤฑล veya yayฤฑnlamฤฑล durumda deฤil” diyor.
Hindistan’ฤฑn baลkenti Yeni Delhi’deki CSIR- Genom ve ฤฐntegratif Biyoloji Enstitรผsรผ (IGIB) direktรถrรผ Dr. Anurag Agarwal ise Delta varyantฤฑna ait silsilelerin hepsinin endiลe verici varyantlar olduฤunu ve Delta Plus varyantฤฑnฤฑn da “endiลe verici varyant” kategorisine alฤฑnmasฤฑnda olaฤan dฤฑลฤฑ bir durum bulunmadฤฑฤฤฑnฤฑ sรถylรผyor.
Ancak Agarwal ลu an iรงin Delta Plus varyantฤฑnฤฑn halk saฤlฤฑฤฤฑ bakฤฑmฤฑndan endiลe veya paniฤe yol aรงmasฤฑ iรงin bir neden bulunmadฤฑฤฤฑnฤฑ da ekliyor.
“Henรผz kaygฤฑ verici bir durum yok. Dikkatle takip ediyor ve tรผm halk saฤlฤฑฤฤฑ รถnlemlerini artฤฑrฤฑyoruz.”
Dr. Kamil, Hindistan hรผkรผmetinin Delta varyantฤฑnda olduฤu gibi gecikmeli adฤฑm atmak yerine erken tepki vermekten yana olduฤunu belirtiyor.
Birรงok bilim insanฤฑ, hรผkรผmeti, Nisan ve Mayฤฑs aylarฤฑnda ikinci dalgaya yol aรงan Delta varyantฤฑnฤฑ tespit etmede aฤฤฑr davranmakla eleลtirmiลti.
