BAลBAKAN Yardฤฑmcฤฑsฤฑ Mehmet ลimลek, Yeni Orta Vadeli Programฤฑ aรงฤฑklarken, Bireysel Emeklilik Sistemine (BES) otomatik katฤฑlฤฑm uygulamasฤฑna da deฤinerek, โBES, gรถzden geรงirilerek kapsamฤฑ geniลletilecekโ dedi. Mehmet ลimลek, bu konuyu ilk kez gรผndeme getirmiyor. Daha รถnceki aรงฤฑklamalarฤฑnda da otomatik BESโin istenen seviyede gitmediฤinin, รงฤฑkฤฑลlarฤฑn beklenenin รงok รผzerinde olduฤunun sฤฑk sฤฑk altฤฑnฤฑ รงizerek, uygulamada revizyona gidileceฤinin sinyallerini verdi. Orta Vadeli Program ile de sistemde deฤiลiklik yapฤฑlacaฤฤฑ kesinleลti. Bu dรผzenlemelerden bir kฤฑsmฤฑ da รถnรผmรผzdeki gรผnlerde Meclis gรผndemine gelecek torba kanun ile gerรงekleลecek.
CAYMA SรRESฤฐ UZUYOR
Kฤฑsa bir bilgi vereyim. Sene baลฤฑndan bu yana 7.5 milyon รงalฤฑลan otomatik katฤฑlฤฑm ile BESโe girdi, bunlarฤฑn 4 milyonu cayma hakkฤฑnฤฑ kullanarak, sistemden รงฤฑktฤฑ. Otomatik katฤฑlฤฑmda รงฤฑkฤฑล oranฤฑ yรผzde 55โe yakฤฑn. Bu da, sistemde revizyona ihtiyaรง olduฤunu gรถsteriyor. Peki, otomatik BESโte neler deฤiลecek? รncelikle ลunu belirteyim; emeklilik ลirketlerinin istedikleri deฤiลikliklerin en baลฤฑnda, iลveren katkฤฑsฤฑ geliyor. Yani, รงalฤฑลanฤฑn maaลฤฑndan kesilecek, รผzerine iลveren de belli oranda katฤฑlacak, devlet de yรผzde 25 katkฤฑ yapacak. Haksฤฑzlar mฤฑ? Bence deฤiller; otomatik katฤฑlฤฑmฤฑn baลarฤฑlฤฑ olduฤu tรผm รผlkelere bakฤฑyorsunuz, hepsinde iลveren katkฤฑsฤฑ var ve baลarฤฑ bu sayede yakalanmฤฑล. Peki, ลirketlerin bu isteฤi kabul gรถrรผr mรผ? Bugรผn iรงin mรผmkรผn deฤil.
Gelelim, otomatik katฤฑlฤฑmda neler deฤiลeceฤine. Masadaki seรงenekleri paylaลayฤฑm. Seรงeneklerden biri, sistemden 2 aylฤฑk cayma sรผresinin uzatฤฑlmasฤฑ. Malum, รงalฤฑลanlara, sisteme girdikleri tarihten itibaren 2 ay iรงinde cayma hakkฤฑ tanฤฑndฤฑ. Ancak uygulama gรถsterdi ki, bugรผne kadar girenlerin neredeyse tamamฤฑna yakฤฑnฤฑ iki ayฤฑ bile beklemeden, ilk bir-iki gรผnde sistemden รงฤฑktฤฑ. Hal bรถyle olunca da otomatik katฤฑlฤฑmฤฑn avantajlarฤฑ, devlet katkฤฑsฤฑnฤฑn getirisi kiลilere anlatฤฑlamadฤฑ. ฤฐลte, yeni dรผzenlemede cayma sรผresinin uzatฤฑlmasฤฑ planlanฤฑyor. Sรผre ise henรผz belli deฤil ama 6 aya kadar รงฤฑkma ihtimali de var.
DEVLET KATKISI NEMALANACAK
Bir baลka revizyon ise, cayma hakkฤฑnฤฑ kullanmayanlara, 2. ayฤฑn sonunda รถdenen 1000 liralฤฑk devlet katkฤฑsฤฑnฤฑn nemalandฤฑrฤฑlmasฤฑna yรถnelik yapฤฑlacak. Bilmeyenler vardฤฑr diye รถzetleyeyim. Nedendir bilinmez; sistem kurgulanฤฑrken, 2 ayฤฑn sonunda รงalฤฑลanlara verilen 1000 liralฤฑk devlet katkฤฑsฤฑnฤฑn yatฤฑrฤฑm araรงlarฤฑnda deฤerlenmesine imkan tanฤฑnmadฤฑ. Yapฤฑlacak dรผzenleme ile bu 1000 liralar da artฤฑk nemalanacak.
Bunlar beklenen deฤiลiklikler. Ayrฤฑca; maaลlardan yapฤฑlan yรผzde 3โlรผk kesintilerin dรผลรผrรผlmesi ya da prime esas kazanรง yerine sadece maaลtan kesinti yapฤฑlmasฤฑ, 1000 liralฤฑk katkฤฑ iรงin 2 ay sรผre beklenmemesi gibi seรงenekler de masada.
Otomatik katฤฑlฤฑmda neler deฤiลecek?
* 2 ay olan cayma sรผresi uzatฤฑlacak, bรถylece kiลilerin daha uzun sรผre sistemde kalmasฤฑ saฤlanacak.
* Cayma hakkฤฑnฤฑ kullanmayanlara รถdenen 1000 liralฤฑk devlet katkฤฑsฤฑ nemalandฤฑrฤฑlacak.
* 45 yaล รผstรผnรผn de sisteme girmesi masadaki seรงeneklerden.
* Sistemden kendi isteฤi ile รงฤฑkanlar ancak 2 yฤฑl sonra sisteme dรถnebiliyordu. Deฤiลiklikle รงฤฑkanlar istedikleri zaman geri girebilecek.
* Maaลlardan yapฤฑlan yรผzde 3โlรผk kesintiler dรผลรผrรผlebilir.
* 1000 liralฤฑk devlet katkฤฑsฤฑ iรงin bekleme sรผresi de kaldฤฑrฤฑlabilir.
18 yaล altฤฑ da BESโe girebilecek
รNรMรZDEKฤฐ gรผnlerde Meclis gรผndemine gelecek olan torba yasada BESโe yรถnelik yapฤฑlacak en รถnemli deฤiลiklik, 18 yaล altฤฑnฤฑn da sisteme giriลine imkan tanฤฑnacak olmasฤฑ. Mevcut sistemde 18 yaล รผstรผ emeklilik sรถzleลmesi yapabiliyordu. Yeni dรผzenlemeyle 18 yaล altฤฑndakiler de emeklilik hesabฤฑ aรงtฤฑrabilecek. Bu da 20 milyondan fazla gencin BESโe katฤฑlฤฑmฤฑnฤฑn รถnรผnรผ aรงacak. Bรถylece; yรผksek oranda katkฤฑ payฤฑ รถdemek isteyip de asgari รผcret รผzerinden devlet katkฤฑsฤฑ alabilenlerin, รงocuklarฤฑ iรงin de ayrฤฑ ayrฤฑ emeklilik hesabฤฑ aรงtฤฑrฤฑp, devlet katkฤฑsฤฑndan daha fazla yararlanmalarฤฑna imkan tanฤฑnacak. (Hรผrriyet)
