ABD’li yatฤฑrฤฑm bankacฤฑlฤฑฤฤฑ devi Goldman Sachs, Bitcoin’in deฤerindeki artฤฑลฤฑn bu sanal para birimini “balon seviyeye” รงฤฑkardฤฑฤฤฑ konusunda uyarฤฑda bulundu.
Goldman Sachs’in yatฤฑrฤฑm yรถnetim birimi tarafฤฑndan hazฤฑrlanan raporda, Bitcoin fiyatฤฑndaki hฤฑzlฤฑ artฤฑล nedeniyle sanal para biriminin piyasa deฤerinin gerรงek deฤerini aลarak “balon” olarak adlandฤฑrฤฑlan seviyede iลlem gรถrdรผฤรผ belirtildi.
Raporda, Bitcoin’in fiyatฤฑndaki hฤฑzlฤฑ artฤฑลฤฑn, 1997-2001 yฤฑllarฤฑnda ABD’de gรถrรผlen “internet balonu” ve 1634-1637 yฤฑllarฤฑnda Hollanda’da yaลanan “lale รงฤฑlgฤฑnlฤฑฤฤฑ” adlฤฑ balon dรถnemleri geride bฤฑraktฤฑฤฤฑna dikkat รงekildi.
Dijital para biriminin kavram olarak kullanฤฑcฤฑlara kolaylฤฑk ve ลeffaflฤฑk saฤlamasฤฑ gerektiฤine deฤinilen raporda, Bitcoin’in bunun tam tersi olduฤu ve bu sanal para biriminin iลlemlerinin kullanฤฑcฤฑlar iรงin genelde 10 gรผn sรผrdรผฤรผ vurgulandฤฑ.
Raporda, ABD’de sanal para bozduran ve รงeviren internet ลirketlerinin Bitcoin fiyatlarฤฑ arasฤฑnda yรผzde 31 gibi yรผksek fiyat farkฤฑ gรถrรผldรผฤรผne iลaret edilerek, aynฤฑ zamanda Bitcoin’in iลlem maliyetlerinin de รงok yรผkseldiฤi belirtildi.
Deฤerini korumasฤฑ beklenmiyor
Kripto paralarฤฑn ลu anki deฤerlerini uzun dรถnemde korumasฤฑnฤฑn beklenmediฤine dikkat รงekilen raporda, Bitcoin’de รงรถkรผล yaลanmasฤฑ durumunda bunun kรผresel ekonomiye veya finansal piyasalara etkisinin olmayacaฤฤฑ belirtildi. Raporda, sanal paralarฤฑn toplam piyasadeฤerinin kรผresel ekonomi iรงindeki payฤฑnฤฑn yรผzde 0,8 olduฤu bilgisine yer verildi.
Bitcoin’in deฤeri 17 Aralฤฑk 2017’de 19 bin 900 dolara kadar tฤฑrmandฤฑktan sonra 16 Ocak’ta 10 bin dolarฤฑn altฤฑna gerileyerek bir ayda yรผzde 50 kayฤฑp gรถstermiลti.
ABD’de “internet balonu” veya “dot-com balonu” olarak bilinen dรถnemde Nasdaq Teknoloji Endeksi’nin puanฤฑ 1995-2000 yฤฑllarฤฑnda 5 katฤฑna yรผkselmiล, 2001’de teknoloji ลirketlerinin hisseleri sert dรผลmรผล ve รผlkedeki internet firmalarฤฑnฤฑn yarฤฑsฤฑna yakฤฑnฤฑ iflas etmiลti.
Hollanda’da yaลanan “lale รงฤฑlgฤฑnlฤฑฤฤฑ” dรถneminde ise lale soฤanlarฤฑnฤฑn fiyatlarฤฑ 1634’te artmaya baลlamฤฑล, 1637 baลฤฑnda ise bir lale soฤanฤฑnฤฑn fiyatฤฑ Hollanda’da ortalama bir konutun fiyatฤฑnฤฑn 5 katฤฑna kadar รงฤฑkmฤฑลtฤฑ. ลubat 1637’de lale soฤanlarฤฑnฤฑn fiyatlarฤฑ sert dรผลerek รผreticiler ve vadeli sรถzleลmelere sahip olan yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑ bรผyรผk zarara uฤratmฤฑลtฤฑ.
