Merkezi Londra’da bulunan Bitcoin Foundationโฤฑn Kurucu Direktรถrรผ Jon Matonis, yaklaลฤฑk altฤฑ yฤฑl รถnce 21 milyon adet olarak tasarlanan dijital para birimi Bitcoinโin kรผresel kullanฤฑmฤฑnฤฑn giderek arttฤฑฤฤฑnฤฑ belirterek, Tรผrkiyeโnin potansiyel bรผyรผme alanlarฤฑ iรงerisinde olduฤunu sรถyledi.
Matonis, dijital para birimi Bitcoinโin alternatif รถdeme sistemleri iรงerisinde artarak kullanฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ belirterek, “Bu para birimini, aฤฤฑrlฤฑklฤฑ olarak 18-30 yaล arasฤฑ genรงler kullanฤฑyor. Tรผrkiye gibi genรง nรผfusa sahip รผlkeler bu anlamda daha bรผyรผk fฤฑrsata sahip” dedi.
BDDK uyarmฤฑลtฤฑ
Bankacฤฑlฤฑk Dรผzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) 25 Kasฤฑm 2013 tarihinde “Bitcoin” ve benzeri sanal paralarฤฑn barฤฑndฤฑrdฤฑฤฤฑ muhtemel risklere karลฤฑ kamuoyunu uyararak, “Herhangi bir resmi ya da รถzel kuruluล tarafฤฑndan ihraรง edilmeyen ve karลฤฑlฤฑฤฤฑ iรงin gรผvence verilmeyen bir sanal para birimi olarak bilinen Bitcoin, mevcut yapฤฑsฤฑ ve iลleyiลi itibarฤฑyla Kanun kapsamฤฑnda elektronik para olarak deฤerlendirilmemekte, bu nedenle de sรถz konusu kanun (6493 sayฤฑlฤฑ รdeme ve Menkul Kฤฑymet Mutabakat Sistemleri, รdeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluลlarฤฑ Hakkฤฑnda Kanun’u) รงerรงevesinde gรถzetim ve denetimi mรผmkรผn gรถrรผlmemektedir” aรงฤฑklamasฤฑnฤฑ yapmฤฑลtฤฑ.
Tรผm dรผnyada, รถzellikle finans krizinin ardฤฑndan kullanฤฑmฤฑ artan Bitcoinโin uluslararasฤฑ denetiminin artฤฑrฤฑlmasฤฑ iรงin รงalฤฑลmalarฤฑn olduฤunu belirten Matonis, “Herhangi bir para biriminden Bitcoinโe geรงiล denetlenebiliyor ya da Bitcoin’den รถrneฤin dolara geรงiล… Fakat Bitcoin cinsinden gรถnderimlerin kontrol edilmesi mรผmkรผn deฤil. รrneฤin Avrupa Birliฤi, Bitcoin iลlemlerin katma deฤer vergisi eklemeye รงalฤฑลฤฑyor, fakat bunu uygulamak mรผmkรผn deฤil” diye konuลtu.
Uluslararasฤฑ regรผlatรถrler temkinli
Jon Matonis, ilk insanlar arasฤฑndaki alฤฑลveriลi baลlatan trampa usulรผnรผn sanal dรผnyada yeniden doฤan hali olarak tanฤฑmlanan Bitcoin kullanฤฑmฤฑnฤฑn dรผnya รผzerinde yaygฤฑnlaลmasฤฑ durumunda bugรผnkรผ finans piyasasฤฑnฤฑn temel aktรถrlerini zor gรผnlerin beklediฤini ifade ederek, son gรผnlerde kara para aklamak ve uyuลtucu ticaret yapmak iรงin Bitcoinโin tercih edildiฤi yรถnรผndeki haberlerin ise gerรงeฤi yansฤฑtmadฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyledi.
Dรผnyada kara para aklama giriลimlerinin neredeyse tamamฤฑn dolar ve avro cinsinden yapฤฑldฤฑฤฤฑ gรถrรผลรผnรผ ifade eden Matonis, “Bazฤฑ bankalara bu konuda verilen cezalarฤฑn kendisi bile baลlฤฑ baลฤฑna Bitcoin piyasasฤฑnฤฑn tamamฤฑndan bรผyรผk. Bu tip iลlemler iรงin kullanฤฑlamayacak kadar kรผรงรผk bir piyasadan bahsediyoruz” dedi.
รzellikle Bitcoin iลlemlerini yapanlarฤฑn gerรงek kimlik bilgilerinin bilinmemesi, aracฤฑsฤฑz bir ลekilde istenilen miktarda paranฤฑn Bitcoin cinsinden yine kimliฤi gizli tutulan baลka birine gรถnderilmesinin sadece birkaรง saniye sรผrmesi, uluslararasฤฑ regรผlatรถrler tarafฤฑnda finansal risk olarak gรถrรผlรผyor. BDDK da 2013 yฤฑlฤฑnda konuya iliลkin yayฤฑnladฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada, Bitcoin ve benzeri sanal paralarla gerรงekleลtirilen iลlemlerde taraflarฤฑn kimliklerinin bilinmemesinin, sรถz konusu sanal paralarฤฑn yasa dฤฑลฤฑ faaliyetlerde kullanฤฑlmasฤฑ iรงin uygun bir ortam oluลturduฤuna dikkati รงekmiลti.
Dรผnyada Bitcoinโin yasa dฤฑลฤฑ faaliyetlerde รถdeme sistemi olarak kullanฤฑlmasฤฑ konusunda en iyi bilenen รถrnek iki yฤฑl รถnce Silk Road (ฤฐpek Yolu) adฤฑ verilen web sitesi aracฤฑlฤฑฤฤฑyla dรผnya รงapฤฑnda uyuลturucu trafiฤini yรถnettiฤi tesbit edilen Ross Ulbrichtโin FBI tarafฤฑndan San Francisco’da yakalanmasฤฑ olmuลtu.
Ullbrichtโin para yerine Bitcoin sistemiyle elektronik para kullanarak 30 ayda 1,2 milyar dolarlฤฑk uyuลturucu ticareti yaptฤฑฤฤฑ belirlenmiลti
“Bitcoinโin mucidi hala bilinmiyor”
Bitcoin yakฤฑn zamanda yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑ iรงin sert fiyat dalgalanmalarฤฑ nedeniyle risk oluลturabilecek bir performans grafiฤi seyretti. 2013 yฤฑlฤฑnฤฑn baลฤฑnda yaklaลฤฑk 13-14 dolar seviyesinde olan bir Bitcoin aynฤฑ yฤฑlฤฑn sonunda doฤru 900 dolar seviyesine ulaลtฤฑ. Ardฤฑndan bir gรผnde 450 dolar seviyelerine gerileyen Bitcoin ลu an yaklaลฤฑk 235 dolardan iลlem gรถrรผyor.
Coindeskโin verilerine gรถreyse, kรผresel bazda Bitcoin รผzerinden yapฤฑlan iลlem sayฤฑsฤฑnda bรผyรผk artฤฑล kaydedilmesi dikkati รงekiyor. รrneฤin 2 Ocak 2012โde gรผnde sadece 6 bin 123 adet iลlem yapฤฑlฤฑrken, 12 Ocak 2015 itibariyleBitcoin รผzerinden iลlem sayฤฑsฤฑ gรผnlรผk 100 bin adedin รผzerine รงฤฑktฤฑ.
Artan kullanฤฑmฤฑna raฤmen Bitcoinโin 2009 yฤฑlฤฑnda piyasaya kim tarafฤฑndan sunulduฤu ise gizemini koruyor. Jon Matonis, “Bitcoin’i yaratan kiลi anonim. Kim olduฤunu bilmiyoruz. Finansรงฤฑ olduฤunu zannetmiyorum. Bence bir kriptoloji uzmanฤฑ. Adฤฑnฤฑn Satoshi Nakamoto olduฤu sรถyleniyor. Fakat bu isim o kadar yaygฤฑndฤฑr ki, adeta Hindistanโda Gandi ismi gibi” dedi.
“ฤฐลlemlerin merkezi Lรผksemburg ve Hong Kong”
Matonis, Bitcoin cinsinden iลlemlerin regรผlatรถrlerin kontrollerinin daha az olduฤu รผlkelere doฤru yayฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ belirterek, “Aฤฤฑrlฤฑklฤฑ olarak Lรผksemburg ve Hong Kongโta… Bitcoin cinsinden iลlem yapan iลletmeler en รถzgรผr olduklarฤฑ yerlere doฤru gidecektir” dedi.
Regรผlatรถrlerin, Bitcoin piyasasฤฑnฤฑ kontrol etmek istemesinin, bu yeni dijital para birimini oluลturduฤu sektรถre zarar verebileceฤini belirten Matonis, “Bitcoin iลlemlerinizin kimliฤinize baฤlฤฑ olmasฤฑ gerekli olmamalฤฑ. Bence bu doฤru bir gidiล deฤil” ifadesini kullandฤฑ.
Kรผresel bazda gรผnlรผk ortalama 68-70 milyon dolar seviyesinde bir iลlemin Bitcoin cinsinden yapฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ belirten Matonis, “Gรผnlรผk iลlem sayฤฑsฤฑna bakarsak giderek arttฤฑฤฤฑnฤฑ gรถrรผyoruz. Sadece 6 yฤฑl รถnce kurulmuล bir sistem. Deฤeri dรผลmรผล olsa da gรถnderilerin miktarlarฤฑ da hฤฑzla artฤฑyor. Kurumlardan รงok รถzellikle kiลiler arasฤฑnda yapฤฑlan gรถnderiler artฤฑyor. Gรถnderilerin toplam hacminin รผรง kat kadar artmasฤฑnฤฑ bekliyorum” dedi.
Bitcoin, 2009 yฤฑlฤฑnda toplamda dรผnya รผzerinde 21 milyon adet รผretilmesi planlanarak dijital bir para birimi olarak kimliฤi bilinmeyen kiลi veya kiลiler tarafฤฑndan tasarlandฤฑ. Finansal krizle birlikte kullanฤฑmฤฑ kรผresel bazda raฤbet gรถrse de maddesel, fiziki bir karลฤฑlฤฑฤฤฑ bulunmuyor.
Kriptoloji kullanฤฑlarak hazฤฑrlandฤฑฤฤฑ iรงin kullanฤฑcฤฑlar arasฤฑnda โkripto paraโ olarak da adlandฤฑrฤฑlฤฑyor. Herhangi bir merkezi olmamakla birlikte kimlik bilgileri gizli tutularak A kiลisinden B kiลisine ya da kurumuna dijital para transferi saฤlanฤฑrken, birรงok farklฤฑ web sitesi รผzerinden komisyon karลฤฑlฤฑฤฤฑ farklฤฑ para birimlerine dรถnรผลtรผrme iลlemi yapฤฑlฤฑyor.
