Dรผnyanฤฑn รถnde gelen ekonomi kanallarฤฑndan Bloomberg’in internet sitesinde, “Erdoฤan’ฤฑn Yeni Hanedanlฤฑฤฤฑ Tรผrkiye’yi yatฤฑrฤฑm yapฤฑlamaz hale getiriyor” baลlฤฑklฤฑ bir makale yayฤฑmlandฤฑ.
Bloomberg’in Avrupa piyasalarฤฑ uzmanฤฑ, otuz yฤฑl bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผnde รงalฤฑลmฤฑล Marcus Ashworth’un imzasฤฑnฤฑ taลฤฑyan analizde โTรผrkiye’nin kaderi tamamen Erdoฤan’ฤฑn elinde. Yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑ endiลelendiren de buโ yorumunda bulunuldu.
โBaลbakan Yardฤฑmcฤฑsฤฑ Mehmet ลimลek ve Maliye Bakanฤฑ Naci Agbal’ฤฑn ikisi de gรถrevden ayrฤฑldฤฑ. Kรผresel yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn gรถrmek istedikleri tรผrden, salim finansal yรถnetim ve standart ekonomik ilkeleri benimsemiล yetkililerdi. Erdoฤan รผlke รผzerindeki hakimiyetini artฤฑrฤฑrken yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn gerginliฤini yatฤฑลtฤฑrmak iรงin รงok ลey yaptฤฑlar. Artฤฑk bu rolรผ yerine getirecek kimse kalmamฤฑล gibi gรถrรผnรผyorโ deฤerlendirmesinde bulunulan yazฤฑda โCumhurbaลkanฤฑ, pazartesi gรผnรผ yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada, damadฤฑ olan Berat Albayrak’ฤฑn yeni birleลtirilmiล Hazine ve Maliye bakanlฤฑฤฤฑnฤฑ yรผrรผteceฤini sรถyledi. Bu, mali konularda saฤduyu ve sorumluluฤun hรผkรผm sรผreceฤine dair tรผm umutlarฤฑ tรผketiyor. Erdoฤan ayrฤฑca kendisine Merkez Bankasฤฑ yรถneticisini belirleme yetkisini, ve bรถylelikle yรผksek faiz oranlarฤฑnฤฑn daha hฤฑzlฤฑ bir enflasyona yol aรงtฤฑฤฤฑna dair alฤฑลฤฑlmฤฑลฤฑn dฤฑลฤฑndaki gรถrรผลlerini saฤlamlaลtฤฑrma imkanฤฑnฤฑ tanฤฑdฤฑโ ifadeleri kullanฤฑldฤฑ.
Sputnikโin รงevirisiyle Bloombergโin analizi ลรถyle:
Erdoฤan maalesef sรถzรผnรผn eri. Seรงim kampanyasฤฑ sฤฑrasฤฑnda para politikasฤฑnฤฑn kontrolรผnรผ daha fazla ele alacaฤฤฑna sรถz verdi ve bunu yapmak iรงin hiรง zaman kaybetmedi. Tรผrkiyeโnin gรผvenlik aฤฤฑndaki son baฤlarฤฑ da koparฤฑp attฤฑ ve milletini tรผmรผyle yatฤฑrฤฑm yapฤฑlamaz bir hale getirdi.
ลimลek ve Aฤbal’ฤฑn kabine dฤฑลฤฑ kalmasฤฑ
Baลbakan Yardฤฑmcฤฑsฤฑ Mehmet ลimลek ve Maliye Bakanฤฑ Naci Agbal’ฤฑn ikisi de gรถrevden ayrฤฑldฤฑ. Kรผresel yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn gรถrmek istedikleri tรผrden, salim finansal yรถnetim ve standart ekonomik ilkeleri benimsemiล yetkililerdi. Erdoฤan รผlke รผzerindeki hakimiyetini artฤฑrฤฑrken yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn gerginliฤini yatฤฑลtฤฑrmak iรงin รงok ลey yaptฤฑlar. Artฤฑk bu rolรผ yerine getirecek kimse kalmamฤฑล gibi gรถrรผnรผyor.
Cumhurbaลkanฤฑ, pazartesi gรผnรผ yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada, damadฤฑ olan Berat Albayrak’ฤฑn yeni birleลtirilmiล hazine ve maliye bakanlฤฑฤฤฑnฤฑ yรผrรผteceฤini sรถyledi. Bu, mali konularda saฤduyu ve sorumluluฤun hรผkรผm sรผreceฤine dair tรผm umutlarฤฑ tรผketiyor. Erdoฤan ayrฤฑca kendisine Merkez Bankasฤฑ yรถneticisini belirleme yetkisini, ve bรถylelikle yรผksek faiz oranlarฤฑnฤฑn daha hฤฑzlฤฑ bir enflasyona yol aรงtฤฑฤฤฑna dair alฤฑลฤฑlmฤฑลฤฑn dฤฑลฤฑndaki gรถrรผลlerini saฤlamlaลtฤฑrma imkanฤฑnฤฑ tanฤฑdฤฑ.
โSadece ziyadesiyle cesur olanlar oynarโ
Piyasalarฤฑn salฤฑ gรผnkรผ acฤฑ verici reaksiyonu muhtemelen sadece bir baลlangฤฑรง. Liranฤฑn Dolar karลฤฑsฤฑnda zayฤฑflamasฤฑyla, 10 yฤฑllฤฑk getiri yรผzde 17’nin รผzerine รงฤฑktฤฑ, kredi temerrรผt takaslarฤฑ arttฤฑ ve stoklar dรผลtรผ. Bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผ yรผzde 3.7’lik dรผลรผลle baลฤฑ รงekti. Kredi derecelendirme ลirketlerinin yeni politik gerรงekleri olumsuz bulmamasฤฑ ve Tรผrkiye’nin notlarฤฑnฤฑ daha da รงรถpe รงevirmemesi zor. Yatฤฑrฤฑmcฤฑlar iรงin en iyi rota neredeyse kesinlikle uzak kalmak. Para biriminin deฤerini sabitleyecek hiรงbir ลey yok. Kฤฑsa vadede de iyi bir hedef deฤil. Lira borรงlanฤฑp daha sonra daha ucuza satฤฑn almak, en azฤฑndan yรผzde 17.75 gibi inanฤฑlmaz yรผksek bir orana mal olacaktฤฑr. Bu oyunu sadece ziyadesiyle cesur olanlar oynar.
โDolarฤฑn 5 TL olmasฤฑ normal gรถrรผlรผyorโ
Bu bir tedavรผl krizi mi? Bu onu nasฤฑl tanฤฑmladฤฑฤฤฑnฤฑza baฤlฤฑ. รok az likidite var ve 5 liralฤฑk dolar/TL kuru yeni normal gรถrรผnรผyor. Dar bir piyasada bu tรผrden bir temel kayma kesinlikle kriz kokuyor, รถzellikle ลu anda sadece resmi bir mรผdahalenin yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn korkularฤฑnฤฑ yatฤฑลtฤฑrabileceฤi dรผลรผnรผldรผฤรผnde.
Bunun yakฤฑnda olacaฤฤฑnฤฑ gรถrmek zor. Yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn gรผvence iรงin bakabileceฤi normal geliลmeler umutsuz gรถrรผnmekte. Herhangi bir bรผtรงe duyurusu bรผyรผk olasฤฑlฤฑkla Albayrak’ฤฑn iktidardaki AKP’nin daha az desteฤe sahip olduฤu bรผyรผk ลehirler gibi seรงimlere duyarlฤฑ bรถlgelerdeki harcamalarฤฑ artฤฑrmak iรงin kesenin aฤzฤฑnฤฑ aรงmasฤฑnฤฑ iรงerecektir. 24 Temmuzโdaki bir sonraki merkez bankasฤฑ toplantฤฑsฤฑ, oranlarฤฑ artฤฑrarak fiyat artฤฑลlarฤฑnฤฑ dizginlemek iรงin bir fฤฑrsat. Erdoฤan’ฤฑn herhangi bir artฤฑลฤฑ onayladฤฑฤฤฑnฤฑ gรถrmek zor ve kesinti talebi de olasฤฑ. Enflasyon haziran ayฤฑnda yรผzde 15,4’e yรผkseldi, hรผkรผmet politikalarฤฑ ve daha zayฤฑf para birimi bunu daha da artฤฑracak gibi.
โTรผrkiye’nin bรผyรผk cari aรงฤฑฤฤฑ, รผlkeyi dolara baฤฤฑmlฤฑ hale getirdiโ
Cumhurbaลkanฤฑ hรขlรข iลleri tersine รงevirmeye karar verebilir. Nisan ayฤฑndan bu yana 500 baz puanlฤฑk faiz artฤฑrฤฑmฤฑna izin vermiลti. Bu durum, Tรผrkiyeโnin bรผyรผk cari aรงฤฑฤฤฑ รผlkeyi Dolar fonuna baฤฤฑmlฤฑ hale getirmiลken deฤer kaybeden liranฤฑn etkilerine karลฤฑ duyarsฤฑz olmadฤฑฤฤฑnฤฑ gรถsteriyor. Ancak para politikasฤฑ konusundaki saรงma gรถrรผลlerine ve tarafฤฑnฤฑ belli ettiฤine gรถre, bu pek de mรผmkรผn gรถrรผnmรผyor.
โTรผrkiye’nin kaderi tamamen Erdoฤan’ฤฑn elinde, yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑ endiลelendiren de buโ
En zayฤฑf halka bankacฤฑlฤฑk sistemi. Borรง verenler, kฤฑsa vadeli ucuz dolar ve Euro finansmanฤฑna dadanmฤฑลtฤฑ, bu da yรผkselen oranlara bรผyรผk รถlรงรผde baฤฤฑลฤฑktฤฑ. Alacaklฤฑlarฤฑn รงoฤu Batฤฑ Avrupa bankalarฤฑ ve ciddi ลekilde geri รงekildiklerine dair herhangi bir iลaret, Tรผrk finans kurumlarฤฑnฤฑn istikrarฤฑ hakkฤฑnda sorular doฤuracaktฤฑr. Bu tรผrden bir deฤiลim, bรผyรผk Tรผrk ลirketleri kesinlikle etkileyecek, zira birรงoฤu gelecek yฤฑl gibi bรผyรผk kฤฑsmฤฑ Dolar cinsinden bรผyรผk borรงlar รถdeyecek. Tรผrkiye’nin kaderi tamamen Erdoฤan’ฤฑn elinde. Yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑ endiลelendiren de bu.
