Birleลmiล Milletler (BM), Rusya-Ukrayna Savaลฤฑ’nฤฑn yol aรงtฤฑฤฤฑ gฤฑda ve enerji krizi, Kovid-19’un devam eden etkisi ve kalฤฑcฤฑlฤฑk gรถsteren yรผksek enflasyon nedeniyle kรผresel ekonomik bรผyรผmenin 2023’te yรผzde 1,9’a gerileyeceฤini รถngรถrdรผ.
BM, Dรผnya Ekonomik Durumu ve Beklentiler 2023 raporunu aรงฤฑkladฤฑ.
Rapora gรถre, dรผnya ekonomisi 2022’de Kovid-19 salgฤฑnฤฑnฤฑn devam eden etkileri ve Rusya-Ukrayna Savaลฤฑ’nฤฑn tetiklediฤi enerji ve gฤฑda krizi gibi bir dizi ลokla karลฤฑ karลฤฑya kaldฤฑ.
Yรผksek enflasyon, reel gelirlerde dรผลรผลe ve yaลam maliyeti artฤฑลฤฑna sebep olurken, birรงok รผlkede orman yangฤฑnlarฤฑ ve seller gibi ekonomik zararlar ve insani sorunlara yol aรงan iklim olaylarฤฑ gรถrรผldรผ.
Rapora gรถre, ABD Merkez Bankasฤฑnฤฑn (Fed) yaptฤฑฤฤฑ hฤฑzlฤฑ faiz artฤฑrฤฑmlarฤฑ, geliลmekte olan รผlkelerde sermaye รงฤฑkฤฑลlarฤฑnฤฑ ve kur deฤer kayฤฑplarฤฑnฤฑ tetikledi.
Yรผkselen faiz oranlarฤฑ ve azalan satฤฑn alma gรผcรผ, tรผketici gรผvenini ve yatฤฑrฤฑmcฤฑ duyarlฤฑlฤฑฤฤฑnฤฑ zayฤฑflatarak dรผnya ekonomisi iรงin yakฤฑn vadeli bรผyรผme beklentilerini daha da belirsiz hale getirdi.
Tรผketim mallarฤฑna olan talebin azalmasฤฑ, Ukrayna’da uzayan savaล ve devam eden tedarik zinciri sorunlarฤฑ nedeniyle kรผresel ticaret yumuลadฤฑ.
Rapora gรถre, bu kapsamda, BM’nin 2022’de yรผzde 3 olan kรผresel ekonomik bรผyรผme tahmini, 2023 iรงin yรผzde 1,9 olarak belirlendi. Bu oran, son yฤฑllarฤฑn en dรผลรผk bรผyรผme tahmini olarak kayฤฑtlara geรงti.
Raporda, bazฤฑ makroekonomik olumsuzluklar azalmaya baลlarsa, kรผresel ekonomik bรผyรผmenin 2024’te yรผzde 2,7’ye yรผkseleceฤi รถngรถrรผldรผ.
รte yandan, kรผresel ekonomide toplam talebin zayฤฑflamasฤฑyla enflasyonist baskฤฑlarฤฑn kademeli olarak azalacaฤฤฑ tahmin edilen raporda, รงok sayฤฑda ekonomik, finansal, jeopolitik ve รงevresel risklerin devam etmesi nedeniyle kฤฑsa vadeli ekonomik gรถrรผnรผmรผn belirsizliฤini koruduฤu kaydedildi.
รoฤu geliลmiล ekonomide resesyon riski
Rapora gรถre, mevcut kรผresel ekonomik yavaลlama, hem geliลmiล hem de geliลmekte olan รผlkeleri etkiliyor ve birรงoฤu 2023’te resesyon riskiyle karลฤฑ karลฤฑya. ABD, Avrupa Birliฤi (AB) ve diฤer geliลmiล ekonomilerde bรผyรผme ivmesi zayฤฑflayarak dรผnya ekonomisinin geri kalanฤฑnฤฑ olumsuz etkiliyor.
ABD’de 2022’de yรผzde 1,8 olmasฤฑ tahmin edilen bรผyรผmenin 2023’te yalnฤฑzca yรผzde 0,4 olacaฤฤฑ รถngรถrรผlรผyor. AB’nin 2022’de yรผzde 3,3 olan bรผyรผme tahmini de 2023 iรงin yรผzde 0,2’ye รงekildi.
Hรผkรผmetin sฤฑfฤฑr Kovid-19 politikasฤฑnฤฑ bฤฑrakฤฑp para ve maliye politikalarฤฑnฤฑ gevลetmeye baลlamasฤฑnฤฑn ardฤฑndan รin’deki ekonomik bรผyรผmenin bu yฤฑl yรผzde 4,8’e yรผkseleceฤi tahmin edildi. ฤฐngiltere ekonomisinin ise 2023’te yรผzde 0,8 oranฤฑnda daralmasฤฑ bekleniyor.
Tรผrkiye’de enflasyon dรผลecek
Raporda, Rusya-Ukrayna Savaลฤฑ’yla baลta tahฤฑl รผrรผnleri olmak รผzere gฤฑda tedarikinde yaลanan sฤฑkฤฑntฤฑlarฤฑn Tรผrkiye ve BM’nin giriลimiyle Karadeniz limanlarฤฑndan tahฤฑl sevkiyatlarฤฑnฤฑn yeniden baลlamasฤฑyla hafiflediฤi vurgulandฤฑ.
BM raporunda Tรผrkiye ekonomisinin geรงen yฤฑl yรผzde 5,4 geniลledikten sonra, bu yฤฑl yรผzde 3,7 ve 2024โte ise yรผzde 3,5 bรผyรผyeceฤi tahmininde bulunuldu.
Ayrฤฑca Tรผrkiye’de enflasyon oranฤฑnฤฑn bu yฤฑl sonunda ortalama yรผzde 42,4’e ineceฤi ve gelecek yฤฑlda ise dรผลรผลรผnรผ hฤฑzlandฤฑrarak yรผzde 13,5’e gerileyeceฤi tahmin edildi.
