Boeing‘in hikayesi tam bir Hollywood draması: Zirveden çöküşe ve şimdi de “kurtuluş”a… Yıllar süren mühendislik hataları, kurumsal çürüme ve finansal türbülansın ardından, yeni CEO Kelly Ortberg enkazı kaldırmaya çalışıyor. Piyasa ise nefesini tutmuş bu geri dönüşün gerçek olup olmayacağını izliyor.
Bir zamanlar havacılık sektörünün ve nakit akışının devi olarak görülen Boeing (BA), 2018 ve 2019’daki iki ölümcül 737 MAX kazasıyla başlayan ve mühendislikten çok finansa öncelik veren bir kurum kültürüyle derinleşen yedi yıllık bir kriz dönemine girdi. Ancak, Temmuz 2024’te CEO’luğa getirilen mühendis kökenli Kelly Ortberg‘in liderliğinde, şirketin bir kurtuluş hikayesi yazmaya başladığı ve hisselerinin yeniden yatırım yapılabilir hale geldiği belirtiliyor.
Ortberg’in göreve gelmesinden bu yana Boeing hisseleri yüzde 7 değer kazandı. Şirketin Çarşamba günü açıkladığı ve 777X programındaki gecikmeler nedeniyle beklenenden daha yüksek zarar içeren üçüncü çeyrek sonuçları hisselerde düşüşe neden olsa da, Ortberg’in attığı adımlar toparlanmanın gerçek olabileceğini gösteriyor.
Boeing’in yıllar süren düşüşü ve kültürel değişim
Boeing’in sorunları, 1997’de McDonnell Douglas ile birleşmesiyle başlayan ve mühendislikten finansal mühendisliğe doğru kayan bir kültürle başladıktan sonra derinleşti. 2001’de merkezin Seattle’dan Chicago’ya taşınması, yönetimi üretimden ayırdı. 2011-2019 arasında Boeing, Ar-Ge ve tesislere satışlarının yaklaşık yüzde 6,2’sini ayırırken, rakibi Airbus bu oranı yüzde 9,4’te tuttu. Boeing, aynı dönemde yaklaşık 59 milyar doları hissedarlarına geri ödedi.
Bu finansal odaklanma, Airbus A320neo’ya hızla yanıt vermek için mevcut 737 platformunun değiştirilmesiyle geliştirilen 737 MAX’ın yaratılmasına yol açtı. İki ölümcül kazanın ardından uçak dünya çapında yere indirildi ve şirketin nakit akışı dibe vurdu. Ocak 2024’te bir 737 MAX 9’un kapı tapasının patlaması ise CEO Dave Calhoun’un ayrılışını hızlandırdı.
Yeni CEO Ortberg’in kurtuluş hamleleri
Temmuz 2024’te göreve başlayan Kelly Ortberg, önceki yönetimin kararlarını hızla tersine çevirmeye başladı. Yönetimi çalışanların yakınına, Seattle’a geri taşıdı. Hisse senedi ve dönüştürülebilir tahvil ihracıyla nakit topladı ve Digital Aviation Solutions’ın bir kısmını 10 milyar dolardan fazlaya sattı. Ayrıca, şirketin odağını yakın vadeli hedeflere çevirmek için X-66 gibi uzak hedefli projeleri durdurdu.
Vertical Research Partners analisti Rob Stallard, “Çok daha az kibirli bir üslup görüyoruz,” derken, yeni Finans Direktörü Jay Malave’nin de atanmasının olumlu olduğunu belirtti. AeroDynamic Advisory’den Richard Aboulafia ise, savunma ve ticari uçak geliştirme birimlerine yapılan yeni atamaların, Ortberg’in “yetenekli kimseyi korkutmadığını” gösterdiğini ifade etti.
Boeing için iyileşme belirtileri ve riskler
Boeing’in önünde hala sorunlar var. Şirketin 2025 yılında da kâr etmesi beklenmiyor, bu da üst üste yedi yıl zarar anlamına geliyor. St. Louis’deki 3.200 savunma işçisinin grevi de sürüyor.
Ancak iyileşme belirtileri de güçlü. Şirketin 6.600’den fazla yerine getirilmemiş siparişi bulunuyor. Sorun, bu talebi karşılayacak üretimi yapabilmek. FactSet’e göre, 2025’teki teslimatların 2024’teki 350’den az sayıdan 600 jete yükselmesi bekleniyor. FAA, 737 MAX üretim sınırını ayda 38’den 42’ye yükseltti ve Boeing’in hedefi 2026’da ayda 50’ye ulaşmak.
Şirket, üçüncü çeyrekte hisse başına 7,14 dolar zarar açıklasa da (beklenti 5 dolar zarardı), gelirler 17,8 milyar dolardan 23,3 milyar dolara yükseldi. Ticari jet teslimatı 116’dan 160 adede çıktı ve şirket 2023’ten bu yana ilk kez pozitif serbest nakit akışı bildirdi.
BofA Securities analisti Ron Epstein, “Daha fazla uçak teslim edebilirse, daha fazla nakit üretebilir,” diyerek durumu özetliyor. Analistler, Boeing’in 777X, 737 MAX 7 ve MAX 10 sertifikasyonlarını alması ve yeni bir uçak tasarımıyla pazar payını geri kazanması durumunda hisse senedinin mevcut 200 dolar seviyelerinden 270 ila 300 dolar aralığına yükselebileceğini öngörüyor.
