Cumhurbaลkanฤฑ Recep Tayyip Erdoฤan ile ABD Baลkanฤฑ Donald Trump arasฤฑnda 25 Eylรผl’de gerรงekleลmesi planlanan kritik gรถrรผลmenin gรผndeminde, bรผyรผk รถlรงekli bir sivil havacฤฑlฤฑk anlaลmasฤฑnฤฑn olabileceฤi sinyali bizzat Trump tarafฤฑndan verildi.
Henรผz Tรผrk kanadฤฑndan resmi bir teyit gelmese de, bu potansiyel anlaลma, Tรผrk Hava Yollarฤฑโnฤฑn (THY) filo geniลletme stratejisi ve Amerikalฤฑ uรงak รผreticisi Boeingโin son dรถnemdeki durumu ekseninde pek รงok soruyu beraberinde getiriyor.
Uluslararasฤฑ basฤฑnda bir sรผredir Tรผrkiye’nin 200’den fazla uรงak iรงin sipariล verebileceฤi konuลuluyordu. THY yetkilileri de bu iddialarฤฑ tamamen yalanlamadฤฑ. THY ฤฐletiลimden Sorumlu Baลkan Yardฤฑmcฤฑsฤฑ Yahya รstรผn, 19 Eylรผl’de yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada, รผretici firma ile gรถrรผลmelerin uzun sรผredir devam ettiฤini ancak henรผz nihai bir karara varฤฑlmadฤฑฤฤฑnฤฑ belirtti.
Peki, bu devasa alฤฑm iddiasฤฑ, taraflar iรงin ne anlama geliyor?
THY’nin bรผyรผme stratejisi ve Boeing gรถrรผลmeleri
Tรผrk Hava Yollarฤฑ, 2033 yฤฑlฤฑna kadar filosundaki uรงak sayฤฑsฤฑnฤฑ yaklaลฤฑk iki katฤฑna รงฤฑkararak 813’e ulaลtฤฑrma gibi iddialฤฑ bir hedef belirlemiล durumda. Bu strateji doฤrultusunda ลirket, Aralฤฑk 2023’te Avrupalฤฑ rakip Airbus’a 355 uรงaklฤฑk dev bir sipariล vermiลti.
Yฤฑlฤฑn ilk yarฤฑsฤฑ itibarฤฑyla ลirketin 485 uรงaklฤฑk filosunun 206’sฤฑnฤฑ Boeing, 279’unu ise Airbus modelleri oluลturuyor. THY Yรถnetim Kurulu Baลkanฤฑ Ahmet Bolat’ฤฑn Haziran 2024’te 250 uรงak iรงin Boeing ile “ileri dรผzey” gรถrรผลmeler yapฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ aรงฤฑklamasฤฑ, filodaki denge arayฤฑลฤฑnฤฑn ve bรผyรผme iลtahฤฑnฤฑn bir gรถstergesi olarak yorumlanฤฑyor.
Trump’ฤฑn ticaret diplomasisi ve Boeing’in zorlu yฤฑlฤฑ
Donald Trump’ฤฑn dรผnya liderleriyle yaptฤฑฤฤฑ gรถrรผลmelerin ardฤฑndan Amerikan ลirketleri lehine bรผyรผk ticari anlaลmalar duyurmasฤฑ, baลkanlฤฑk dรถneminin belirgin bir รถzelliฤi haline geldi. Suudi Arabistan, Gรผney Kore, Japonya ve รzbekistan gibi รงok sayฤฑda รผlke, Trump ile yapฤฑlan temaslarฤฑn ardฤฑndan milyarlarca dolarlฤฑk Boeing sipariลleriyle gรผndeme geldi.
Bu durum, 25 Eylรผl’deki gรถrรผลmeyi Boeing iรงin kritik bir fฤฑrsata dรถnรผลtรผrรผyor. Ancak bu potansiyel anlaลma, รผreticinin oldukรงa zorlu bir yฤฑlฤฑn ardฤฑndan toparlanmaya รงalฤฑลtฤฑฤฤฑ bir dรถneme denk geliyor. 2024’te yaลadฤฑฤฤฑ gรผvenlik ve kalite kontrol krizleri nedeniyle milyarlarca dolar zarar eden ลirket, uzay programฤฑnda da Starliner kapsรผlรผndeki arฤฑzayla ciddi bir itibar kaybฤฑ yaลamฤฑลtฤฑ.
