Borsa ฤฐstanbul Genel Mรผdรผrรผ Murat รetinkaya “Uluslararasฤฑ standartlarla uyumlu bir Tรผrk Lirasฤฑ referans faiz oranฤฑ olan TLREF’i oluลturduk” dedi.
Ziraat Bankasฤฑ, dรผn Kamuyu Aydฤฑnlatma Platformu’nda (KAP) yayฤฑmladฤฑฤฤฑ aรงฤฑklama ile TLREF’e endeksli, 3 ayda bir deฤiลken faizli kupon รถdemeli borรงlanma aracฤฑ ihraรง edilmesi iรงin รงalฤฑลmalara baลladฤฑฤฤฑnฤฑ duyurdu.
TLREF’e dayalฤฑ olarak gerรงekleลtirilen bu ilk ihracฤฑn bรผyรผklรผฤรผ 750 milyon lira olurken, tamamฤฑnฤฑ 81 kurumsal yatฤฑrฤฑmcฤฑ aldฤฑ.
Murat รetinkaya, Ziraat Bankasฤฑ’nฤฑn ardฤฑndan diฤer bankalarฤฑn da seri bir ลekilde benzeri ihraรงlar yapmalarฤฑnฤฑ ve deฤiลken faizli krediler vermelerini beklediklerini sรถyledi.
TLREF’in Tรผrk Lirasฤฑ varlฤฑklar iรงin รถnemini anlatan รetinkaya, dรผnyanฤฑn en รถnemli gรถsterge deฤiลken faizi olarak anฤฑlan LIBOR’un 2021’den sonra ilan edilmeyeceฤini anฤฑmsattฤฑ.
รetinkaya, G-20 ligindeki รผlkelerin artฤฑk gerรงek iลlemlere ve manipule edilemeyecek iลlem derinliฤine sahip piyasalarda oluลan gecelik faizlere dayalฤฑ bir altyapฤฑ kurmaya รงalฤฑลtฤฑฤฤฑnฤฑ belirterek, “Biz finansal sistemin yeni bir pusula aradฤฑฤฤฑ bu konjonktรผrde Tรผrk Lirasฤฑ iรงin bรผyรผk bir fฤฑrsat gรถrdรผk. Tรผrkiye Cumhuriyet Merkez Bankasฤฑ’nฤฑn (TCMB) da desteฤiyle BฤฐST Repo Piyasasฤฑ’nda zorunlu karลฤฑlฤฑk uygulamasฤฑ kaldฤฑrฤฑlฤฑnca, BฤฐST olarak iki repo piyasamฤฑzฤฑ birleลtirerek likiditeyi konsolide ettik ve uluslararasฤฑ standartlarla uyumlu bir Tรผrk Lirasฤฑ referans faiz oranฤฑ olan TLREF’i oluลturduk” diye konuลtu.
TLREF kural setinin uluslararasฤฑ akreditasyonunu gรผรงlendirmek iรงin kurulan Daimi Komite’nin, Hazine ve Maliye Bakanlฤฑฤฤฑ, TCMB, Tรผrkiye Bankalar Birliฤi (TBB), Tรผrkiye Sermaye Piyasalarฤฑ Birliฤi (TSPB) ve Borsa ฤฐstanbul temsilcilerinden oluลtuฤunu aktaran รetinkaya, ลunlarฤฑ sรถyledi:
“Avrupa Kalkฤฑnma ve Yatฤฑrฤฑm Bankasฤฑ (EBRD) da sรผrecin paydaลฤฑ olacaktฤฑr. TLREF, repo piyasamฤฑzda รงok yรผksek hacmin geรงtiฤi gecelik iลlemlerden tรผretilen, finansal sistem tarafฤฑndan kolaylฤฑkla eriลilebilir bir referans faiz oranฤฑdฤฑr. LIBOR’a karลฤฑ en รถnemli รผstรผnlรผฤรผ, organize piyasada herkesin gรถzรผ รถnรผnde gerรงekleลen iลlemlerden tรผretilmesiyle kazandฤฑฤฤฑ ลeffaflฤฑktฤฑr. Bir sonraki adฤฑmda TLREF bazlฤฑ daha uzun vadeli iลlemler iรงin Overnight Indexed Swap (OIS) eฤrisi oluลturmaya odaklandฤฑk. Buradaki amacฤฑmฤฑz her iki bacaฤฤฑ da Tรผrk Lirasฤฑ olan faiz takasฤฑ anlaลmalarฤฑnฤฑn altyapฤฑsฤฑnฤฑ oluลturarak bankalarฤฑmฤฑzฤฑn orta ve uzun vadeli TL faiz risklerini dรถviz likiditelerini kullanmadan yรถnetmelerine olanak saฤlamak.”
รetinkaya, TLREF ile Tรผrk Lirasฤฑ รผzerinde dolara ihtiyaรง duymadan faiz swap altyapฤฑsฤฑ oluลturulmasฤฑnฤฑn neler saฤlayacaฤฤฑna iliลkin de deฤerlendirmelerde bulunarak, “Bankalarฤฑmฤฑz uzun vadeli TL finansman saฤlamak, daha da ziyade sabit faizli uzun vadeli TL kredilerinin faiz riskini yรถnetmek iรงin yurt dฤฑลฤฑnda milyarlarca dolar tutmak durumunda kalฤฑyor. Kredilerin hฤฑzlandฤฑฤฤฑ dรถnemlerde, bu rakamฤฑn 25 milyar dolarฤฑn รผzerinde seyrettiฤi zamanlar oldu. TLREF’e dayalฤฑ swap iลlemleri yaygฤฑnlaลtฤฑkรงa faiz riskini yรถnetmek iรงin bankacฤฑlฤฑk sisteminin dolar kullanmasฤฑna, bu kaynaฤฤฑ yurt dฤฑลฤฑna gรถndermesine gerek kalmayacak. Deฤiลken dรถviz faizine deฤil de TLREF’e dayalฤฑ bir swap mekanizmasฤฑ finansal sistemin kaynaklarฤฑ daha etkin kullanmasฤฑnฤฑ saฤlayarak kredi maliyetlerini dรผลรผrmeye yardฤฑmcฤฑ olacak” ifadelerini kullandฤฑ.
TLREF’in Tรผrk Lirasฤฑ’nda uzun vadeli faiz riskini yรถnetme imkanฤฑnฤฑ nasฤฑl saฤladฤฑฤฤฑnฤฑ bir รถrnekle aรงฤฑklayan รetinkaya, ลunlarฤฑ sรถyledi:
“10 yฤฑl vadeli konut kredisi aldฤฑฤฤฑnฤฑzฤฑ dรผลรผnรผn. Aylฤฑk รถdemeleriniz belli ve sabit. Banka size bu krediyi mevduat mรผลterilerinden topladฤฑฤฤฑ kฤฑsa vadeli, faiz dalgalanmalarฤฑna aรงฤฑk deฤiลken maliyetli kaynakla kullandฤฑrmak zorunda. Bankanฤฑn sizden her ay ne alacaฤฤฑ 10 yฤฑl boyunca sabit, fakat mevduat mรผลterilerine ne รถdeyeceฤi aynฤฑ zaman zarfฤฑnda oldukรงa deฤiลken. Buna faiz riski diyoruz. Bankalarฤฑmฤฑzฤฑn bu riski bertaraf etmek iรงin en sฤฑk kullandฤฑklarฤฑ yรถntem yabancฤฑ bankalarla takas ettikleri dรถvizi teminat gibi kullanarak bunun karลฤฑlฤฑฤฤฑnda uzun vadeli sabit faizli TL fonlama yaratmak. Mevduat TL, krediyle alฤฑnan konutun fiyatฤฑ TL, iลlem her aรงฤฑdan yerli ama ortaya รงฤฑkan faiz riskini yรถnetmek iรงin dรถviz likiditesine ihtiyaรง duyuyoruz. Bu yapฤฑ finansal sistemdeki dolarizasyonu perรงinliyor. Yerli yabancฤฑ her kurumun รผzerinde mutabฤฑk olduฤu bir deฤiลken faizimiz, TLREF’imiz olursa dรถviz ile TL anaparayฤฑ takas etmemize gerek kalmadan sadece sabit ve deฤiลken TL faiz takas anlaลmasฤฑ yaparak faiz riskimizi yรถnetme imkanฤฑna kavuลuruz.”
รetinkaya, TLREF yerleลtikรงe, ลirketlere yabancฤฑ para yerine uzun vadeli TL kredi kullandฤฑrฤฑlmasฤฑnฤฑn mรผmkรผn olacaฤฤฑnฤฑ, bรถylece reel kesimin toplam kur riskinin azalabileceฤini dile getirdi.
ลirketlerin faiz takas iลlemleri yaparak bilanรงo yapฤฑlarฤฑna gรถre sabit ve deฤiลken faiz arasฤฑnda tercih ve geรงiล yapabileceฤinden bahseden รetinkaya, bรถylece tรผketim ve yatฤฑrฤฑm talebinin kur ve faiz dalgalanmalarฤฑndan รงok daha az etkileneceฤini, ekonomik aktivitedeki oynaklฤฑฤฤฑn azalacaฤฤฑnฤฑ vurguladฤฑ.
“PAZAR YAPISI KRฤฐTERLERฤฐMฤฐZฤฐ รOK YAKINDA REVฤฐZE EDECEฤฤฐZ”
รetinkaya, TLREF’in piyasa iลleyiลi รผzerindeki etkisine dair รถngรถrรผlerini paylaลarak, TLREF kullanฤฑldฤฑkรงa uluslararasฤฑ tanฤฑnฤฑrlฤฑฤฤฑnฤฑn artacaฤฤฑnฤฑ, yurt iรงindeki bankalar ile yabancฤฑ bankalar arasฤฑnda yapฤฑlacak faiz sรถzleลmelerinde de kullanฤฑmฤฑnฤฑn baลlayacaฤฤฑnฤฑ sรถyledi.
Bu iลlemlerin artmasฤฑnฤฑn birbirini besleyerek Borรงlanma Araรงlarฤฑ Piyasasฤฑ’nฤฑn likiditesine katkฤฑda bulunacaฤฤฑna iลaret eden รetinkaya, “Buna ek olarak BฤฐST vadeli iลlemler ve opsiyon piyasamฤฑzda TLREF’e dayalฤฑ vadeli iลlem sรถzleลmelerini de iลleme aรงtฤฑk. Bรถylece kฤฑsa vadeli faiz riskinin etkin yรถnetimi de mรผmkรผn hale geliyor. Bu sรถzleลmeler iลlerlik kazandฤฑฤฤฑ zaman piyasanฤฑn kฤฑsa vadeli faiz beklentilerini anlฤฑk olarak gรถzlemleme ลansฤฑ bulacaฤฤฑz” deฤerlendirmelerini yaptฤฑ.
รetinkaya, Borsa ฤฐstanbul’un baลka hangi alanlarda yeni adฤฑmlar atacaฤฤฑna dair de bilgi vererek, konuลmasฤฑnฤฑ ลรถyle sรผrdรผrdรผ:
“Pay piyasamฤฑzdaki pazar yapฤฑsฤฑ kriterlerimizi รงok yakฤฑnda revize edeceฤiz. Oldukรงa uzun bir paydaล istiลare sรผreci oldu, zira yฤฑllardฤฑr dokunulmamฤฑล bir konu. Pay piyasasฤฑnda benzer bรผyรผklรผk, derinlik ve likiditeye sahip hisseleri gruplayarak hem yatฤฑrฤฑmcฤฑlara rehberlik yapmak hem de en uygun iลlem ลartlarฤฑnฤฑ saฤlamayฤฑ hedefliyoruz. Bu konudaki hazฤฑrlฤฑklarฤฑmฤฑz tamam ve รงok yakฤฑn zamanda bir dรผzenlememiz uygulamaya geรงecek. Endeks ve pazar dรผzenlemelerimiz kurumsal yatฤฑrฤฑmcฤฑnฤฑn bu pazar ve araรงlara iลlem yapma iลtahฤฑnฤฑ arttฤฑracak. Yine bu yฤฑl tamamlanmadan, kรผresel รงapta en รงok iลlem gรถren geliลmekte olan รผlke para birimlerinden olan TL’nin dรถvize karลฤฑ fiyatlamalarฤฑnda BฤฐSTโin bir referans merkez olmasฤฑnฤฑ amaรงlayan adฤฑmlar atacaฤฤฑz. รzetle finansal mimarimizi รงok daha saฤlam, esnek ve etkin kฤฑlacaฤฤฑna inandฤฑฤฤฑmฤฑz hedefler doฤrultusunda ve Yeni Ekonomik Program’da genel รงizgisi belirlenen misyonumuz รงerรงevesinde รงalฤฑลmalarฤฑmฤฑza devam edeceฤiz.”
