Borsa ฤฐstanbul Yรถnetim Kurulu Baลkanฤฑ Himmet Karadaฤ, “Tรผrkiye’nin finansal sistemini bankalar domine ediyor. Finansal sรผrdรผrรผlebilirlik iรงin sermaye piyasalarฤฑna odaklanฤฑlmalฤฑ.” dedi.
Himmet Karadaฤ, ฤฐstanbul Ticaret รniversitesiโnde dรผzenlenen “Yรผkselen Piyasa Ekonomilerinde Rating Uygulamalarฤฑ: รin รrneฤi Semineri”nde รผniversitelerin kredi derecelendirme alanฤฑnda yapacaฤฤฑ รงalฤฑลmalarฤฑn รงok kฤฑymetli olduฤunu belirtti.
Kredi derecelendirme kuruluลlarฤฑnฤฑn gรผvenilirliฤini kaybettiฤine dikkati รงeken Karadaฤ, “Mevcut uygulamanฤฑn sรผrdรผrรผlebilir ve gรผvenilir olanฤฑnฤฑ sunmakla beraber alternatiflerin รผzerinde de yoฤunlaลmamฤฑz lazฤฑm. Sรผrdรผrรผlebilir ve รถngรถrรผlebilir bir finansal yapฤฑ iรงin bu tabii ki elzem. Mutlaka yatฤฑrฤฑm yapmadan รถnce o finansal aracฤฑn, ลirketin veya รผlkenin kendi anladฤฑklarฤฑ dilden, kendi anladฤฑklarฤฑ finansal tablolar ile mutlaka risklerinin รถlรงรผlmesini, deฤerlendirilmesini istiyorlar.” diye konuลtu.
Karadaฤ, Tรผrkiye’nin finansal sistemini bankalarฤฑn domine ettiฤini, finansal sรผrdรผrรผlebilirlik iรงin sermaye piyasalarฤฑna odaklanฤฑlmasฤฑ gerektiฤini vurguladฤฑ.
“Kiลibaลฤฑ milli gelirimizi 20 bin dolarฤฑn รผzerine รงฤฑkarmaya kararlฤฑyฤฑz”
Tรผrkiye Bankalar Birliฤi (TBB) Yรถnetim Kurulu Baลkanฤฑ Hรผseyin Aydฤฑn da TBB olarak รผlkede derecelendirme ลirketlerinin sayฤฑsฤฑnฤฑ artฤฑrmak, daha rekabetรงi bir ortamฤฑn oluลmasฤฑnฤฑ saฤlamak ve Basel kapsamฤฑnda bankalarฤฑn sermaye yeterlilik rasyosunun hesaplanmasฤฑna imkan veren ulusal inisiyatifleri doฤru kullanmak, bankalarฤฑn ลirketler iรงin verdikleri notlarฤฑ daha uyumlu hale getirmek, risk yรถnetimi uygulamalarฤฑnฤฑ iyileลtirmek, kredi ลirketlerinin notlarฤฑ kullanฤฑlarak sermaye yeterliliฤi rasyosunun daha hassas รถlรงรผlmesine destek olmak ve sermaye piyasasฤฑnฤฑn geliลmesine katkฤฑ saฤlamak amacฤฑyla ulusal derecelendirme kuruluลu kurulmasฤฑ projesine baลladฤฑklarฤฑnฤฑ anlattฤฑ.
Bu konuda Tรผrkiye Sฤฑnai Kalkฤฑnma Bankasฤฑโna (TSKB) bir rapor hazฤฑrlatฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyleyen Aydฤฑn, ลunlarฤฑ kaydetti:
“รalฤฑลmanฤฑn ana eksenini, ulusal derecelendirme ลirketinin piyasalar tarafฤฑndan kabul edilerek uzun vadede sรผrdรผrรผlebilir bir baลarฤฑ saฤlamasฤฑ iรงin ortaklฤฑk yapฤฑsฤฑnฤฑn, ana stratejilerinin ve iล modelinin tasarlanmasฤฑ ile bunlara iliลkin fizibilitenin hazฤฑrlanmasฤฑ oluลturdu. รalฤฑลmada ulusal ve uluslararasฤฑ derecelendirme kuruluลlarฤฑ incelenerek iyi uygulamalar belirlendi. Derecelendirme mevzuatฤฑ incelenerek, mevzuattaki kฤฑsฤฑtlar ve yapฤฑlmasฤฑ gereken deฤiลiklikler tespit edildi. Ulusal derecelendirme ลirketinin ortaklฤฑk yapฤฑsฤฑ ve iลleyiล modeli iรงin seรงenekler deฤerlendirildi ve tรผm paydaลlar aรงฤฑsฤฑndan fayda/maliyet analizi yapฤฑldฤฑ. Ortaklฤฑk yapฤฑsฤฑ ve iลleyiล modelindeki farklฤฑ seรงenekler iรงin finansal durum projeksiyonlarฤฑ yapฤฑldฤฑ. รok sayฤฑdaki kurumun gรถrรผลleri alฤฑndฤฑ ve deฤerlendirildi.”
Aydฤฑn, rapor, gรถrรผล ve deฤerlendirmelerini almak amacฤฑyla BDDK’ya gรถnderildiฤini ve BDDK’nฤฑn yรถnlendirmesini aldฤฑktan sonra somut adฤฑmlarฤฑ atmaya baลlayacaklarฤฑnฤฑ ifade etti.
Ekonomiyi bรผyรผtmeye ve kiลi baลฤฑna dรผลen milli geliri 20 bin dolarฤฑn รผzerine รงฤฑkarmaya bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผ olarak kararlฤฑ olduklarฤฑnฤฑ dile getiren Aydฤฑn, bunu yaparken dฤฑล dรผnyadaki geliลmeleri, riskleri ve kredi sรผreรงlerini de doฤru deฤerlendirerek, รผlke iรงin en doฤru olanฤฑ yapmaya devam edeceklerini sรถzlerine ekledi.
“Kredi derecelendirme piyasasฤฑ oligopol”
Tรผrkiye Sermaye Piyasalarฤฑ Birliฤi (TSPB) Baลkanฤฑ ฤฐlhami Koรง ise modern kredi derecelendirmesinin 1980’lerden sonra yaygฤฑnlaลtฤฑฤฤฑnฤฑ ve bu kuruluลlarฤฑn son dรถnemde yoฤun eleลtiriler aldฤฑฤฤฑnฤฑ belirtti.
Kredi derecelendirme kuruluลlarฤฑ piyasasฤฑnฤฑn oligopol bir piyasa olduฤuna iลaret eden Koรง, “Esasen iki bรผyรผk oyuncu var, bunlar piyasanฤฑn yรผzde 80’ini oluลturuyor. Diฤer bรผyรผk oyuncu da girdiฤi zaman bu oran yรผzde 95’e รงฤฑkฤฑyor. Ciddi bir oligopol piyasa. Bu piyasadaki bu ana 3 oyuncu esasen tek bir รผlke kaynaklฤฑ. Dolayฤฑsฤฑyla รงok merkezileลmiล oligopol bir yapฤฑdan sรถz ediyoruz.” dedi.
Koรง, kredi derecelendirme alanฤฑndaki kemikleลmiล yapฤฑyฤฑ kฤฑrmak iรงin geliลmiล ve geliลmekte olan รผlkelerde birรงok giriลimin yapฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ dile getirdi.
Bazฤฑ kredi derecelendirme ลirketi kurulduฤunu ama henรผz dรผnyadaki bu oligopol yapฤฑnฤฑn bozulamadฤฑฤฤฑnฤฑ vurgulayan Koรง, “รstelik bunlarฤฑn bir kฤฑsmฤฑ bir araya geldi, bu รผlkelerdeki rating ลirketleri bir araya geldi, ayrฤฑca hep beraber bir bรผyรผk rating ลirketi kurdular ancak hala bu kurulabilmiล deฤil. Bunun sebebi borรง verenler bรผtรผn eleลtirilere raฤmen hala bu ลirketlere gรผveniyor.” deฤerlendirmesini yaptฤฑ.
