Tรผrkiye Ziraat Odalarฤฑ Birliฤi (TZOB) Baลkanฤฑ ลemsi Bayraktar, bugรผn yazฤฑlฤฑ olarak paylaลฤฑlan basฤฑn aรงฤฑklamasฤฑnda tarฤฑmda 2021โin nasฤฑl geรงtiฤini aรงฤฑkladฤฑ ve 2022โye dair beklentilerini sฤฑraladฤฑ.
Sรถzcรผ‘nรผn haberine gรถre elektrik, mazot ve gรผbreye gelen zamlar nedeniyle pek รงok รงiftรงinin ekim yapamadฤฑฤฤฑnฤฑ belirten Bayraktar, ekim yapan รงiftรงinin ise sulama yapamadฤฑฤฤฑnฤฑ ve gรผbre atamadฤฑฤฤฑnฤฑ belirtti.
Bayraktar, โBu maliyetleri karลฤฑlayamayan รผreticilerimiz รผretimden vazgeรงecek, fiyatlar yรผkselecek, hem รงiftรงilerimiz hem tรผketicilerimiz zarar gรถrecek, gฤฑdaya ulaลฤฑm da zorlaลacaktฤฑrโ dedi.
Tarฤฑmda 2021ย
Aรงฤฑklamasฤฑnda, โGฤฑda รผrรผnlerinde gรถrรผlen yรผksek fiyatlar ve bazฤฑ รผrรผnlere eriลimdeki sorunlar, yediden yetmiลe toplumun her kesimine tarฤฑmฤฑn milli gรผvenliฤimizin en รถnemli bileลenlerinden biri olduฤunu aรงฤฑkรงa gรถsterdiโ ifadelerini kullanan Bayraktar, 2021 yฤฑlฤฑnda yaลanan รถnemli geliลmeleri ลรถyle sฤฑraladฤฑ:
2021 yฤฑlฤฑnฤฑn ilk 9 aylฤฑk verilerine gรถre tarฤฑm sektรถrรผ, Gayri Safi Yurtiรงi Hasฤฑla’nฤฑn yรผzde 6’sฤฑnฤฑ saฤladฤฑ.
Tarฤฑm sektรถrรผndeki bรผyรผme, 2020 yฤฑlฤฑnda yรผzde 5,9 iken, 2021 yฤฑlฤฑnฤฑn Ocak-Eylรผl dรถneminde bir รถnceki yฤฑlฤฑn aynฤฑ dรถnemine gรถre yรผzde 2,9 oranฤฑnda azaldฤฑ.
Tarฤฑmdaki gerilemenin temel nedeni, bitkisel รผretimde yaลanan azalฤฑล oldu.
2020-2021 รผretim sezonunda yaลanan ลiddetli kuraklฤฑk ve diฤer afetler, en fazla arpa, buฤday ve baklagil รผrรผnlerinde verim kayฤฑplarฤฑna neden oldu.
2021 yฤฑlฤฑ toplam bitkisel รผretim, bir รถnceki yฤฑla gรถre yรผzde 6,1 azalarak, 126 milyon tondan 118,4 milyon tona geriledi.
Hayvansal รผretimde ise Ocak-Ekim dรถneminde yumurta รผretimi yรผzde 2,3 azalฤฑrken, tavuk eti ve sanayiye aktarฤฑlan sรผt miktarฤฑ yรผzde 2,1 oranฤฑnda arttฤฑ.
รte yandan tarฤฑm sektรถrรผ, istihdamdaki รถnemini koruyor.
Ekim aylarฤฑ itibarฤฑyla 2020’de yรผzde 18 olan tarฤฑmฤฑn istihdamdaki payฤฑ, 2021’de yรผzde 17,1’e geriledi.
2021 yฤฑlฤฑnฤฑn Ekim ayฤฑnda ise tarฤฑm 5 milyon kiลiye istihdam saฤladฤฑ.
Tarฤฑm sektรถrรผ, iลsizliฤi 1,7 puan dรผลรผrerek yรผzde 12,9’dan yรผzde 11,2’ye รงekti.
2021 yฤฑlฤฑ bรผtรงesinde tarฤฑm sektรถrรผne tarฤฑmsal destekler iรงin bir รถnceki yฤฑla gรถre yรผzde 4,7’lik artฤฑลla 22 milyar 966 milyon lira kaynak ayrฤฑldฤฑ.
2022 yฤฑlฤฑ destek bรผtรงesi ise 25 milyar 834 milyon olarak planlandฤฑ.
Her ne kadar destek bรผtรงesinde artฤฑล yapฤฑlmฤฑล olsa da girdi fiyatlarฤฑnda, รถrneฤin gรผbrede yรผzde 400’leri aลan fahiล artฤฑลlar dikkate alฤฑndฤฑฤฤฑnda belirlenen bu rakamฤฑn yetersiz olduฤu gรถrรผlรผyor.
Destek bรผtรงesinin Tarฤฑm Kanunu’nda belirtildiฤi gibi Gayrisafi Milli Hasฤฑla’nฤฑn en az yรผzde 1 oranฤฑnda olmasฤฑ gerekirken, bu rakam yรผzde 0,35 dรผzeylerinde kaldฤฑ.
Kuraklฤฑk ve her yฤฑl yaลadฤฑฤฤฑmฤฑz diฤer afetler dikkate alฤฑndฤฑฤฤฑnda bu zamlarla birlikte 2022 yฤฑlฤฑ tarฤฑm sektรถrรผnde zorlu geรงecek.
รiftรงi gรผbre atamadฤฑ ve sulama yapamadฤฑย
รiftรงinin gรผbre ve mazottaki yรผksek artฤฑลlar nedeniyle sonbahar ve kฤฑล ekimini yapamadฤฑฤฤฑnฤฑ belirten Bayraktar, ekim yapanlarฤฑn ise gรผbreyi yetersiz kullandฤฑฤฤฑnฤฑ veya hiรง kullanamadฤฑฤฤฑnฤฑ aktardฤฑ.
Bayraktar ayrฤฑca artan gรผbre fiyatlarฤฑ dikkate alฤฑndฤฑฤฤฑnda, 2021 yฤฑlฤฑnda hububatta dekara 20 lira, diฤer รผrรผnlerde dekara 8 lira olan desteฤin yetersiz olduฤunu ifade etti.
Yฤฑlbaลฤฑnda yapฤฑlan yeni zamlarฤฑn girdi maliyetlerini daha da artฤฑracaฤฤฑnฤฑ hatฤฑrlatan Bayraktar, yeni elektrik fiyatlarฤฑyla sulama yapฤฑlamayacaฤฤฑnฤฑ belirtti.
โSadece sulamadan dolayฤฑ รงiftรงimizin elektrik fiyatlarฤฑ 2 kat arttฤฑโ diyen Bayraktar, โBu maliyetleri karลฤฑlayamayan รผreticilerimiz รผretimden vazgeรงecek, fiyatlar yรผkselecek, hem รงiftรงilerimiz hem tรผketicilerimiz zarar gรถrecek, gฤฑdaya ulaลฤฑm da zorlaลacaktฤฑrโ dedi.
Hayvancฤฑlฤฑk sektรถrรผnรผn de yeni bir krizle karลฤฑ karลฤฑya olduฤunu belirten Bayraktar, โBitkisel ve hayvansal รผretim yapan รผreticilerimize moral verecek yeni destekleri acilen devreye sokmazsak, รผlke olarak รผretimi deฤil, ithalatฤฑ desteklemiล oluruz. 2022 yฤฑlฤฑ insanฤฑmฤฑz iรงin zor bir yฤฑl olur. รlke olarak aฤฤฑr faturalar รถderizโ ifadelerini kullandฤฑ.
Gรผbre ve tarฤฑmsal ilaรง maliyetlerinde rekor artฤฑล
Bayraktar girdi maliyetlerindeki fiyat artฤฑลฤฑna iliลkin ลu bilgileri verdi:
โรnemli bir tarฤฑmsal girdi olan gรผbrede, Aralฤฑk ayฤฑ itibariyle son 1 yฤฑlda, amonyum sรผlfat gรผbresi yรผzde 437, รผre gรผbresi yรผzde 403, amonyum nitrat gรผbresi yรผzde 371, DAP gรผbresi yรผzde 294 ve 20.20.0 kompoze gรผbresi yรผzde 261 oranฤฑnda arttฤฑ.
2022 yฤฑlฤฑnda yetersiz gรผbre kullanฤฑmฤฑnฤฑn รผlkemize faturasฤฑ aฤฤฑr olur. Dรถvizdeki artฤฑล nedeniyle bazฤฑ tarฤฑm ilaรงlarฤฑ fiyatlarฤฑnda da yรผzde 70’e varan oranlarda artฤฑลlar yaลandฤฑ.
Aralฤฑk ayฤฑnฤฑn 20’sinden sonra dรถviz kurunda gรถrรผlen dรผลรผลlere baฤlฤฑ olarak pek รงok gฤฑda รผrรผnรผnde ve tarฤฑmsal girdi fiyatlarฤฑnda beklenilen dรผลรผล yaลanmadฤฑ. Bu durumda gรผbre fiyatlarฤฑnda da kayda deฤer oranlarda indirim olmadฤฑ.
Kimyasal gรผbreleri ucuza ithal ettikleri halde fiyatlarฤฑnฤฑ daha pahalฤฑya ithal eden firmalarla bir tutan ve bunun yanฤฑnda haksฤฑz bir ลekilde kรขr marjlarฤฑnฤฑ artฤฑran ithalatรงฤฑlar ve daฤฤฑtฤฑcฤฑlar bulunuyor.
Gรผbre piyasasฤฑnฤฑn istikrarsฤฑzlฤฑฤฤฑndan yaralanarak haksฤฑz kazanรง elde eden bu firmalarฤฑn ve daฤฤฑtฤฑcฤฑlarฤฑn, Ticaret Bakanlฤฑฤฤฑnca denetlenerek piyasa fiyatlarฤฑnฤฑn dรผzenlenmesi aรงฤฑsฤฑndan gรผbre fiyatlarฤฑnฤฑ maliyet ve onun รผzerine adil bir kรขr dรผzeyine getirmeleri saฤlanmalฤฑdฤฑr.
Bu baฤlamda gรผbre รผreten ve ithal eden tรผm sektรถrรผn dรผnya gรผbre fiyatlarฤฑnฤฑn yรผksekliฤi karลฤฑsฤฑnda รผreticilerin gรผbreye taleplerini haksฤฑz kazanca dรถnรผลtรผrme รงabasฤฑna girmemeleri gerekiyor.
รreticinin sฤฑrtฤฑndan haksฤฑz gelir elde etmeye รงalฤฑลmak, tarฤฑmsal รผretime vurulacak en bรผyรผk darbelerden birisidir.โ
Elektrik fiyatlarฤฑ
Bayraktar elektrik zamlarฤฑna iliลkin ลu aรงฤฑklamalarda bulundu.
โTarฤฑmsal sulamada รผreticilerimizin karลฤฑ karลฤฑya kaldฤฑฤฤฑ sorunlarฤฑn baลฤฑnda elektrik fiyatlarฤฑ geliyor. รzellikle fon, pay ve vergi dahil, 2020 yฤฑlฤฑ Aralฤฑk ayฤฑ itibarฤฑyla 85,2 kuruลtan elektrik alan รผreticilerimiz 2021 yฤฑlฤฑ Aralฤฑk ayฤฑnda yรผzde 22,2’lik artฤฑลla 104,1 kuruลtan elektrik kullanmak zorunda kaldฤฑ.
รreticilerimiz mesken abone grubuna gรถre yรผzde 16,34 daha pahalฤฑ elektrik kullandฤฑ.
Diฤer taraftan, 2021’de zaten รงok pahalฤฑ olan elektrik fiyatlarฤฑ nedeniyle bรผyรผk maliyet artฤฑลlarฤฑnฤฑ gรถฤรผslemek zorunda kalan รผreticilerimiz indirim beklerken, 31 Aralฤฑk 2021 gece yarฤฑsฤฑ elektriฤe gelen ve 01 Ocak 2022 tarihinden itibaren geรงerli olan astronomik zamlar sonucunda yฤฑkฤฑldฤฑ.
2022 zammฤฑyla tarฤฑmsal sulamada kullanฤฑlan elektrikte, tek zamanlฤฑ alรงak gerilim fiyatฤฑnda 2021’e gรถre yรผzde 94,8 oranฤฑnda fiyat artฤฑลฤฑ oldu. 2021 aralฤฑk ayฤฑnda, โKDV ve diฤer kalemler’ hariรง tek zamanlฤฑ alรงak gerilim birim fiyatฤฑ kilovat saatte 86 kuruล iken, gelen zamla birlikte kilovat saatte 167,5 kuruลa yรผkseldi.
Artan elektrik fiyatlarฤฑ รผretimin sรผrdรผrรผlebilirliฤi iรงin bรผyรผk bir tehdit unsuru halinde geldi.
รreticilerimiz bu elektrik fiyatlarฤฑyla รผretim yapamaz hale geldi. รreticilerimizin verimli bir ลekilde รผretime devam edebilmeleri iรงin elektrik fiyatlarฤฑ makul dรผzeye รงekilmelidir.
Tarฤฑm sektรถrรผnรผn stratejik รถnemi gรถz รถnรผne alฤฑnarak, tarฤฑma pozitif ayrฤฑmcฤฑlฤฑk yapฤฑlmalฤฑdฤฑr.
Elektrikte uygulanmakta olan yรผzde 18 KDV oranฤฑ artan maliyetler karลฤฑsฤฑnda ezilen รงiftรงi iรงin yรผzde 1’e indirilmelidir. Elektrik mutlaka desteklenmeli, tarifede ciddi bir indirim yapฤฑlmalฤฑdฤฑr.
Aylฤฑk fatura dรผzenlenmesi de รผreticilerimizi sฤฑkฤฑntฤฑya sokmaktadฤฑr. Gerekli dรผzenlemeler yapฤฑlarak รผrรผnlerin hasat dรถnemi dikkate alฤฑnฤฑp, yฤฑlda bir ya da iki kez olacak ลekilde tahsilat yapฤฑlmasฤฑ saฤlanmalฤฑdฤฑr.
รiftรงilerimiz gรผbre, mazot, sertifikalฤฑ tohum, elektrik ve ilaรง kullanmaktan korkuyorsa ve kaรงฤฑyorsa รผretmekte ciddi bir sorun var demektir. รiftรงimizi topraฤa ฤฑsฤฑndฤฑrmalฤฑyฤฑz, korkularฤฑnฤฑ bertaraf etmeliyiz.โ
