Salgฤฑnla birlikte bรผyรผyen tรผketici elektroniฤi pazarฤฑnฤฑn artan yarฤฑ iletken talebi sonrasฤฑ, ilk aลamada otomotiv sektรถrรผnรผ etkileyen รงip krizi bรผyรผyor. Otomotivde รผretimin aksamasฤฑna yol aรงan darboฤazฤฑn diฤer sektรถrlere de sฤฑรงrayabileceฤi belirtiliyor. Mazda, tedarik sฤฑkฤฑntฤฑsฤฑ nedeniyle รผretimde kesintiye gedeceฤini aรงฤฑkladฤฑ.
Avrupaโnฤฑn teknoloji devi Siemensโin dรผnya CEOโsu Joe Kaeser geliลmelere iliลkin endiลelerini dile getirirken, Samsungโdan da รผretimin etkilenebileceฤi aรงฤฑklamasฤฑ geldi.
Yarฤฑ iletken sektรถrรผnรผn tรผketici elektroniฤine yรถnelmesiyle otomotiv sektรถrรผnde ortaya รงฤฑkan รงip krizi bรผyรผyor. Kriz, Siemens gibi endรผstriyel ลirketleri ve Samsung gibi akฤฑllฤฑ telefon รผreticilerini de endiลelendirmeye baลladฤฑ. Otomotivde ise tedarikte yaลanan sฤฑkฤฑntฤฑlarฤฑn dรผnya genelinde neden olduฤu รผretim aksamalarฤฑna her gรผn bir yenisi ekleniyor.
Alman sanayi devi Siemensโin yakฤฑnda koltuฤunu devredecek dรผnya CEOโsu Joe Kaeser, dรผn Mรผnihโte gerรงekleลen genel kurulda โBiz de รงip konusunda tedarik sฤฑkฤฑntฤฑsฤฑ yaลamayacaฤฤฑmฤฑzdan emin olmalฤฑyฤฑzโ dedi. Kaeserโin yerine gelecek Roland Busch da yarฤฑ iletken tedariฤinde bazฤฑ kฤฑsฤฑtlar yaลandฤฑฤฤฑnฤฑ gรถrdรผklerini sรถyledi. รipler, makine ve uygulamalar รผreten ve teknoloji saฤlayan birรงok ลirket iรงin kritik รถneme sahip. Siemens รงip รผreten ลirketi Infineonโu 20 yฤฑl รถnce spinn-off โla ayฤฑrmasฤฑndan bu yana รงiplerini dฤฑลardan tedarik ediyor.
Forbesโa konuลan Sourceengine Baลkan Yardฤฑmcฤฑsฤฑ Dev Rai, bir รถnceki kesintilerin sadece belirli tรผr yarฤฑ iletkenlerde olduฤunu, ancak ลimdi hareketlenen birรงok sektรถrden taleple, รผreticilerin yeni talebe yetiลemediฤini sรถylรผyor. โBunun sonucunda da รผreticiler fiyatlarฤฑ artฤฑrฤฑyor, mรผลteriler de ya daha yรผksek fiyatฤฑ kabul ediyor, ya da kapasitelerden rezervasyon alamฤฑyorโ diye aรงฤฑklฤฑyor Rai. Gรผney Koreli akฤฑllฤฑ telefon รผreticisi Samsung Electonics de โsorunlarฤฑ yakฤฑndan izledikleriniโ belirterek arz sฤฑkฤฑntฤฑsฤฑnฤฑn akฤฑllฤฑ telefon รผretimini etkileyebileceฤini sรถylรผyor.
Kredi derecelendirme kuruluลu Fitch Ratings de otomotivin รงip tedariฤinde baลka sektรถrlerden rakipleri olduฤuna dikkat รงekerek, sorunun tam kapsamฤฑnฤฑn henรผz netleลmediฤini, ancak 2. yarฤฑyฤฑlda bu sฤฑkฤฑntฤฑnฤฑn azalacaฤฤฑnฤฑ รถngรถrรผyor. Dรผnya genelinde milyonlarca insanฤฑn sosyal mesafe kฤฑsฤฑtlamalarฤฑ nedeniyle evlerde daha fazla geรงirmesi, รงip krizinin ardฤฑnda yatan nedenlerden biri. Fitch Ratingsโin ilk Aralฤฑk 2020โde ortaya รงฤฑkan รงip darboฤazฤฑna iliลkin raporunda, karantinada sฤฑkฤฑlan ve kendini bilgisayar oyunlarฤฑna veren bir kuลaฤฤฑn yarฤฑ iletken talebinin artmฤฑล olmasฤฑnฤฑn, รงip sektรถrรผndeki tedarik sฤฑkฤฑntฤฑsฤฑnฤฑn nedenlerinden biri olduฤu deฤerlendirmesi yapฤฑlฤฑyor.
รinโdeki รงip รผreticilerine yรถnelik eski ABD Baลkanฤฑ Donald Trump dรถneminde getirilen bazฤฑ yaptฤฑrฤฑmlar da, รงip tedarikindeki sฤฑkฤฑลmayฤฑ kรถtรผleลtirdi. รinโin en bรผyรผk รงip รผreticisi SMIC geรงen hafta ABD borsasฤฑndan รงekilirken, ABDโli ลirketlerin ve bireylerin รinโin รงip teknolojilerine yatฤฑrฤฑm yapmasฤฑ da engellenmiลti.
Almanya Tayvanโdan yardฤฑm istedi:
Dev otomotiv sanayisiyle รงip krizinden en รงok etkilenen รผlkelerden biri olan Almanya, Tayvan hรผkรผmetinden, Tayvanlฤฑ รผreticileri otomotiv sektรถrรผnde yaลanan sฤฑkฤฑntฤฑlarฤฑn รงรถzรผmรผnde yardฤฑmcฤฑ olmaya ikna etmesini istedi. Almanya Ekonomi Bakanฤฑ Peter Altmaier Tayvanlฤฑ mevkidaลฤฑna gรถnderdiฤi ve Reuters tarafฤฑndan ulaลฤฑlan bir mektupta, รผlkenin en bรผyรผk รงip รผreticisi Taiwan Semiconductor Manufacturing Co Ltd (TSMC) ile gรถrรผลmelerde yardฤฑmcฤฑ olunmasฤฑnฤฑ, รผreticilerin Alman otomotiv sektรถrรผne ilave kapasite yaratmasฤฑnฤฑn รถnemini vurgulamasฤฑnฤฑ istedi.
Beyaz Sarayโa da รงaฤrฤฑ var
ABDโde de 15 Senatรถr, Beyaz Sarayโฤฑ otomobil รผretiminde yaลanan sorunlarฤฑn รงรถzรผmรผ iรงin Kongre ile birlikte รงalฤฑลmaya รงaฤฤฑrdฤฑ. Senatรถrlerden Beyaz Sarayโa gรถnderilen mektupta รงip krizi nedeniyle yaลanan kesintilerin โpandemi sonrasฤฑ ekonomik iyileลmeyi tehlikeye attฤฑฤฤฑโ vurgulandฤฑ.
Otomotivde kesintiler 2023โe sarkabilir
Fitch Ratingsโin ayrฤฑ bir kurumu olan Fitch Solutions, geรงen ay yayฤฑnladฤฑฤฤฑ raporda, รงip sฤฑkฤฑntฤฑsฤฑ nedeniyle otomotivde yaลanan รผretim kesintilerinin ciddileลebileceฤini ve sฤฑkฤฑntฤฑnฤฑn 2023โe kadar uzayabileceฤini sรถylรผyor. Ford, Toyota, Volkswagen, Honda, Mercedes-Benz, Audi, Subaru ve Nissan ve hatta Fiat ve PSA Group birleลmesinden doฤan yeni dev Stellantis bile yarฤฑ iletken (รงip) sektรถrรผnden tedarikte yaลadฤฑklarฤฑ sฤฑkฤฑntฤฑlar nedeniyle fabrikalarฤฑndan bazฤฑlarฤฑnฤฑ kapattฤฑ veya รผretim kapasitelerini dรผลรผrmek zorunda kaldฤฑ. Son olarak dรผn Nissan ve Mazdaโdan haberleri gelen yeni รผretim kesintileri, รงip krizinin giderek bรผyรผdรผฤรผne, otomotiv sektรถrรผnรผn zararฤฑnฤฑn da arttฤฑฤฤฑna iลaret ediyor. Sadece Detroitโteki รผreticiler Bloomberg tahminlerine gรถre bu yฤฑl 61 milyar dolar zarar edebilir.
Mazda, konuya yakฤฑn iki kaynaฤฤฑn Reutersโa verdiฤi bilgiye gรถre ลubat ve mart aylarฤฑnda kรผresel รผretimini รงip sฤฑkฤฑntฤฑsฤฑ nedeniyle 34 bin adet azaltmayฤฑ deฤerlendiriyor. Geรงen hafta ลirket fren sistemlerinde ve gรผvenlik bileลenlerinde kullanฤฑlan รงiplerin tedariฤinde yaลanan sฤฑkฤฑntฤฑlar nedeniyle bazฤฑ modellerde รผretimi azaltmayฤฑ deฤerlendiriyordu. Mazdaโnฤฑn Japonya, รin ve Meksika fabrikalarฤฑnda da Mazda 3 ve CX-30 modellerinin รผretiminde kesintiye gideceฤi belirtiliyor. ลirketten bir sรถzcรผ kesintileri rakam vermeden teyit ederken โลubat ayฤฑnda รผretimimize kรผresel bir etki olmasฤฑnฤฑ bekliyoruz, etkiyi en aza indirmeye รงalฤฑลฤฑyoruzโ diye konuลtu.
Nissan da รงip kฤฑtlฤฑฤฤฑ nedeniyle Mississippi’de bazฤฑ kamyonlarฤฑnฤฑn รผretimini askฤฑya aldฤฑฤฤฑnฤฑ duyurdu.
Japonya merkezli ลirketin sรถzcรผsรผ Nissan Motor’un, รงip kฤฑtlฤฑฤฤฑ nedeniyle Canton, Mississippi tesisinde kamyon hattฤฑnda haftada 3 gรผn olmayacaฤฤฑnฤฑ, Kuzey Amerika operasyonlarฤฑnda kฤฑsa vadeli รผretim ayarlamalarฤฑ yapmak zorunda kaldฤฑklarฤฑnฤฑ bildirdi. ฤฐsviรงre merkezli yatฤฑrฤฑm bankasฤฑ UBS, ise sฤฑkฤฑntฤฑnฤฑn 2021 yazฤฑna dรผzelenceฤini, ancak otomotivci iรงin tedarik fiyatlarฤฑnฤฑn yรผzde 10 yรผkseleceฤini sรถylรผyor. Raporda, Toytaโnฤฑn malzelemer de dahil tรผm tedarik zincirini izleyebilen iรง sistemleri nedeniyle neredeyse hiรง sorun yaลamadฤฑฤฤฑ belirtilirken, Bosch ve Continentalโden tedarikleri รงok etkilenen Volkswagenโin ise รผretiminde bรผyรผk kesintiler olduฤu deฤerlendirmesi yapฤฑlฤฑyor.
