BDโde baลkanlฤฑk iรงin yarฤฑลan Hillary Clinton ve Donald Trump, vergi reformu, asgari รผcret ve finansal regรผlasyonlar baลlฤฑklarฤฑnda birbirinden ayrฤฑlฤฑrken, ticaret konusunda farklฤฑ tonda ama benzer politikalar รถneriyor.
Clinton ve Trump arasฤฑndaki mรผcadele 8 Kasฤฑmโda yapฤฑlacak baลkanlฤฑk seรงimlerine 3 aydan az bir sรผre kalmasฤฑyla giderek kฤฑzฤฑลฤฑyor. Kararsฤฑz seรงmenler iรงin yarฤฑลan iki adayฤฑn en bรผyรผk dรผellosu ekonomi alanฤฑnda yaลanฤฑyor.
Eski Dฤฑลiลleri Bakanฤฑ Clinton, orta sฤฑnฤฑfa hitap eden politikalarla kendisini emlak milyarderi Trumpโtan ayฤฑrmaya รงalฤฑลฤฑrken, โBen bir fabrika iลรงisinin torunu ve kรผรงรผk bir esnafฤฑn kฤฑzฤฑyฤฑm. Her ikisiyle de gurur duyuyorumโ gibi duygusal รงฤฑkฤฑลlar yapmaktan geri kalmฤฑyor.
Trump ise fakirleri kรผstรผrmeden zenginleri gรผldรผrmeye รงabalarken, sฤฑk sฤฑk korku faktรถrรผne baลvuruyor. โABD รผรงรผncรผ dรผnya รผlkesine dรถnรผลรผyorโ, โYรผzde 5โlik iลsizlik modern Amerikan siyasetinin en bรผyรผk aldatmacasฤฑโ gibi sรถylemlerle kรถtรผmser bir tablo รงizen Trump, kendisinin Amerikaโyฤฑ yeniden โbรผyรผkโ hale getireceฤini taahhรผt ediyor.
Clinton ve Trumpโฤฑn vergi politikalarฤฑ
ABDโdeki her baลkanlฤฑk seรงiminde olduฤu gibi karmaลฤฑk vergi sistemine yรถnelik reformlar bu seรงimin de รถncelikli meseleleri arasฤฑnda yer alฤฑyor.
Her iki aday da vergi sistemini basitleลtirme vaadinde bulunurken, Clinton ultra zenginlerin daha fazla vergi รถdemesini saฤlayacak ufak deฤiลimler, Trump ise varlฤฑklฤฑ ailelere ve ลirketlere bรผyรผk, dรผลรผk gelir sฤฑnฤฑfฤฑna ise kรผรงรผk vergi indirimleri รถneriyor.
Clinton, mevcut durumda yedi dilimden oluลan gelir vergisi aralฤฑklarฤฑnฤฑn yฤฑllฤฑk kazancฤฑ 5 milyon dolarฤฑn รผstรผndeki zenginlere yรถnelik vergi oranฤฑnฤฑn yรผzde 43,6โya yรผkseltilmesi suretiyle sekize รงฤฑkarฤฑlmasฤฑnฤฑ planlฤฑyor.
ABDโde mevcut gelir vergisi oranlarฤฑ, yรผzde 10โdan baลlayarak yรผzde 15, yรผzde 25, yรผzde 28, yรผzde 33, yรผzde 35 ve yรผzde 39,6โa kadar yรผkseliyor.
Diฤer taraftan Trump, gelir vergisi dilimlerinin ve bunlara karลฤฑlฤฑk gelen vergi oranlarฤฑnฤฑn yediden รผรงe indirilmesi teklif ediyor. Temsilciler Meclisiโnin Cumhuriyetรงi Baลkanฤฑ Paul Ryan’ฤฑn รถnerisiyle รถrtรผลen bu planda uygulanacak vergi oranlarฤฑ, yรผzde 12, yรผzde 25 ve yรผzde 33.
ลu an yรผzde 35 olan kurumlar vergisinin ise yรผzde 15โe รงekilmesini รถneren Trumpโฤฑn ayrฤฑca veraset vergisinin tamamen kaldฤฑrฤฑlmasฤฑ ve รงocuk bakฤฑmฤฑ iรงin verilen vergi kredilerinin vergilendirilmesi gibi planlarฤฑ var.
Clintonโฤฑn kurumlar vergisine yรถnelik yaklaลฤฑmฤฑ ise oldukรงa farklฤฑ.
Yeni vergi kurallarฤฑyla Amerikalฤฑ ลirketlerin merkezlerini รผlke dฤฑลฤฑna รงฤฑkarmak suretiyle vergi รถdemekten kaรงmasฤฑnฤฑ engellemeyi amaรงlayan Demokrat aday aynฤฑ zamanda karฤฑnฤฑ รงalฤฑลanlarla paylaลan firmalara yรผzde 15 vergi kredisi รถneriyor.
Clinton vergi gelirlerini artฤฑracak, Trump azaltacak
Washington merkezli dรผลรผnce kuruluลlarฤฑndan Brookings ve Urban enstitรผlerinin iลbirliฤiyle kurulan Vergi Politikasฤฑ Merkezi’nin analizlerine gรถre, Clinton’ฤฑn vergi politikalarฤฑ รถnรผmรผzdeki 10 yฤฑl iรงinde vergi gelirlerini 1,1 trilyon dolar artฤฑracak. Trump’ฤฑn vergi reformu ise 9,6 trilyon dolarlฤฑk gelir kaybฤฑna yol aรงacak.
Trump, sรถz konusu kaybฤฑn ekonomik bรผyรผme ile dengeleneceฤini รถne sรผrรผyor ancak vergi uzmanlarฤฑ bunun mรผmkรผn olmadฤฑฤฤฑnฤฑ dรผลรผnรผyor.
Bu arada, vergi beyannamelerini aรงฤฑklamayฤฑ reddetmesi Trump’ฤฑn bu konudaki hemen her konuลmasฤฑnda protesto edilmesine neden oluyor.
Clinton son olarak 12 Aฤustos’ta 2015 yฤฑlฤฑna ait vergi beyannamesini de aรงฤฑklayarak, Trump’ฤฑ bu konuda kรถลeye sฤฑkฤฑลtฤฑrmak iรงin yeni bir hamle yaptฤฑ.
ABD’de baลkan adaylarฤฑnฤฑn seรงimden รถnce vergi beyannamelerini aรงฤฑklamasฤฑ iรงin yasal bir zorunluluk bulunmamasฤฑna karลฤฑn 1976’dan bu yana tรผm baลkan adaylarฤฑnฤฑn seรงimlerden รถnce vergi beyannamelerini aรงฤฑklamฤฑล olmasฤฑ, Cumhuriyetรงi aday Trump’ฤฑ zor duruma dรผลรผrรผyor.
Asgari รผcrette Clinton net, Trump deฤiลken
Federal asgari รผcret, Clinton ve Trump’ฤฑn politikalarฤฑnฤฑn birbirinden ayrฤฑldฤฑฤฤฑ bir baลka baลlฤฑk.
Demokrat Clinton, saat baลฤฑna 7,50 dolar olan federal asgari รผcretin 12 dolara รงฤฑkarฤฑlmasฤฑnฤฑ teklif ediyor.
Trump ise birรงok konuda olduฤu gibi asgari รผcret konusunda da sรผrekli deฤiลen รงeliลkili aรงฤฑklamalarda bulunuyor. Kasฤฑm 2015’te katฤฑldฤฑฤฤฑ bir tartฤฑลma programฤฑnda ABD’de รผcretlerin รงok yรผksek olduฤundan yakฤฑnan Trump, geรงen mayฤฑsta ise “ฤฐnsanlar nasฤฑl saat baลฤฑna 7,50 dolarla geรงiniyor bilmiyorum. Bu aรงฤฑdan, รผcretlerde belirli bir รถlรงรผde artฤฑล gรถrmek isterim” demiลti.
Daha sonra asgari รผcret artฤฑลฤฑnฤฑn eyalet yรถnetimlerine bฤฑrakฤฑlmasฤฑ gerektiฤini savunan Cumhuriyetรงi adayฤฑn iki hafta รถnce aรงฤฑkladฤฑฤฤฑ en gรผncel teklifi ise federal asgari รผcretin 10 dolara รงฤฑkarฤฑlmasฤฑ.
Bununla birlikte, her iki aday, New York gibi yaลam maliyeti yรผksek olan bรถlge ve ลehirlerde yerel yรถnetimlerin daha yรผksek asgari รผcret uygulayabilmesini destekliyor.
Finansal regรผlasyonlar
Clinton, 2007-2008 finansal krizinden sonra yรผrรผrlรผฤe giren Dood-Frank yasa tasarฤฑsฤฑnฤฑ korurken, yรผksek frekanslฤฑ alฤฑm-satฤฑm iลlemleri gibi bazฤฑ faaliyetlere yeni kฤฑsฤฑtlamalar getirmeyi planlฤฑyor.
Dood Frank’ฤฑn tamamen kaldฤฑrmasฤฑnฤฑ isteyen Trump ise aลฤฑrฤฑ regรผlasyonlarฤฑn รผlkeyi her yฤฑl 2 trilyon dolarฤฑn รผzerinde zarara uฤratarak, ekonominin yรผzde 25 daha kรผรงรผk kalmasฤฑna neden olduฤunu savunuyor.
Trump’ฤฑn aลฤฑrฤฑ regรผlasyonu, “gemi รงapasฤฑna” benzettiฤi ลu sรถzleri bu konudaki gรถrรผลรผnรผ รถzetliyor: “Artฤฑk bizi dibe รงeken bu รงapadan kurtulma zamanฤฑ geldi. Regรผlasyonlarฤฑ olabildiฤince azaltacaฤฤฑm.”
Ticaret karลฤฑtlฤฑฤฤฑnda Trump รถne รงฤฑkฤฑyor
Hem Clinton hem Trump, sadece istihdam imkanlarฤฑ ve daha yรผksek รผcretler saฤlayacak ticaret anlaลmalarฤฑnฤฑ destekleyeceklerini sรถylerken, Trump popรผlist teklifleriyle birkaรง adฤฑm รถne รงฤฑkฤฑyor.
Dฤฑลiลleri Bakanฤฑ iken mรผzakerelerini sรผrdรผrdรผฤรผ Trans-Pasifik Ortaklฤฑฤฤฑ (TPP) hakkฤฑnda fikir deฤiลtiren Clinton, son hali kamuoyuna sunulan anlaลmayฤฑ kendi kriterlerini karลฤฑlamadฤฑฤฤฑ iรงin desteklemeyeceฤini aรงฤฑklamฤฑลtฤฑ.
TPP’ye karลฤฑ duruลu, Clinton’ฤฑ Barack Obama’dan ayฤฑran ender politikalardan biri. Demokrat adayฤฑn diฤer politikalarฤฑ genel anlamda Obama yรถnetiminin devamฤฑ niteliฤini taลฤฑyor.
Trump ise hem TPP’ye hem de Avrupa Birliฤi ile mรผzakare edilen Transatlantik Ticaret ve Yatฤฑrฤฑm Ortaklฤฑฤฤฑ Anlaลmasฤฑ’na (TTIP) karลฤฑ รงฤฑkฤฑyor.
Cumhuriyetรงi aday, ayrฤฑca รin’den ithal edilen mallara yรผzde 45 tarife uygulanmasฤฑ gibi daha รถnce hiรง kimsenin teklif etmediฤi kadar sert sรถylemleriyle dikkati รงekiyor.
