Dรผnya Bankasฤฑ โTรผrkiyeโde Bรผyรผme iรงin Kรผresel Deฤer Zincirlerinden Yararlanmakโ baลlฤฑklฤฑ yeni bir rapor yayฤฑnladฤฑ. Tรผrkiyeโnin gรผรงlรผ ekonomik bรผyรผmeyi saฤlamak ve sรผrdรผrmek iรงin kรผresel รผretim aฤlarฤฑna katฤฑlฤฑmฤฑnฤฑ nasฤฑl artฤฑrabileceฤini deฤerlendiren rapor, Banka tarafฤฑndan temel kalkฤฑnma konularฤฑ hakkฤฑnda dรผzenli olarak hazฤฑrlanan รlke Ekonomik Memorandumu (CEM) rapor dizisinin bir parรงasฤฑnฤฑ oluลturuyor.
Bรผyรผme iรงin Kรผresel Deฤer Zincirlerinden Yararlanmak konulu CEM raporunda, Tรผrkiyeโde kรผresel deฤer zincirlerine (KDZ) artan katฤฑlฤฑmฤฑn, รผlkenin katma deฤerli ihracatฤฑndaki artฤฑล ile paralel ilerlediฤi belirtiliyor. Ayrฤฑca, KDZโnin bir parรงasฤฑ olan Tรผrk ihracatรงฤฑlarฤฑn, daha verimli ve bรผyรผk รถlรงekli iลverenler olma eฤilimi gรถsterdikleri, ortalama bir yerli ลirkete gรถre iki kat daha verimli olduklarฤฑ ve dรถrt kat daha fazla รงalฤฑลana sahip olduklarฤฑ tespit ediliyor.
Raporda KDZ tedarik zincirlerine katฤฑlฤฑm artmฤฑล olmasฤฑna raฤmen, Tรผrkiyeโnin KDZ tedarikรงilerinin verimlilik artฤฑลlarฤฑ saฤlayabilmek iรงin yapabilecekleri daha รงok ลey mevcut olduฤu belirtiliyor. Geliลmiล imalat ve hizmet KDZโlerinde uzmanlaลmฤฑล diฤer รผlkeler ile karลฤฑlaลtฤฑrฤฑldฤฑฤฤฑnda, Tรผrkiyeโnin kรผresel deฤer zincirlerine katฤฑlฤฑmฤฑ halen nispeten dรผลรผk dรผzeydedir, รผrรผnlerinin sofistikasyon dรผzeyi ve yenilikรงilik dรผzeyi sฤฑnฤฑrlฤฑdฤฑr.
Raporda Tรผrkiyeโnin ihracat ve KDZโlere katฤฑlฤฑmฤฑ arttฤฑrmak iรงin bรผyรผk bir potansiyele sahip olduฤu vurgulanmaktadฤฑr. ฤฐhracat miktarฤฑ bรผyรผk olsa da, halen potansiyel ihracat seviyelerinin yรผzde 50 altฤฑndadฤฑr ve yรผksek teknoloji รผrรผnleri ve KDZ’ler รถzellikle umut vaat etmektedir. KDZ artฤฑลฤฑnฤฑ kolaylaลtฤฑrmak iรงin, Tรผrkiye’nin kรผresel olarak piyasa eriลimini iyileลtirmesi ve รถzellikle hizmet ticaretinin รถnรผndeki engelleri azaltarak AB gibi bรผyรผk ortaklarla ekonomik entegrasyonu derinleลtirmesi gerekmektedir. Genellikle KDZ baฤlantฤฑlฤฑ doฤrudan yabancฤฑ yatฤฑrฤฑm รงeken lider ลirketler, KDZ katฤฑlฤฑmฤฑnฤฑ ve verimliliฤi artฤฑrmada kilit rol oynarlar.
Dรผnya Bankasฤฑ Tรผrkiye รlke Direktรถrรผ Auguste Kouame raporun yayฤฑnlanmasฤฑ vesilesiyle yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada ลunlarฤฑ vurguladฤฑ: โTรผrkiyeโnin uygun coฤrafi konumu, ekonomik altyapฤฑsฤฑna yaptฤฑฤฤฑ yatฤฑrฤฑmlar, gรผรงlรผ ve รงeลitlilik arz eden รถzel sektรถrรผ, imalat KDZโlerinde gรผรงlรผ bir mevcudiyet saฤlamasฤฑndaki รถnemli faktรถrler olmuลtur. Biliลim Teknolojisi altyapฤฑsฤฑna, araลtฤฑrma ve geliลtirme faaliyetlerine yapฤฑlacak ilave yatฤฑrฤฑmlar, bilim ve teknoloji mรผfredatฤฑnฤฑn gรผรงlendirilmesi ve kฤฑz รงocuklarฤฑ iรงin bilim, teknoloji, mรผhendislik ve matematik eฤitimi รผzerinde daha fazla odaklanฤฑlmasฤฑ, yรผksek teknolojili ve yรผksek katma deฤerli KDZโlere daha รผst dรผzeyde katฤฑlฤฑm saฤlayabilmek iรงin gereken ivmeyi kazandฤฑracaktฤฑr.โ
Rapor ayrฤฑca ekonomik ve regรผlatif istikrarฤฑ saฤlamlaลtฤฑrmanฤฑn ve iล dรผzenlemelerine yรถnelik kararlฤฑ ve istiลareye dayalฤฑ bir yaklaลฤฑmฤฑn, doฤrudan yabancฤฑ yatฤฑrฤฑmlarฤฑ ve diฤer KDZ baฤlantฤฑlฤฑ yatฤฑrฤฑmlarฤฑ arttฤฑrabileceฤini ve kรผresel deฤer zincirlerini geliลtirici etkileri destekleyebileceฤini vurgulamaktadฤฑr.
Raporun yazarlarฤฑ arasฤฑnda yer alan Baล Ekonomist Hans Beck konu ile ilgili olarak yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada ลunlarฤฑ belirtti: โDevlet, piyasa bilgilerinin ulaลฤฑlabilirliฤini kolaylaลtฤฑrarak, ลirketlerin yeteneklerinin ve iลgรผcรผnรผn geliลtirilmesini destekleyerek ve finansmana eriลim รงerรงevesini iyileลtirerek destek saฤlayabilir.โ Raporun bir baลka yazarฤฑ, Baล Ekonomist David Knight ise โAncak ithalat engelleri, yerli girdiye yรถnelik zorunluluk ve teลvikler gibi piyasa bozucu รถnlemler, Tรผrkiyeโnin deฤer zincirinde yรผkseldiฤi bir sรผreรงte daha az etkili รถnlemlerdirโ dedi.
KDZโler yurt iรงine de uzanabilirler ve ลirketlerin KDZโlere katฤฑlma yeteneklerini iyileลtirerek yerel ลirketlerin verimliliklerini arttฤฑrabilir ve daha fazla istihdam yaratabilirler.
Tรผrkiyeโnin รงeลitli coฤrafi bรถlgelerinde, kรผresel deฤer zincirlerinin bรผyรผmesi ile istihdam sonuรงlarฤฑnฤฑn iyileลmesi arasฤฑnda bir iliลki bulunmuลtur. Ancak faaliyet halen bรผyรผk merkezlerde yoฤunlaลmaktadฤฑr ve kadฤฑnlar yetersiz olarak temsil edilmektedir.
