Deloitte Tรผrkiye yayฤฑnladฤฑฤฤฑ raporda kapsamlฤฑ bir orta vadeli perspektif oluลturulmamasฤฑ durumunda, bรผyรผmenin kฤฑsa vadeli gรผรงlรผ seyrinin ardฤฑndan tekrar zayฤฑflamasฤฑnฤฑn ve kฤฑrฤฑlganlฤฑklarฤฑn yรผkselmesinin olasฤฑ olduฤu belirtildi
Deloitte Tรผrkiyeโnin yayฤฑmladฤฑฤฤฑ Ekonomik Gรถrรผnรผm Raporu, kรผresel ekonomideki toparlanmayฤฑ umut verici olarak deฤerlendiriyor. Bununla birlikte kฤฑsa vadede hem geliลmiล hem de geliลmekte olan ekonomilerde artan siyasi belirsizlikler รถnemli bir risk unsuru olarak gรถrรผlรผyor.
Tรผrkiye tarafฤฑnda zorlu ve รงalkantฤฑlฤฑ bir dรถnemin ardฤฑndan ekonomiye odaklanฤฑlmasฤฑ iรงin uygun bir fฤฑrsatฤฑn bulunduฤu belirtiliyor. Bu yeni dรถnemde eski sorunlarฤฑmฤฑzฤฑ kontrol altฤฑna alabilmek iรงin ise kapsamlฤฑ bir orta vadeli perspektifin oluลturulmasฤฑ gerektiฤi vurgulanฤฑyor. Rapora gรถre aksi takdirde bรผyรผmenin kฤฑsa vadeli gรผรงlรผ seyrinin ardฤฑndan tekrar zayฤฑflamasฤฑ ve kฤฑrฤฑlganlฤฑklarฤฑmฤฑzฤฑn daha da yรผkselmesi olasฤฑ.
Deloitte Tรผrkiye Ekonomi Danฤฑลmanฤฑ Dr. Murat รรงer tarafฤฑndan hazฤฑrlanan โEkonomik Gรถrรผnรผm โ Yeni Dรถnem, Eski Sorular Raporuโ yayฤฑmlandฤฑ. Rapor, kรผresel ekonominin siyasi risklere raฤmen toparlanmaya iลaret ettiฤine dikkat รงekiyor. Tรผrkiye tarafฤฑnda ise รถnรผmรผzdeki dรถnemde dฤฑล finansman koลularฤฑ ile iรงeride ekonomi politikalarฤฑnฤฑn seyri izlenmesi gereken konular arasฤฑnda ilk sฤฑrada sayฤฑlฤฑyor.
Deloitte Tรผrkiye Stratejik Planlama, ฤฐล Geliลtirme ve Pazarlama Lideri Hasan Kฤฑlฤฑรง, konuyla ilgili deฤerlendirmesinde ลunlarฤฑ sรถyledi: “Tรผrkiye, ekonomisinin, hรผkรผmetin aldฤฑฤฤฑ รถnlemler sayesinde yฤฑlฤฑn ilk yarฤฑsฤฑnda gรผรงlรผ bir bรผyรผme kaydettiฤini gรถreceฤiz. Ancak bu gรผรงlรผ seyrin sรผrdรผrรผlebilir olmasฤฑ iรงin yatฤฑrฤฑmlarda ve gรผven ortamฤฑnda
belirgin ve kalฤฑcฤฑ bir iyileลme olmasฤฑ gerekiyor. Bu da bรผyรผk oranda reformlar konusunda atฤฑlacak adฤฑmlara baฤlฤฑ olacak. 16 Nisan referandumunun ardฤฑndan bunun iรงin uygun bir fฤฑrsat yakalanmฤฑล oldu.
Bu adฤฑmlarฤฑn atฤฑlmadฤฑฤฤฑ bir ortamda kรผresel likidite koลullarฤฑnฤฑn da daraldฤฑฤฤฑ gรถz รถnรผne alฤฑndฤฑฤฤฑnda, bรผyรผmenin yeniden yavaลlama gรถstermesi ve enflasyon ile cari aรงฤฑk, yabancฤฑ yatฤฑrฤฑmcฤฑ iลtahฤฑndaki azalma gibi malum kฤฑrฤฑlganlฤฑklarฤฑmฤฑzฤฑn yรผkselmesi olasฤฑ gรถrรผnรผyor.”
Kรผresel ekonomide toparlanma umut verici
Rapor, kรผresel ekonomide รถzellikle son dรถnemde yaลanan toparlanmanฤฑn umut verici olduฤunu iletiyor. Korku endeksi olarak bilinen VIX, tarihsel olarak en dรผลรผk seviyelerde bu durum da risk algฤฑsฤฑnฤฑn son derece olumlu olduฤunu gรถsteriyor. Bรผyรผme, beklenen seviyede olmasa da hฤฑzlanฤฑyor. Petrol fiyatlarฤฑndaki yรผkseliลin ve
emtia fiyatlarฤฑndaki gรถrece istikrarฤฑn desteฤiyle geliลmiล ekonomilerde enflasyon, hedeflenen seviyelere kalฤฑcฤฑ bir yรผkseliล sergilemiyor fakat deflasyon riski ลimdilik ortadan kalkmฤฑล gรถrรผnรผyor.
Kรผresel ekonomide zayฤฑf seyreden รผretkenlik artฤฑลlarฤฑ, demografi ve yรผksek borรงluluk oranlarฤฑ en รถnemli yapฤฑsal sorunlarฤฑ oluลturuyor. Kฤฑsa vadede ise hem geliลmiล hem de geliลmekte olan ekonomilerde artan siyasi belirsizlikler รถnemli bir risk unsuru.
Tรผrkiye ekonomisi
Deloitte raporuna gรถre Tรผrkiye ekonomisi, yฤฑlฤฑn ilk yarฤฑsฤฑnda gรถrece gรผรงlรผ seyrettikten sonra, ikinci yarฤฑda รถzellikle yฤฑlฤฑn sonuna doฤru belirgin ลekilde ivme kaybetme riski barฤฑndฤฑrฤฑyor. Gelecek yฤฑl ise yavaลlamanฤฑn bir miktar daha sรผrmesi bekleniyor. An itibariyle istihdam seferliฤinin etkisi henรผz rakamlara sฤฑnฤฑrlฤฑ yansฤฑmฤฑลken, รถnรผmรผzdeki aylarda bir miktar toparlanma bekleniyor. Yine de seferberliฤin tek baลฤฑna sonuรง getirmeyeceฤi, tek haneli iลsizlik
rakamฤฑ elde etmek iรงin bรผyรผmede ve yatฤฑrฤฑmlarda gรถzle gรถrรผlรผr ve kalฤฑcฤฑ bir toparlanmanฤฑn olmasฤฑ gerekliliฤi รถne รงฤฑkฤฑyor.
Uzun vadeli enflasyon beklentilerinin TCMBโnin belirsizlik bandฤฑnฤฑn da รผzerinde seyretmesi ve temel enflasyon gรถstergelerindeki katฤฑlฤฑk, enflasyondaki yรผksek seyrin dรถnemsel olmadฤฑฤฤฑ, hatta son yฤฑllarda alฤฑลฤฑlan ortalama %8 seviyesinin รผzerine sฤฑรงradฤฑฤฤฑnฤฑ gรถsteriyor. Rapora gรถre enflasyon, yฤฑl sonunda tek haneli seviyeye gerileyecek ancak %9โlar dรผzeyinde kalacak.
Yaลanan geliลmeler ฤฑลฤฑฤฤฑnda, bรผtรงe aรงฤฑฤฤฑnฤฑn GSYHโya oranla %2,1 olacaฤฤฑna iliลkin resmi beklentinin aลarak %2,5 seviyesinde gerรงekleลeceฤi deฤerlendiriliyor. Aรงฤฑฤฤฑn, 2018 yฤฑlฤฑnda ise %2 seviyesinde olmasฤฑ bekleniyor. 2019 yฤฑlฤฑnฤฑn yeni bir seรงim yฤฑlฤฑ olmasฤฑ nedeniyle 2018 bรผtรงesinde belirgin bir sฤฑkฤฑlaลma olmayacaฤฤฑ, hatta yeni teลviklerin devreye sokulabileceฤi รถngรถrรผlรผyor. Cari aรงฤฑk seviyesinin ise 2017 sonunda 35 milyar dolar seviyesine doฤru bir
artฤฑล kaydetmesi bekleniyor.
รnรผmรผzdeki dรถnemde Tรผrkiyeโye yรถnelik sermaye giriลlerinde ani duruล riski gรถzlenmese de sรผreรง esnasฤฑnda finansman koลullarฤฑnฤฑn zorlaลacaฤฤฑ ve dฤฑล finansman maliyetlerinin artacaฤฤฑ bir dรถnem รถngรถrรผlรผyor. Tรผrkiyeโnin yรผksek finansman ihtiyacฤฑ, dรผลรผk rezerv miktarฤฑ ve global ortam gรถz รถnรผne alฤฑndฤฑฤฤฑnda kurda nominal olarak
deฤerlenme ve genelde lira รผzerindeki baskฤฑnฤฑn kฤฑrฤฑlmasฤฑnฤฑ beklemek pek olasฤฑ deฤilโฆ
Avrupaโda toparlanma devam, ancak siyasi riskler endiลe yaratฤฑyor
Euro Bรถlgesiโnde ekonomik toparlanma gรผรงlรผ seyrini sรผrdรผrรผyor. Riskler tarafฤฑnda, Hollanda ve Fransa seรงimlerinde popรผlist-Euro karลฤฑtฤฑ adaylarฤฑn kaybetmesi belirgin bir rahatlama yaratsa da siyasi endiลeler tam olarak ortadan kalkmadฤฑ. Fransaโda yapฤฑlacak Parlamento seรงimleri, ฤฐtalyaโda erken genel seรงim riski, Almanyaโda Eylรผlโde
yapฤฑlacak genel seรงimler bu siyasi endiลelerin baลฤฑnda geliyor.
รinโde teลvik ve hฤฑzlฤฑ kredi bรผyรผmesi ile geliลen bรผyรผme oranฤฑna raฤmen, IMF gibi uluslararasฤฑ kuruluลlar, bรผyรผmenin 2018โde aลaฤฤฑ yรถne geรงeceฤini รถngรถrรผyor. Yฤฑlฤฑn sonuna doฤru yapฤฑlacak Komรผnist Parti Kongresiโnin รผlkede orta vadeli adฤฑmlar ve gรถrรผnรผm aรงฤฑsฤฑndan kritik olacaฤฤฑ dรผลรผnรผlรผyor.
Rusyaโda petrol fiyatlarฤฑndaki yรผkseliล ve Brezilyaโdaki siyasi belirsizliฤin azalmasฤฑ sonucu 2015 ve 2016โda daralan Brezilya ve Rusya ekonomilerinin ise bu yฤฑl bรผyรผmeye dรถnebileceฤi ifade ediliyor.
