TMMOB Jeoloji Mรผhendisleri Odasฤฑ Gรผney Marmara ลubesi Yรถnetim Kurulu รyesi ve Balฤฑkesir ฤฐl Sorumlusu Aysun Aykan, Dรผzce depreminin 22. yฤฑl dรถnรผmรผnde รถnemli aรงฤฑklamalarda bulundu.
Dรผzce’de meydana gelen ve birรงok kiลinin hayatฤฑnฤฑ kaybettiฤi 7.2 bรผyรผklรผฤรผndeki depremin รผzerinden 22 yฤฑl geรงti. Geรงen bu sรผreรงte, yaลanan acฤฑlar unutulmadฤฑ ancak รถnlem alฤฑndฤฑ mฤฑ? ฤฐลte orasฤฑ tartฤฑลฤฑlฤฑr.
รnemli uyarฤฑlar geldi
Ne yazฤฑk ki รถnlem alฤฑnsa da, alฤฑnmasa da Tรผrkiye olarak bir deprem รผlkesiyiz. รlkemizdeki pek รงok ลehir riskli durumda. TMMOB Jeoloji Mรผhendisleri Odasฤฑ Gรผney Marmara ลubesi Yรถnetim Kurulu รyesi ve Balฤฑkesir ฤฐl Sorumlusu Aysun Aykan’ฤฑn bu konuda รถnemli uyarฤฑlarฤฑ var.
Donanฤฑmhaber’in haberine gรถre Tรผrkiyeโnin รถnemli bir bรถlรผmรผnรผn deprem tehlikesi ve riski altฤฑnda bulunduฤunu kaydeden Aykan, “รlkemizin รถnemli bir bรถlรผmรผ deprem tehlikesi ve riski altฤฑndadฤฑr. Tรผrkiye Diri Fay haritasฤฑna bakฤฑldฤฑฤฤฑnda; 5.5 ve รผzeri bรผyรผklรผkte deprem รผretme potansiyeline sahip yaklaลฤฑk 500 diri fay bulunmaktadฤฑr” dedi.
Faylarda kฤฑrฤฑlma zamanฤฑ geldi
Aykan, sรถzlerini, “Bu faylardan รถzellikle kฤฑrฤฑlma zamanฤฑ gelmiล olanlarฤฑn yani sismik boลluk olarak tanฤฑmladฤฑฤฤฑmฤฑz, yerleลim yerlerinden geรงenler bรผyรผk risk oluลturmaktadฤฑr. Marmara Denizi iรงindeki Kuzey Anadolu Fayฤฑโnฤฑn kuzey koluna ait fay segmenti ve Balฤฑkesir-Gรถkรงeyazฤฑ Fayฤฑ da sismik boลluktur ve buralara รงok dikkat edilmesi gerekir.” ลeklinde sรผrdรผrdรผ.
ลuan ki yapฤฑlan รงalฤฑลmalara gรถre ลehir merkezinden diri fay geรงen kent sayฤฑsฤฑ 24. Risk altฤฑndaki bu iller; Kocaeli, Bursa, Balฤฑkesir, Bolu, Sakarya, Manisa, ฤฐzmir, Aydฤฑn, Muฤla, Denizli, Burdur, Kรผtahya, Eskiลehir, Konya, Aksaray, Tokat, Kayseri, Osmaniye, Hatay, Kahramanmaraล, Erzurum, Erzincan, Hakkari ve Bingรถl olarak aรงฤฑklandฤฑ.
Marmara Deniziโnde deprem ihtimali
Marmara Deniziโnde 10 yฤฑl iรงinde bรผyรผk bir deprem olma ihtimalinin yรผksek olduฤu yorumunu yapan Aysun Aykan, “Marmara Denizi iรงerisinde beklediฤimiz deprem 60 yฤฑl beklemeyecek; zaman aleyhimizde ilerliyor. รlkemizde istatistiki olarak her 7 yฤฑlda bir bรผyรผk deprem oluyor. Zaten her 50 yฤฑlda bir Marmara รงevresinde 7โden bรผyรผk bir deprem gerรงekleลiyor. Dolayฤฑsฤฑyla ลu an bile olsa ลaลฤฑrmayฤฑz. Kuzey Anadolu Fayฤฑโnฤฑn Marmara Denizi iรงinden geรงen, kuzey koldaki deprem daฤฤฑlฤฑmlarฤฑna bakฤฑldฤฑฤฤฑnda, en son depremlerin 1509 ve 1766 yฤฑlฤฑnda gerรงekleลtiฤini, 200โ250 yฤฑllฤฑk tekrarlama periyotlarฤฑ olduฤundan bu alan bir sismik boลluktur.
Tarihsel dรถnemde 1766 yฤฑlฤฑnda olmuล olan deprem, Avusturyaโdan ฤฐtalyaโya kadar geniล bir coฤrafyada hissedilmiล olup tรผm Marmara Bรถlgesi’nde tahribat oluลturmuลtur. Dรผลรผnรผn ki bรถyle bir depremin tekrarฤฑ tรผm Marmara Bรถlgesi’nde รงok fazla yฤฑkฤฑmlara neden olacaktฤฑr. Ulusal ve uluslararasฤฑ yapฤฑlmฤฑล รงalฤฑลmalara gรถre; 1999 Depreminden sonra 30 yฤฑl iรงerisinde yรผzde 65 ihtimalle 7โden bรผyรผk maksimum 7.6 bรผyรผklรผkte bir depremin Marmara Denizinde olacaฤฤฑ yรถnรผndeydi.
Birรงok ลehir tehlikede
Bu sรผreden 20 yฤฑl geรงtiฤini dรผลรผnรผrsek, 10 yฤฑl iรงinde olma ihtimali yรผksek. Fakat depremin ne zaman olacaฤฤฑnฤฑ bilemiyoruz. Tam tarihini bilemesek de Marmara Deniziโnde mutlaka bรผyรผk bir deprem olacak. Marmara Denizine kฤฑyฤฑsฤฑ olan tรผm illeri; ฤฐstanbul, Balฤฑkesir, Bursa, Yalova, รanakkale, Kocaeli, Tekirdaฤ aฤฤฑr bir ลekilde etkileyecektir. Balฤฑkesir, รถzellikle Bandฤฑrma, Erdek gibi kฤฑyฤฑ ilรงelerimiz bu depremden รงok fazla etkilenecek ilรงelerimizdir. Bu deprem, Tรผrkiyeโnin ekonomisine zarar verecektir. Bu yรผzden bu depremi รงok fazla รถnemsememiz ve gerekli รถnlemleri almamฤฑz gerekiyor” diye konuลtu.
En aktif Kuzey Anadolu Fayฤฑ
Balฤฑkesir รถzelindeki depremsellik hakkฤฑnda da aรงฤฑklamalarda bulunan Aysun Aykan, “Balฤฑkesir il ve ilรงeleri dรผnyanฤฑn sismik yรถnden en aktif faylarฤฑndan biri olan Kuzey Anadolu Fayฤฑnฤฑn gรผney koluna ait fay segmentleri รผzerinde konumlanmฤฑลtฤฑr. Balฤฑkesir ve ilรงeleri, geรงmiลte 1577, 1672, 1845, 1867, 1897, 1898, 1944, 1935, 1953, 1964 yฤฑllarฤฑnda meydana gelen depremlerden รถnemli bir ลekilde etkilenmiลtir.
Balฤฑkesir ilinde gelecekte yฤฑkฤฑcฤฑ deprem oluลturabilecek 20 fay zonu bulunmaktadฤฑr ve bunlarฤฑn bรผyรผk bir kฤฑsmฤฑ 7 ve 7.2 bรผyรผklรผkte deprem รผretme potansiyeline sahiptir. Bu yรผzden Balฤฑkesirโin deprem tehlikesinin yรผksek olduฤunu rahatlฤฑkla ifade edebilirim. Balฤฑkesirโdeki yerleลim birimlerinden geรงen; Edremit Fayฤฑ, Balฤฑkesir Fayฤฑ, Bandฤฑrma ฤฐlรงesiโnin yerleลim birimlerinden Bandฤฑrma Faylarฤฑ ve Yenice-Gรถnen Fay Zonu boyunca yoฤun bir yapฤฑlaลma ve dolayฤฑsฤฑyla nรผfus yoฤunluฤu sรถz konusudur.
Ciddi bir enerji birikmesi var
Bu yรผzden buralara รงok dikkat edilmesi gerekiyor ve gerekli tedbirlerin titizlikle alฤฑnmasฤฑ gerekiyor. Balฤฑkesir-Gรถkรงeyazฤฑ Fayฤฑโnฤฑn 7.2 bรผyรผklรผฤe kadar depremler รผretebildiฤi araลtฤฑrmalarla kanฤฑtlanmฤฑลtฤฑr. Bu fay รผzerinde yapฤฑlan paleosismolojik รงalฤฑลmalarda, 2 bin yฤฑldฤฑr kฤฑrฤฑlma olmadฤฑฤฤฑ gรถrรผlmรผลtรผr. Normal ลartlarda bin yฤฑlda bir deprem รผreten bir fay. Bรถyle olunca ciddi bir enerji birikmesi vardฤฑr. Buralara dikkat edilmesi gerekiyor” deฤerlendirmesinde bulundu.
