Tรผrkiye Devrimci ฤฐลรงi Sendikalarฤฑ Konfederasyonu (DฤฐSK) 2023 yฤฑlฤฑna iliลkin asgari รผcret talebini aรงฤฑkladฤฑ.
DฤฐSK AR tarafฤฑndan hazฤฑrlanan Asgari รcret Araลtฤฑrmasฤฑโnฤฑ aรงฤฑklayan DฤฐSK Baลkanฤฑ Arzu รerkezoฤlu, tartฤฑลmalฤฑ ve eksik hesaplanan TรฤฐK verilerinde dahi enflasyon yรผksek 85,5 olduฤunu, emekรงilerin enflasyonun yรผzde 125 ile yรผzde 140 arasฤฑnda gerรงekleลtiฤini aktararak, โฤฐnsanca bir asgari รผcretin net 13 bin 200 lira olmasฤฑ gerekirโ dedi.
รerkezoฤlu, bulgularฤฑnฤฑ aktardฤฑฤฤฑ Asgari รcret araลtฤฑrmasฤฑnda ลu noktalara dikkta รงekildi:
Merkez Bankasฤฑ ve DฤฐSK-AR verileri asgari รผcret civarฤฑnda bir รผcretle รงalฤฑลanlarฤฑn oranฤฑnฤฑn yรผzde 50โlerde olduฤunu gรถsteriyor. Milyonlarca iลรงi asgari geรงim iรงin yetersiz olan asgari รผcretle geรงinmeye รงalฤฑลฤฑrken, iลรงilerin bir bรถlรผmรผ de yasal asgari รผcrete dahi eriลemiyor.
AB รผlkelerinde ortalama toplu pazarlฤฑk kapsama oranฤฑ yรผzde 60โlarฤฑn, OECD รผlkelerinde yรผzde 30โlarฤฑn รผzerinde iken ILOโya gรถre Tรผrkiyeโde genel olarak yรผzde 7,5, รถzel sektรถrde ise yรผzde 6โnฤฑnย altฤฑnda. Bu durum Tรผrkiyeโde asgari รผcret civarฤฑnda รงalฤฑลanlarฤฑn oranฤฑnฤฑ artฤฑrฤฑrken AB รผlkelerinde asgari รผcretler รงalฤฑลanlarฤฑn kapsamฤฑnฤฑ dรผลรผrรผyor.
รcretler asgari รผcret dรผzeyine geriliyor
Tรผrkiyeโde diฤer emek gelirleri artฤฑลฤฑnฤฑn sฤฑnฤฑrlฤฑ kalmasฤฑ sonucunda asgari รผcret ile diฤer รผcretler arasฤฑndaki makas kapanฤฑyor ve asgari รผcret civarฤฑ รผcretle รงalฤฑลanlarฤฑn oranฤฑ artฤฑyor. Giderek artan bir biรงimde daha รงok emekรงi asgari รผcrete yakฤฑn รผcretlerle รงalฤฑลฤฑr hale geliyor. Tรผrkiye hฤฑzla asgari รผcretliler รผlkesine dรถnรผลรผyor.
รcretler asgari รผcret dรผzeyine geriliyor. 2005 yฤฑlฤฑnda aylฤฑk ortalama รผcret ve maaล geliri asgari รผcretin 2,2 katฤฑ iken, 2020โde asgari รผcretin 1,7 katฤฑna geriledi. ฤฐลgรผcรผ maliyeti araลtฤฑrmalarฤฑna gรถre ise asgari รผcretin ortalama iลgรผcรผ kazancฤฑna oranฤฑ 2012โde yรผzde 44 iken 2020โde yรผzde 73โe yรผkseldi.
Asgari รผcretini milli gelire oranฤฑ dรผลtรผ
Araลtฤฑrmaya gรถre, 1974โte kiลi baลฤฑna GSYHโnin yรผzde 80,6โsฤฑ dรผzeyinde olan asgari รผcret, 2022 yฤฑlฤฑnda GSYHโnin yรผzde 43,7โye geriledi. 2016โda asgari รผcretin kiลi baลฤฑna GSYHโye oranฤฑ yรผzde 59,7 iken 2022โde yรผzde 43,7โye geriledi. Asgari รผcret kiลi baลฤฑna gelire paralel olarak artsaydฤฑ brรผt asgari รผcretin 2022โde ortalama 5 bin 738 TL deฤil, 10 bin TLโnin รผzerinde olmasฤฑ gerekirdi.
รzel sektรถrde iลรงileri yรผzde 65โi asgari รผcretli
รzel sektรถr iลรงilerinin yรผzde 21,7โsi asgari รผcrete eriลemiyor. รzel sektรถrde asgari รผcret ve altฤฑnda รผcretle รงalฤฑลanlarฤฑn oranฤฑ yรผzde 50,4 ve asgari รผcret civarฤฑnda รงalฤฑลanlarฤฑn oranฤฑ yรผzde 10 yakฤฑnlฤฑฤฤฑnda yรผzde 64,7โdรผzeyinde.
Kadฤฑnlarฤฑn yรผzde 60 asgari รผcretli
Kadฤฑnlarฤฑn รงok bรผyรผk bir bรถlรผmรผ asgari รผcret ve daha altฤฑnda รผcretlerle รงalฤฑลmaktadฤฑr. Asgari รผcretin yรผzde 10 fazlasฤฑ ve altฤฑnda รผcret alanlarฤฑn oranฤฑ genelde yรผzde 48,7 iken kadฤฑnlarda yรผzde 55,6โya yรผkseliyor.
Tรผrkiye Avrupaโda en dรผลรผklerden
2012โde Avrupaโda Tรผrkiyeโden dรผลรผk asgari รผcrete sahip 12 รผlke varken, 2022โde bu sayฤฑ 2โye dรผลtรผ. Tรผrkiyeโden daha dรผลรผk asgari รผcrete sahip iki รผlke Bulgaristan ve Arnavutluk olarak izlendi.
Dolar cinsinden en dรผลรผk
2008โde yฤฑllฤฑk 371 dolar asgari รผcret 2016โda 430 dolara yรผkseldi. Sonra ekonomik ve siyasal istikrarsฤฑzlฤฑฤa baฤlฤฑ olarak asgari รผcret dolar cinsinden gerilemeye baลladฤฑ. Asgari รผcret TLโnin deฤer kaybฤฑnฤฑn hฤฑzlanmasฤฑyla 2022 yฤฑlฤฑ ortalamasฤฑ olarak 298 dolara kadar geriledi.
Merkez Bankasฤฑโnฤฑn yฤฑllฤฑk ortalama Cumhuriyet altฤฑnฤฑ fiyatlarฤฑna gรถre 2003 yฤฑlฤฑnda asgari รผcretin yฤฑllฤฑk tutarฤฑ ile 25 altฤฑn alฤฑnabilirken 2022โde yฤฑllฤฑk net asgari รผcretle sadece 9 Cumhuriyet altฤฑnฤฑ alฤฑnabiliyor.
Avrupa ฤฐstatistik Ofisi (Eurostat) Avrupa Birliฤi (AB) รผlkelerinde asgari รผcretin avro cinsinden yฤฑllฤฑk ortalama deฤiลimine iliลkin hesaplamalar yapmaktadฤฑr. Eurostatโa gรถre Tรผrkiye, Avrupa รผlkeleri iรงinde en dรผลรผk รผรงรผncรผ asgari รผcrete sahip รผรงรผncรผ รผlke. Eurostat verileri brรผttรผr. Tรผrkiyeโden daha dรผลรผk asgari รผcrete sahip รผlkeler aylฤฑk 268 avro ile Arnavutluk ve aylฤฑk 363 avro ile Bulgaristan olarak gรถrรผlรผyor.
2022โde AB รผlkeleri iรงinde en yรผksek asgari รผcret aylฤฑk 2 bin 313 avro ile Lรผksemburgโa ait. Asgari รผcret Belรงikaโda bin 842, ฤฐrlandaโda bin 774, Hollandaโda bin 756, Almanyaโda bin 744, ve Fransaโda bin 645 euro.
ABDโde iลรงi bin 210 euro asgari รผcrete sahipken, ฤฐspanya bin 166, Yunanistan 831, Portekiz 823, Malta 792, Polonya 642 ve Romanya 516 euro asgari รผcrete sahip. Bรถylece Tรผrkiyeโdeki asgari รผcret sadece Yunanistan, Portekiz ve ฤฐspanya gibi Avrupa Birliฤiโnin Gรผney รผlkelerinden ve ABDโden deฤil, Polonya, Romanya ve Macaristan gibi Doฤu Avrupa รผlkelerinden de dรผลรผk.
