Tรผrkiye, uluslararasฤฑ gerilimin tฤฑrmandฤฑฤฤฑ รงalkantฤฑlฤฑ dรถneme derin bir ekonomik krizin ortasฤฑnda yakalandฤฑ. Enflasyonun yรผzde 50’leri bulduฤu, Merkez Bankasฤฑ net rezervlerinin eksi 48 milyar dolar olduฤu bir aลamada dolarฤฑ, rezervler ve Kur Korumalฤฑ TL Mevduat’la (KKM) dizginlemenin yarattฤฑฤฤฑ risk giderek bรผyรผyor. Hesaplamalara gรถre ลimdiye kadar sisteme giren tasarruf sahiplerinin tรผmรผ 14.30 lira รผzerindeki her seviyede kur farkฤฑ elde edebilecek. Dolarda 14.50 seviyesi devlete 25 milyar lira maliyet yaratacak.
Sรถzcรผ‘nรผn haberine gรถre Rusya’nฤฑn Ukrayna’ya baลlattฤฑฤฤฑ askeri harekatฤฑn ardฤฑndan dolarda son iki aydฤฑr sรผren sakin hava bozuldu ve kur 14 lira barajฤฑnฤฑ aลtฤฑ. Eฤer kurlar yรผkselmeye devam ederse Kur Korumalฤฑ TL Mevduat’ฤฑn yรผkรผ de katlanarak artacak. ย Sistemde ilk geri dรถnรผลler 25 Mart’tan itibaren baลlฤฑyor. Uzmanlarฤฑn hesaplamalarฤฑna gรถre bu tarihte, 14.30 lira รผzerinde gรถrรผlecek her seviye Hazine ve Merkez Bankasฤฑ iรงin maliyet yaratacak.
Kur korumalฤฑ hesaplarฤฑn 70 milyar liralฤฑk kฤฑsmฤฑ ortalama 11.84 lira kur seviyesinden 23-30 Aralฤฑk arasฤฑ dรถnemde aรงฤฑlmฤฑล. 31 Aralฤฑk sonrasฤฑ ortalama 13.49 lira kur seviyesinden aรงฤฑlan KKM hesaplarฤฑnฤฑn ise 299 milyar TL’den oluลtuฤu hesaplanฤฑyor. Dolar 14.50 lira seviyesine yรผkseldiฤinde Kur Korumalฤฑ TL Mevduat sistemi devlete yaklaลฤฑk 25 milyar liralฤฑk maliyet yaratฤฑyor. Kurda bu seviyenin รผzerinde gรถrรผlebilecek her 50 kuruลluk yรผkseliล maliyete 17 milyar lira daha yรผk bindiriyor.
Savaลฤฑn derinleลmesi tรผm hesaplarฤฑ bozar
Investing.com analisti ลenay ลerefoฤlu, โGรผรงlรผ bir dรถviz rezervine sahip olamamamฤฑz, yรผksek enflasyon ve cari aรงฤฑk gibi temel nedenler TL’yi zayฤฑf kฤฑlฤฑyorโ dedi. ย Bu yฤฑl iรงinde cari fazla verme hedefindeki en bรผyรผk dayanak da turizm gelirleriydi. ลerefoฤlu, Rusya ve Ukrayna’dan kaynaklฤฑ turizm gelirlerine dikkat รงekerek, โBรถlgedeki savaลฤฑn boyutunun derinleลmesi Tรผrkiye’nin de hesaplarฤฑnda ลaลma anlamฤฑna gelir. Ayrฤฑca jeopolitik risklerle yรผkselen kur, KKM uygulamasฤฑna da ek yรผk bindiriyorโ yorumunu yaptฤฑ.
Hazine ve Maliye Bakanlฤฑฤฤฑ’nฤฑn son aรงฤฑkladฤฑฤฤฑ Kur Korumalฤฑ TL Mevduatlar’da biriken 452 milyar TL hesaplamada baz alฤฑndฤฑ. 13.26 lira olarak tespit edilen ortalama dolar kuru esas alฤฑnmฤฑลtฤฑr. 3 aylฤฑk faiz geliri ise tahmini yรผzde 4 olarak belirlenirken, tรผm stokun vadesinin aynฤฑ gรผn sona erdiฤi varsayฤฑmฤฑ ile yaratacaฤฤฑ toplam yรผk hesaplanmฤฑล olup, hesaplanan maliyet tablosu +/- %2 hata payฤฑ iรงermektedir.
Vergi avantajฤฑ iรงin dรถviz bozdular
Rusya’nฤฑn Ukrayna’yฤฑ iลgale baลlamasฤฑyla 14.6853 lirayฤฑ gรถren gรถren dolar, dรผn gรผnรผ 13.8500 liradan tamamladฤฑ. Dรผn ลirketlerin vergi beyannamelerinin son gรผnรผydรผ. Kurdaki geri รงekilmede Kur Korumalฤฑ Mevduat’a geรงerek vergi avantajฤฑndan yararlanmak isteyen ลirketlerin dรถviz satฤฑลฤฑnฤฑn da etkili olabileceฤi belirtildi. Borsa ฤฐstanbul’da BIST 100 endeksi ise gรผnรผ yรผzde 5.46 primle 1.952 puandan tamamladฤฑ.
