Tรผrkiye’de kapatฤฑlan 17 Aralฤฑk yolsuzluk ve rรผลvet operasyonunda gรผndeme gelen dรถrt eski bakanฤฑn rรผลvet aldฤฑฤฤฑna iliลkin iddialarฤฑn yer aldฤฑฤฤฑ fezlekeler, ABDโde tutuklu bulunan Rฤฑza Sarrafโฤฑn dava dosyasฤฑna girdi. New York Gรผney Bรถlgesi Baลsavcฤฑsฤฑ Preet Bharara, belgelerin doฤruluฤunun FBI tarafฤฑndan teyit edildiฤini de sรถyledi.
New Yorkโta devam eden ฤฐran asฤฑllฤฑ Tรผrk iล adamฤฑ Rฤฑza Sarraf’ฤฑn dava sรผrecinde iddia ve savunma makamlarฤฑ arasฤฑnda incelenecek delillerin yasal olup olmadฤฑฤฤฑ konusunda tartฤฑลmalar bรผyรผyor.
New York Gรผney Bรถlgesi Baลsavcฤฑsฤฑ Preet Bharara ve Sarrafโฤฑn avukatlarฤฑ arasฤฑnda davanฤฑn aslฤฑnฤฑn gรถrรผlmeye baลlanacaฤฤฑ รถngรถrรผlen 23 Ocakโta mahkemeye sunulacak deliller konusunda en รถnemli gรถrรผล ayrฤฑlฤฑklarฤฑ yaลanฤฑyor.
Amerika’nฤฑn Sesi’nden Can Kamiloฤlu’nun haberine gรถre, dava sรผrecinde tartฤฑลmalarฤฑn odak noktasฤฑnฤฑ, Tรผrk polisi tarafฤฑndan 17 Aralฤฑk 2013 yฤฑlฤฑnda Sarraf hakkฤฑnda hazฤฑrlanan fezlekenin mahkemeye delil olarak sunulmasฤฑ oluลturuyor.
Tรผrkiyeโde 17 Aralฤฑkโta hazฤฑrlanan polis fezlekesinin, Sarrafโฤฑn, e-postalarฤฑnฤฑ okumak iรงin delil olarak kullanฤฑlฤฑp, mahkemeden izin alฤฑnmasฤฑna avukatlar itiraz ediyor. Avukatlar ayrฤฑca Sarraf’ฤฑn e postalarฤฑnฤฑn incelemek iรงin alฤฑnan yasal iznin Tรผrk Adalet Bakanlฤฑฤฤฑyla da paylaลฤฑlmasฤฑ konusunda mahkemeye bir baล vuruda bulundular. Yargฤฑรง Berman, savunmanฤฑn bu isteฤini ise reddeti.
Deliller konusundaki bir diฤer gรถrรผล ayrฤฑlฤฑฤฤฑ da Sarraf’ฤฑn Miamiโde tutuklandฤฑฤฤฑ sฤฑrada cep telefonundan yasal olmayan bir ลekilde elde edildiฤi iddia edilen fotoฤraf, belge ve bilgiler.
Son sรถzรผ dava yargฤฑcฤฑ sรถyleyecek
Son iki gรผndรผr Amerikan Federal Adalet Sistemine, iddia ve savunma makamฤฑ tarafฤฑndan yapฤฑlan elektronik baลvuru dilekรงelerinde dava sรผrecinde nelerin delil olarak kullanฤฑlacaฤฤฑ yรถnรผnde bir iddia ve savunma makamฤฑ arasฤฑnda bir uzlaลma saฤlanmadฤฑฤฤฑ gรถrรผlรผyor.
Davanฤฑn aslฤฑnฤฑn gรถrรผleceฤi sรผreรงte nelerin delil olup olmayacaฤฤฑ konusundaki son kararฤฑ, New York Gรผney Bรถlgesi Federal Mahkeme Hakimi Richard Berman verecek. Bu konuda yapฤฑlacak duruลmanฤฑn tarihi ise henรผz netleลmedi. Daha รถnce 22 Kasฤฑm’da yapฤฑlacaฤฤฑ aรงฤฑklanan duruลma konusunda ise savunma ve iddia makamฤฑ arasฤฑnda uzlaลma olmadฤฑ. Deliller konusunda duruลmanฤฑn Kasฤฑm ayฤฑ sonuna kadar yapฤฑlmasฤฑ bekleniliyor.
Tรผrk polisi tarafฤฑndan hazฤฑrlanan 400 sayfalฤฑk fezlekeyle mahkemeden izin alฤฑnmฤฑล
Dava dosyasฤฑnda yer alan kayฤฑtlara gรถre: Tรผrkiyeโde 17 Aralฤฑk soruลturmasฤฑnฤฑn kapatฤฑlmasฤฑnฤฑn sonrasฤฑnda, Federal Sulh Mahkemesi’ne baลvuran New York Gรผney Bรถlgesi Baลsavcฤฑlฤฑฤฤฑ, Amerikan ulusal รงฤฑkarlarฤฑ iรงin tehdit oluลturduฤu gerekรงesiyle e-posta hesaplarฤฑna ulaลma izni istemiล.
Mahkemeye kanฤฑt olarak da Tรผrkiyeโde kapatฤฑlan soruลturmada, Tรผrk emniyet gรผรงleri tarafฤฑndan hazฤฑrlanan 400 sayfalฤฑk fezlekenin ฤฐngilizcesi kanฤฑt olarak gรถsterilmiล.
Federal Sulh Hakimi Kevin Nathaniel Fox, savcฤฑlฤฑฤฤฑn Rฤฑza Sarraf’ฤฑn ABDโnin ฤฐranโa uyguladฤฑฤฤฑ ambargoyu deldiฤi, Amerikan ulusal รงฤฑkarlarฤฑ iรงin tehlikeli olduฤu gerekรงelerini ve Tรผrk polisi tarafฤฑndan hazฤฑrlanan fezlekeyi kanฤฑt olarak kabul etmiล.
Sulh Hakimi Foxโฤฑn imzasฤฑyla yasal izin alฤฑnarak Sarraf ve dava dosyasฤฑnda bulunan ลรผphelilerin e-postalarฤฑnฤฑn incelenmesi izni 23 Eylรผl 2014โte verilmiล.
‘Tรผrk Adalet Bakanlฤฑฤฤฑ’na Sorulmalฤฑ’
Sarraf’ฤฑn avukatlarฤฑ, savcฤฑlฤฑฤฤฑn Tรผrkiyeโde hazฤฑrlanan fezlekeyi, Federal Sulh Mahkemesi’ne sunarak, Sarraf ve davada adฤฑ geรงen diฤer kiลilerin e-posta yazฤฑลmalarฤฑnฤฑ gรถrmek iรงin yasal izin aldฤฑklarฤฑnฤฑ belirtiyor ve bu durumun kabul edilemez olduฤunu savunuyor.
Sarrafโฤฑn avukatlarฤฑ Tรผrkiyeโde kapatฤฑlan bir soruลturmayla ilgili hazฤฑrlanan bir fezlekenin hรผkรผmet kayฤฑtlarฤฑna geรงmiล olsa bile komplo iddialarฤฑ nedeniyle geรงersiz olduฤunu belirttiler.
Mahkemeye yapฤฑlan baลvuruda sรถz konusu fezlekenin geรงerli olup olmadฤฑฤฤฑ konusunda muhatabฤฑn Tรผrk Adalet Bakanlฤฑฤฤฑ olmasฤฑ ve oradan gรถrรผล alฤฑnmasฤฑ gerektiฤi savunuldu.
Bharara: Tรผrkiye, ABD adalet sisteminin nasฤฑl รงalฤฑลtฤฑฤฤฑnฤฑ bilmiyor
New Yorkโta devam eden Sarraf davasฤฑnฤฑn hakimi Berman, dรผn aldฤฑฤฤฑ bir kararla iddia makamฤฑnฤฑ mahkemeye davet etti. Hakim Berman ve New York Gรผney Bรถlgesi Baลsavcฤฑlฤฑฤฤฑ yetkililerinin gerรงekleลtirdiฤi toplantฤฑ sonrasฤฑnda gizli kalmak kaydฤฑyla 10 Kasฤฑm tarihinde Baลsavcฤฑ Preet Bharara tarafฤฑndan kaleme alฤฑnan yeni bir dilekรงe daha Federal Adalet Sisteminde akลam geรง saatlerde yayฤฑnlandฤฑ.
Orijinali yedi sayfadan oluลan ve bir bรถlรผmรผ karartฤฑlan belgede, Sarraf soruลturmasฤฑnฤฑn baลlatฤฑlmasฤฑna esas olan 2014 tarihinde gizli olan bir mahkeme belgesinin, gizlilik kararฤฑ kaldฤฑrฤฑlarak kendileriyle paylaลฤฑlma yรถnรผndeki Tรผrk Adalet Bakanlฤฑฤฤฑ talebinin kabul edilemez olduฤu belirtildi.
Savunma makamฤฑnฤฑn, fezlekenin doฤruluฤunu Tรผrk Adalet Bakanlฤฑฤฤฑโnฤฑn doฤrulamasฤฑ talebine dikkati รงeken savcฤฑ, fezlekeyi zaten internette kamuya aรงฤฑk hale getirdiklerini hatฤฑrlattฤฑ ve dilekรงesinde, โTรผrk Bakanlฤฑฤฤฑ gerekli gรถrรผr ve isterse kendisi bakabilirโ ifadesine yer verdi.
Bharara dilekรงesinde Tรผrk Adalet Bakanlฤฑฤฤฑโnฤฑ, Amerikan hukukunun bir belgeyi nasฤฑl kullanacaฤฤฑna mรผdahale etmekle de suรงladฤฑ. New York Gรผney Bรถlgesi baลsavcฤฑsฤฑ dilekรงede, Tรผrkiyeโnin Amerikan adalet sisteminin nasฤฑl รงalฤฑลtฤฑฤฤฑnฤฑ bilmeden mรผdahale ettiฤini savunuyor.
Bhararaโnฤฑn mahkeme yargฤฑcฤฑ Bermanโa sunduฤu dilekรงede iki noktaya da dikkati รงekiyor. Bunlardan biri, Cumhurbaลkanฤฑ Recep Tayyip Erdoฤanโฤฑn ABD Baลkan Yardฤฑmcฤฑsฤฑ Joe Biden ile gรถrรผลmesinde Sarraf davasฤฑnฤฑ gรผndeme getirmesi, diฤeri de Adalet Bakanฤฑ Bekir Bozdaฤโฤฑn bir sรผre รถnceki Washington ziyareti sฤฑrasฤฑnda Amerika Adalet Bakanฤฑ Loretta Lynch ile gรถrรผลรผp Sarraf davasฤฑnฤฑn hiรงbir delile dayanmadan gรถrรผldรผฤรผnรผ savunmasฤฑ ve Sarrafโฤฑn serbest bฤฑrakฤฑlฤฑp Tรผrkiyeโye gรถnderilmesini talep etmesi
Cumhurbaลkanฤฑ Recep Tayyip Erdoฤanโฤฑn kendisiyle ilgili iddialarฤฑna da yanฤฑt veren Bharara, New York Gรผney Bรถlgesi Baลsavcฤฑlฤฑฤฤฑna baฤlฤฑ hiรง bir kimse Tรผrkiye’de yiyip iรงmedi” dedi.
‘Fezlekenin doฤruluฤunu FBI da teyit etti’
Bharara, imzalฤฑ dilekรงede kanฤฑt olarak mahkemeye sunulan fezlekenin doฤrulunun ฤฐstanbul’da gรถrevli FBI yetkilileri tarafฤฑndan teyit edildiฤi belirtildi. โSarraf, sunulan fezlekenin gรผvenilmez olduฤunu bu soruลturmanฤฑn kendisi ve diฤerleri iรงin siyasi gerekรงelerle yapฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ ifade etsede sonuรงlarฤฑ bakฤฑmฤฑndan, bu fezlekenin ortaya รงฤฑkmasฤฑ sonrasฤฑnda soruลturmayฤฑ yรผrรผtenler ya tutuklandฤฑlar yada gรถrev yerleri deฤiลtirildi. ฤฐstanbulโda gรถrevli FBI ajanlarฤฑ sunduฤumuz bu fezlekeyle ilgili doฤruluฤu yรถnรผnde emin olduklarฤฑ konusunda gรถrรผล bildirdiler. Gerek dava dosya numaralarฤฑ ve fezlekenin hazฤฑrlanฤฑล formatฤฑnฤฑn Tรผrk gรผvenlik gรผรงlerinin kriterlerine uygunluฤunu ifade ettiler. Tรผrk emniyet gรผรงleri tarafฤฑndan hazฤฑrlanan, yรผzlerce sayfadan oluลan fezlekede tipik bir yasal gรผvenlik gรผcรผ soruลturma yรถntemi uygulandฤฑฤฤฑ gรถrรผlรผyor. Fiziki dinleme ve takip, telefon kayฤฑtlarฤฑ, finansal analizler, elektronik araลtฤฑrmalar yapฤฑlmฤฑล. Telefon konuลmalarฤฑ kaydedilmiล, yรผzlerce fotoฤraf, imaj, ekran kayฤฑtlarฤฑ, finansal kayฤฑtlar elektronik ve fiziki kayฤฑtlar yer almฤฑล. Hazฤฑrlanan fezlekede bulunan ลahฤฑslar gerรงek kiลiler, telefon kayฤฑtlarฤฑ ve fotoฤraflar gerรงek. ABD yetkili makamlarฤฑnฤฑn da bu konuda yapmฤฑล olduฤu baฤฤฑmsฤฑz soruลturmada vardฤฑฤฤฑ kanฤฑ hazฤฑrlanan fezlekeyle รถrtรผลรผyor. ” denildi.
17 Aralฤฑk fezlekesi Amerikan Federal Adalet Sistemine Resmen Girdi
New York Gรผney Bรถlgesi Baลsavcฤฑsฤฑ Preet Bharara, mahkemeye bugรผn sunduฤu 31 sayfalฤฑk dilekรงede Sarrafโฤฑn avukatlarฤฑnฤฑn, fezlekeyi doฤru olmadฤฑฤฤฑnฤฑ ve elde edilen e posta yazฤฑลmalarฤฑnฤฑn delil olamayacaฤฤฑ iddiasฤฑnฤฑn kabul edilemez olduฤunu savundu.
Bharara, Tรผrkiyeโde 17 Aralฤฑk operasyonun baลlamasฤฑna neden olan ancak daha sonra kapatฤฑlan 400 sayfalฤฑk 17 Aralฤฑk fezlekesinin ฤฐngilizce รงevirisi ve fezlekede yer alan gรถrseller ve tapelerinde yer aldฤฑฤฤฑ dosyayฤฑ elektronik olarak Amerikan Federal Adalet Sistemi’ne koydu.
Bu ลekilde Tรผrkiyeโde yayฤฑn yasaฤฤฑ getirilen ve engellenen 17 Aralฤฑk fezlekesi kamuya aรงฤฑk bir ลekilde dava dosyasฤฑna girmiล oldu.
Bharara, 31 sayfalฤฑk gerekรงeli itirazฤฑnda savunmanฤฑn e-postalarฤฑn hukuksuz elde edildiฤi gรถrรผลรผne katฤฑlmadฤฑฤฤฑ vurguladฤฑ.
Sarraf’ฤฑn olayฤฑ siyasileลtirmek istediฤini รถne sรผrdรผ. Bharara, ABD’de gรถrรผlen davanฤฑn Tรผrk politikacฤฑlarฤฑ ilgilendirmediฤini ancak Sarraf’ฤฑn suรง ortaklarฤฑnฤฑ da kapsadฤฑฤฤฑnฤฑ belirtti.
‘Tรผrkiye’de basฤฑn รถzgรผrlรผฤรผ yok’
Mahkemeye sunulan itiraz dilekรงesinde Tรผrkiye’de basฤฑna uygulanan sansรผr, gazetelerin kapatฤฑlmalarฤฑ tutuklanan gazetecilerle ilgili bilgilere de yer verildi. Tรผrkiye’nin dรผnyada basฤฑn รถzgรผrlรผklรผkleri sฤฑralamasฤฑnda gerilediฤi de belirtildi.
Cumhuriyet gazetesi genel yayฤฑn yรถnetmeni Can Dรผndar’ฤฑn yazdฤฑklarฤฑ sonrasฤฑnda hapse girdiฤi ifade edildi. Tรผrkiye’de Can Dรผndar ve Cumhuriyet gazetelerine uygulanan baskฤฑlar ifade edildi.
Can Dรผndar’ฤฑn Gazetecileri Koruma Komitesi (CPJ) tarafฤฑndan; ‘ 2016 Basฤฑn รzgรผrlรผkleri’ รถdรผlรผne layฤฑk gรถrรผldรผฤรผ vurgulandฤฑ.
Reporters Without Borders’ฤฑn (Sฤฑnฤฑr Tanฤฑmayan Gazeteciler) raporlarlarฤฑnda Tรผrkiye’nin 180 รผlke arasฤฑnda 151’inci sฤฑrada olduฤu vurgulandฤฑ.
Rapora gรถre Tรผrkiye’nin Gรผney Sudan, Pakistan ve Rusya gibi รผlkelerin gerisinde kaldฤฑฤฤฑ ifade edildi. Hapiste bulunan gazeteci sayฤฑsฤฑnda ise Tรผrkiye’nin รin ve ฤฐran’ฤฑ bile geรงip gazetecilere en fazla hapseden lider รผlke durumuna geldiฤi belirtildi.
