ABD Baลkanฤฑ Donald Trumpโฤฑn gรผmrรผk tarifeleri konusundaki kararlฤฑ tutumu, kรผresel ticaret dengelerini bozarken, Dow Jones endeksinde yaลanan dรผลรผล dรผnya piyasalarฤฑnฤฑ derinden etkiliyor.
Avrupa Birliฤi’nin รin’in ardฤฑndan misillemeye hazฤฑrlanmasฤฑ, Appleโฤฑn tedarik zincirindeki sorunlar ve petrol fiyatlarฤฑndaki sert gerileme piyasadaki endiลeleri artฤฑrdฤฑ. Bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผ de bu geliลmelerden olumsuz etkilendi.
ฤฐลte haftanฤฑn ilk iลlem gรผnรผnde, Dow Jones, S&P 500 ve ve Nasdaq vadelilerdeki son durum ile mutlaka bilinmesi gereken 5 รถnemli konu
1- Dow Jones vadeli iลlemleri sert dรผลรผล yaลadฤฑ
Pazartesi sabahฤฑ, ABD hisse senedi vadeli iลlemleri yeni haftaya kayฤฑplarla baลladฤฑ. S&P 500, Nasdaq 100 ve Dow Jones vadeli iลlemleri sฤฑrasฤฑyla %0,5, %0,6 ve %0,3 oranฤฑnda deฤer kaybetti.
Bu dรผลรผล, Trump yรถnetiminin gรผmrรผk tarifesi uygulamalarฤฑnda geri adฤฑm atmamasฤฑyla tetiklendi. Trump, pazar gรผnรผ yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada bu vergilerin kalฤฑcฤฑ olacaฤฤฑnฤฑ ve ABD’nin bรผyรผk ticaret aรงฤฑklarฤฑnฤฑ kapatmak iรงin โtek รงรถzรผmโ olduฤunu sรถyledi.
Geรงen haftaki sert satฤฑล dalgasฤฑ, Dow Jones endeksinde art arda iki gรผn boyunca 1.500 puanฤฑn รผzerinde kayฤฑplar yaลanmasฤฑna neden olmuลtu. S&P 500 %10 deฤer kaybederken, Nasdaq Composite teknik olarak ayฤฑ piyasasฤฑna girdi.
Goldman Sachs, ABD ekonomisi iรงin resesyon ihtimalini bir hafta iรงinde %35โten %45โe รงฤฑkardฤฑฤฤฑnฤฑ duyurdu.
2- Avrupa Birliฤi misillemeye hazฤฑrlanฤฑyor
รin’in ABD mallarฤฑna %34 oranฤฑnda ek vergi getirmesinden sonra, Avrupa Birliฤi de benzer bir adฤฑm atmaya hazฤฑrlanฤฑyor. AB, yaklaลฤฑk 28 milyar dolarlฤฑk ABD malฤฑna gรผmrรผk vergisi uygulamayฤฑ planlฤฑyor.
รelik, alรผminyum ve otomobil gibi รผrรผnlere %25 oranฤฑnda ithalat vergisi getirilecek. Diฤer tรผm ihracat kalemlerine de %20โlik karลฤฑlฤฑklฤฑ vergi uygulanacaฤฤฑ aรงฤฑklandฤฑ.
Yunanistan Merkez Bankasฤฑ Baลkanฤฑ Yannis Stournaras, bu misilleme adฤฑmlarฤฑnฤฑn Euro Bรถlgesi bรผyรผmesini %0,5 puana kadar yavaลlatabileceฤini belirtti.
Avrupa Merkez Bankasฤฑ ise ABD tarifelerinin etkisiyle kฤฑta ekonomisinin yฤฑllฤฑk bรผyรผmesinde %0,3โlรผk bir dรผลรผล รถngรถrdรผ.
3- Apple รin kaynaklฤฑ ciddi zorluklarla karลฤฑ karลฤฑya
Apple, son gรผmrรผk vergileri kararlarฤฑnฤฑn ardฤฑndan piyasa deฤerinden 450 milyar dolar kaybetti. Wedbush analistlerine gรถre, Apple iรงin bu durum โekonomik Armageddonโ anlamฤฑna geliyor. iPhone’larฤฑn %90โฤฑ รinโde รผretildiฤi iรงin ลirket ciddi bir รผretim riskiyle karลฤฑ karลฤฑya kaldฤฑ.
รin’e uygulanan %54 ve Tayvanโa getirilen %32 oranฤฑndaki vergiler, Appleโฤฑn maliyet yapฤฑsฤฑnฤฑ bozarken, tรผketici talebini de etkiledi. Analist Daniel Ives, Appleโฤฑn bu vergilerden en รงok etkilenecek ABD teknoloji ลirketi olduฤunu ifade etti.
Appleโฤฑn รผretimi ABDโye taลฤฑmasฤฑ iรงin en az 30 milyar dolar ve รผรง yฤฑl gerektiฤi tahmin ediliyor.
4- Bankacฤฑlฤฑk hisseleri dรผลรผลe geรงti
Avrupa bankalarฤฑ Pazartesi gรผnรผ ciddi kayฤฑplar yaลadฤฑ. Commerzbank ve Deutsche Bank hisseleri %10โun รผzerinde dรผลerken, Santander %6, Societe Generale ve Credit Agricole hisseleri ise aฤฤฑr kayฤฑplar verdi. HSBCโnin Hong Kongโdaki hisseleri %15 dรผลerken, Londra borsasฤฑnda da %5โin รผzerinde deฤer kaybetti.
Wall Streetโte de JPMorgan Chase %7, Goldman Sachs ve Morgan Stanley %7โden fazla deฤer kaybetti. Ticaret savaลฤฑnฤฑn kredi talebini ve danฤฑลmanlฤฑk gelirlerini azaltabileceฤi รถngรถrรผlรผyor.
5- Petrol fiyatlarฤฑ dรถrt yฤฑlฤฑn dibinde
Kรผresel durgunluk endiลeleri, ham petrol fiyatlarฤฑnฤฑ da aลaฤฤฑ รงekti. รinโin ABD mallarฤฑna yรถnelik yeni vergileri ve ABโnin de benzer adฤฑmlar atmasฤฑ, petrol talebinin azalacaฤฤฑ korkusunu gรผรงlendirdi.
Brent ve ham petrol kontratlarฤฑ geรงen hafta %10โdan fazla gerileyerek 2021 Nisanโdan bu yana en dรผลรผk seviyelerine indi.
Goldman Sachs, 2025 yฤฑlฤฑ iรงin Brent petrol fiyatฤฑ tahminini %5,5 dรผลรผrerek 69 dolara, WTI tahminini ise 66 dolara รงekti. OPEC+ รผlkelerinin arzฤฑ artฤฑrma planlarฤฑ da bu dรผลรผลรผ destekleyen unsurlar arasฤฑnda yer aldฤฑ.
